 |
| Η τελευταία μαύρη γάτα Ευγένιος Τριβιζάς εικονογράφηση: Στίβεν Γουέστ Μεταίχμιο, 2012 407 σελ. ISBN 978-960-501-730-9, [Κυκλοφορεί] Παιδική και εφηβική λογοτεχνία, Ελληνική [DDC: 889.9] |
Σε ένα μακρινό νησί τα μέλη μιας μυστικής αδελφότητας προληπτικών πιστεύουν ότι οι μαύρες γάτες φέρνουν γρουσουζιά και αποφασίζουν να τις εξολοθρεύσουν με δηλητήρια, παγίδες και χίλιους δύο απάνθρωπους τρόπους. Σε λίγο έχουν σχεδόν επιτύχει τον σκοπό τους. Μόνο μια μαύρη γάτα έχει απομείνει ζωντανή. Τα μέλη της αδελφότητας είναι αποφασισμένα να τη βρουν και να την εξοντώσουν. Αλλά και η γάτα είναι αποφασισμένη να επιζήσει. Αυτή είναι η ιστορία ενός ανελέητου διωγμού, ενός απελπισμένου έρωτα, μιας πικρής προδοσίας - αυτή είναι η ιστορία της τελευταίας μαύρης γάτας.
"Η τελευταία μαύρη γάτα": ένα μυθιστόρημα από τον "ποιητή παραμυθιών" Ευγένιο Τριβιζά, που κερδίζει από την πρώτη σελίδα και κρατά αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, μια συναρπαστική περιπέτεια που συνδυάζει τον λυρισμό με το χιούμορ, τη συγκίνηση με το μυστήριο, την απόγνωση με την ελπίδα, ένα δριμύ "κατηγορώ" κατά του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της δεισιδαιμονίας.
ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
"Ένας υποβλητικός μύθος που διερευνά την κάθοδο ενός έθνους στα βάθη του δολοφονικού φανατισμού. Μια ιστορία που θερμαίνει τις καρδιές..."
(Elaine Williams, "Times Educational Supplement")
"Η δυναμική του ρατσισμού και το ηθικό καθήκον της αντίστασης εναντίον του σπάνια έχουν αποδοθεί με τόσο ελκυστικό τρόπο. Η Τελευταία μαύρη γάτα θυμίζει αλληγορία του Αλμπέρ Καμί για ένα νεότερο κοινό."
(Boyd Tonkin, Literary editor, "The Independent")
"Το ανάλαφρο, όμορφο και διασκεδαστικό βιβλίο του Τριβιζά χωρίς αμφιβολία είναι βιβλίο-παραβολή. Είναι βιβλίο-αντανάκλαση. Ίντριγκα και ερωτική ιστορία. Φιλία και προδοσία. Υπέροχοι και άθλιοι χαρακτήρες. Στο βιβλίο πλανάται μια αύρα θάλασσας, λαχτάρας, ακόμα και η μυρωδιά φρέσκου ψαριού. Γιατί πρώτα από όλα ο Έλληνας Ευγένιος Τριβιζάς δεν είναι φιλόσοφος, ούτε ιεροκήρυκας, είναι απλά ποιητής."
(www.livelib.ru/book)
"Η μισαλλοδοξία, η δημιουργία αποδιοπομπαίων τράγων και η απληστία των εταιρικών οικονομικών συμφερόντων σατιρίζονται κατά τρόπο θαυμαστό."
(Gary Mc Keone, Literary Editor, "Arts Council", England)
"Καταπληκτικό μυθιστόρημα."
(Γ. Ζουμπουλάκης, "Το Βήμα")
"Μια ιστορία ηρωικής αντίστασης στις δεισιδαιμονίες, προκαταλήψεις και φυλετικές διακρίσεις. Ο συγγραφέας κλέβει τις καρδιές των μικρών αναγνωστών με τους ήρωες και τη γλώσσα του."
(Mutfak Banyo Seramik)
"Το μυθιστόρημα αποκαλύπτει έναν ολόκληρο κόσμο, τον σύγχρονο κόσμο με τις μηχανορραφίες του, την αναλγησία, το έλλειμμα της δημοκρατίας, την απουσία οραμάτων, εντέλει τον κάθε λογής ρατσισμό του."
(Γιάννης Σ. Παπαδάτος, "Διαβάζω")
"Ο Ευγένιος Τριβιζάς κηρύσσει πόλεμο στις δεισιδαιμονίες, τις προκαταλήψεις και τις φυλετικές διακρίσεις..."
(Haftalik Dergisi)
"Μαύρο, όπως και οι τετράποδοι πρωταγωνιστές του, ένα ρέκβιεμ για την ολοκληρωτική παράνοια του ρατσισμού και της μισαλλοδοξίας."
("Το Ποντίκι")
"Πλήρης απόλαυση! Δε χωράει στο μυαλό! Δεν περίμενα από μια ιστορία για γάτες τέτοιο βάθος."
(http://novostiliteratury.ru)
"Μία άκρως καθηλωτική περιπέτεια φαντασίας και μυστηρίου."
("Bookseller")
"Ο Τριβιζάς είναι αρκετά έμπειρος κι ευφυής, ώστε να μην πέσει στην παγίδα του διδακτισμού και της ηθικολογίας. Η Τελευταία μαύρη γάτα διαβάζεται με αγωνία κι ενδιαφέρον ως την τελευταία της σελίδα."
(Radikal Kitap)
"Έχοντας επίγνωση των αναλογιών και των μεγεθών θα μπορούσε η "Τελευταία μαύρη γάτα" να συγκριθεί με την περίφημη "Φάρμα των ζώων". Και τα δύο αυτά βιβλία κατάφεραν το καθένα με τον δικό του τρόπο να φέρουν στο φως οδυνηρές αλήθειες των καιρών."
(Αντώνης Ξαγάς, mic)
"Το εξόχως αυτό ανατρεπτικό μυθιστόρημα για παιδιά (και όχι μόνο) του Ευγένιου Τριβιζά μπαίνει στα σχολεία του Ισραήλ."
(Γ. Μπασκόζος, "Το Βήμα")
Καλό βιβλίο, υπέροχο, μπορείς να πεις. Διαβάζοντάς το νομίζεις ότι σε παρακολουθούν ένα ζευγάρι φωτεινά, πράσινα γατίσια μάτια. Τέτοιες ιστορίες θα τις θυμάσαι για πολύ καιρό.
www.livelib.ru/book
Γιώργος Περαντωνάκης, Ο γατόκοσμος ως συνεκδοχικό σκηνικό. Η τελευταία μαύρη γάτα και η επιβολή του ρατσισμού, Περιοδικό "Διαβάζω", τχ. 519, Ιούνιος 2011
διαβάστε την κριτική εδώ http://www.metaixmio.gr/images/pdf/trivizas/perantonaki_MAVRH%20GATA.pdf
Πρωταγωνιστής, αφηγητής και κεντρικός ήρωας είναι η τελευταία μαύρη γάτα, η οποία προσπαθεί με νύχια και με δόντια να αντισταθεί και να επιβιώσει ενάντια στη δημόσια προκατάληψη, στο ρατσισμό και στην ιδεοληψία που στηρίζεται στα άνομα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα. Ένα δριμύ κατηγορώ στην αδικία, στην ανισότητα, στην καταπάτηση των κάθε λογής αδύναμων και ανυπεράσπιστων ανθρώπων από τον εθνικό μας παραμυθά, που μέσω συμβόλων και συμβολισμών μας προβληματίζει γόνιμα, μας διδάσκει δημιουργικά και μας εξελίσσει ως ανθρώπους. Ιδιαίτερα επίκαιρες οι απόψεις του καθώς τα στερεότυπα μοιάζουν να διαποτίζουν την κοινή γνώμη και να διαβρώνουν την πολιτική σκηνή και το κοινωνικό γίγνεσθαι. Η παρατηρούμενη αύξηση των στερεοτύπων οφείλεται στην ευρωπαϊκή κρίση, ενώ δεν πρέπει να απεμπολούμε πως ο ρατσισμός δεν είναι τίποτα άλλο παρά η εκλογίκευση οικονομικών και πολιτικών συμφερόντων, καθώς και η προσπάθεια ανεύρεσης αποδιοπομπαίων τράγων. Εξάλλου, το τελευταίο διάστημα με πρόσχημα την οικονομική και πολιτική κρίση και την «ανασφάλεια» έχουμε γίνει μάρτυρες συνεχών και κλιμακούμενων επιθέσεων κατά γυναικών, οροθετικών, πρώην τοξικομανών και ομοφυλοφίλων.
Ο Τριβιζάς με παρρησία στηλιτεύει το κακό, το παράλογο και τις δεισιδαιμονίες και όσους επάξια το υπηρετούν, αλλά ταυτόχρονα αφήνει μια ελπίδα φωτός στην ψυχή μας αφού πάντα θα υπάρχει μια καλοκάγαθη κυρά Ρήνη και μια τρυφερή Μαριλένα που χωρίς ανταλλάγματα με άπειρο αλτρουισμό και καλοσύνη θα βοηθούν και θα παραστέκονται στους αναξιοπαθούντες.
΄Ενα ευχάριστο, χιουμοριστικό, διασκεδαστικό και συνάμα διδακτικό μυθιστόρημα για μικρούς και για μεγάλους! Ειδικότερα θα το πρότεινα στους μαθητές μας να το διαβάσουν χαλαρά τώρα το καλοκαιράκι για ψυχαγωγία και γόνιμο προβληματισμό!
΄Ενα ευχάριστο, χιουμοριστικό, διασκεδαστικό και συνάμα διδακτικό μυθιστόρημα για μικρούς και για μεγάλους! Ειδικότερα θα το πρότεινα στους μαθητές μας να το διαβάσουν χαλαρά τώρα το καλοκαιράκι για ψυχαγωγία και γόνιμο προβληματισμό!
κριτική: Βέρα Δακανάλη
http://filologikosoikos.blogspot.gr/2012/06/blog-post_19.html
Αλεξάνδρα Ζερβού, Δέκα γνωρίσματα του συγγραφέα Ε. Τριβιζά και δέκα δώρα του για τα παιδιά όλου του κόσμου, Περιοδικό "Διαβάζω", τχ. 519, Ιούνιος 2011Άρης Τσοκώνας, Η "ελληνικότητα" του Ευγένιου Τριβιζά, Περιοδικό "Διαβάζω", τχ. 519, Ιούνιος 2011Μένη Κανατσούλη, Αρχέτυπα λογοτεχνικών χαρακτήρων, δομών και ιδεολογίας στον Τριβιζά, Περιοδικό "Διαβάζω", τχ. 519, Ιούνιος 2011Αμάντα Μιχαλοπούλου, Κογιανισκάτσι!, "Book Press", τχ. 4, Δεκέμβριος 2009Αργυρώ Πιπίνη, Κοφτερά νύχια, κοφτερό πνεύμα, "Book Press", τχ. 3, Νοέμβριος 2009Μαρία Κρύου, 2... γατίσια βιβλία, Περιοδικό "Αθηνόραμα", 25.6.2009
Ένα δριμύ «κατηγορώ» κατά του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της δεισιδαιμονίας είναι «Η Τελευταία μαύρη γάτα». Πρόκειται για το εκατοστό μυθιστόρημα του «ποιητή παραμυθιών» Ευγένιου Τριβιζά, που συνδυάζει το λυρισμό με το χιούμορ, τη συγκίνηση με το μυστήριο, την απόγνωση με την ελπίδα.
Είναι «ένας υποβλητικός μύθος που διερευνά την κάθοδο ενός έθνους στα βάθη του δολοφονικού φανατισμού», όπως έγραφε η Elaine Williams στο Times Educational Supplement. Για τον Boyd Tonkin του βρετανικού Independent, «η δυναμική του ρατσισμού και το ηθικό καθήκον της αντίστασης εναντίον του σπάνια έχουν αποδοθεί με τόσο ελκυστικό τρόπο».
Τα νοήματα του βιβλίου δίνονται μέσα από μια συναρπαστική περιπέτεια. Λίγο μετά την πρώτη έκδοση του βιβλίου, τη συνόψισε στην εφημερίδα «Βήμα» η παιδαγωγός Μαρίζα Ντεκάστρο (21/4/02): «Σε ένα νησί συμβαίνουν ανεξήγητες εξαφανίσεις γάτων. Το κοινό σε όλους είναι το μαύρο χρώμα τους. Στην αρχή κανένας δεν δίνει σημασία, ώσπου αποκαλύπτεται ότι η εξόντωση των γατιών οργανώνεται από τους επιφανείς πολίτες του τόπου με μεθόδους που θυμίζουν γνωστή ιστορική περίοδο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Τα «μεγάλα οικονομικά συμφέροντα» του νησιού εκείνου σκηνοθετούν την εξόντωση των μαύρων γάτων αξιοποιώντας τη λαϊκή πρόληψη περί της γρουσουζιάς που φέρνει η μαύρη γάτα. Αμέσως στήνεται ένας μηχανισμός προπαγάνδας για τον αποπροσανατολισμό των πολιτών και ξεκινά μια πλύση εγκεφάλου στην οποία ελάχιστοι μπορούν να αντισταθούν. Από εκεί και πέρα όλοι σύσσωμοι καταδίδουν, παγιδεύουν, εξευτελίζουν, βασανίζουν, σκοτώνουν απάνθρωπα τα ζώα. Τα κεφάλαια που αναφέρονται στο στήσιμο και στην αποτελεσματικότητα του μηχανισμού αποδίδουν την τρέλα που έχει ενσκήψει στη μικροκοινωνία του μυθιστορήματος με ανατριχιαστική ψυχρότητα και ακρίβεια. Και αν αντικαταστήσουμε στο λεκτικό παιχνίδι του Τριβιζά τη λέξη «γάτα» με κάποια άλλη που να δηλώνει μια οποιαδήποτε μειονότητα, θα πατήσουμε γερά στη ζωντανή πραγματικότητα.
Πώς αντιδρούν οι γάτες του μυθιστορήματος; Όπως και οι άνθρωποι σε ανάλογες καταστάσεις: στην αρχή δεν μπορούν να πιστέψουν ότι αυτοί που αγαπούν δρουν έτσι παράλογα, μετά καταλαβαίνουν τον κίνδυνο, προσπαθούν να οργανωθούν, άλλοι αγωνίζονται και χάνονται, άλλοι προδίδουν για να σωθούν, μερικοί προσπαθούν να μασκαρευτούν για να μην ξεχωρίζουν. Όσοι επιζούν, έχουν περάσει την αγωνία του κρυμμένου, εκείνου που από στιγμή σε στιγμή κινδυνεύει να πιαστεί στη φάκα. Στο τέλος, όταν όλα έχουν φθάσει στο αμήν, οι κατατρεγμένοι γάτοι τα καταφέρνουν και γίνονται πάλι δεκτοί στην κοινωνία του νησιού. Μερικοί διάβασαν το μυθιστόρημα από φιλοζωική σκοπιά και αντέδρασαν στην αγριότητα των περιγραφών. Δεν είναι τα φιλοζωικά μας αισθήματα που προσβάλλονται από το βιβλίο. Αυτό που θίγεται είναι η βαθύτερη έννοια της αποδοχής της ιδιαιτερότητας και της διαφοράς, του ανθρωπισμού, της λογικής, της αντίστασης στον παραλογισμό. Η εξόντωση των γάτων είναι το τέχνασμα του συγγραφέα για να καταδικάσει τον ρατσισμό στην πιο ακραία του μορφή, εκείνη της γενοκτονίας. Και αν είναι άγρια αυτά που διαβάζουμε, είναι γιατί συνέβησαν, συμβαίνουν και, όπως γράφει στην αρχή: «Σας τα λέω όλα αυτά γιατί εδώ στο νησί μας, όπως κι αλλού, οι γάτες ξεχνάνε, οι άνθρωποι ξεχνάνε και η τρέλα δεν θέλει πολύ να φουντώσει πάλι φτου ξανά κι απ την αρχή».
http://www.unhcr.gr/1againstracism/%CE%B7-%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%BC%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B7-%CE%B3%CE%AC%CF%84%CE%B1/
Ελένη Κεφαλοπούλου, Παιδική βιβλιοθήκη εμπνευσμένη από ζώα, "Ελευθεροτυπία", 15.7.2013Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Η τελευταία μαύρη γάτα, "Εστία", 4.8.2012Ξενοφών Μπρουντζάκης, Η τελευταία μαύρη γάτα, "Το Ποντίκι", 24.5.2012Κωστής Πατακός, À la manière de… Ευγένιος Τριβιζάς, Περιοδικό "Διαβάζω", τχ. 529, Μάιος 2012Θάλεια Καραμολέγκου, Η πραγματικότητα συναντά τη φαντασία: Με αφορμή τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, "Η Αυγή", 3.4.2012
Ένα δριμύ «κατηγορώ» κατά του ρατσισμού, της ξενοφοβίας και της δεισιδαιμονίας είναι «Η Τελευταία μαύρη γάτα». Πρόκειται για το εκατοστό μυθιστόρημα του «ποιητή παραμυθιών» Ευγένιου Τριβιζά, που συνδυάζει το λυρισμό με το χιούμορ, τη συγκίνηση με το μυστήριο, την απόγνωση με την ελπίδα.
Είναι «ένας υποβλητικός μύθος που διερευνά την κάθοδο ενός έθνους στα βάθη του δολοφονικού φανατισμού», όπως έγραφε η Elaine Williams στο Times Educational Supplement. Για τον Boyd Tonkin του βρετανικού Independent, «η δυναμική του ρατσισμού και το ηθικό καθήκον της αντίστασης εναντίον του σπάνια έχουν αποδοθεί με τόσο ελκυστικό τρόπο».
Τα νοήματα του βιβλίου δίνονται μέσα από μια συναρπαστική περιπέτεια. Λίγο μετά την πρώτη έκδοση του βιβλίου, τη συνόψισε στην εφημερίδα «Βήμα» η παιδαγωγός Μαρίζα Ντεκάστρο (21/4/02): «Σε ένα νησί συμβαίνουν ανεξήγητες εξαφανίσεις γάτων. Το κοινό σε όλους είναι το μαύρο χρώμα τους. Στην αρχή κανένας δεν δίνει σημασία, ώσπου αποκαλύπτεται ότι η εξόντωση των γατιών οργανώνεται από τους επιφανείς πολίτες του τόπου με μεθόδους που θυμίζουν γνωστή ιστορική περίοδο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Τα «μεγάλα οικονομικά συμφέροντα» του νησιού εκείνου σκηνοθετούν την εξόντωση των μαύρων γάτων αξιοποιώντας τη λαϊκή πρόληψη περί της γρουσουζιάς που φέρνει η μαύρη γάτα. Αμέσως στήνεται ένας μηχανισμός προπαγάνδας για τον αποπροσανατολισμό των πολιτών και ξεκινά μια πλύση εγκεφάλου στην οποία ελάχιστοι μπορούν να αντισταθούν. Από εκεί και πέρα όλοι σύσσωμοι καταδίδουν, παγιδεύουν, εξευτελίζουν, βασανίζουν, σκοτώνουν απάνθρωπα τα ζώα. Τα κεφάλαια που αναφέρονται στο στήσιμο και στην αποτελεσματικότητα του μηχανισμού αποδίδουν την τρέλα που έχει ενσκήψει στη μικροκοινωνία του μυθιστορήματος με ανατριχιαστική ψυχρότητα και ακρίβεια. Και αν αντικαταστήσουμε στο λεκτικό παιχνίδι του Τριβιζά τη λέξη «γάτα» με κάποια άλλη που να δηλώνει μια οποιαδήποτε μειονότητα, θα πατήσουμε γερά στη ζωντανή πραγματικότητα.
Πώς αντιδρούν οι γάτες του μυθιστορήματος; Όπως και οι άνθρωποι σε ανάλογες καταστάσεις: στην αρχή δεν μπορούν να πιστέψουν ότι αυτοί που αγαπούν δρουν έτσι παράλογα, μετά καταλαβαίνουν τον κίνδυνο, προσπαθούν να οργανωθούν, άλλοι αγωνίζονται και χάνονται, άλλοι προδίδουν για να σωθούν, μερικοί προσπαθούν να μασκαρευτούν για να μην ξεχωρίζουν. Όσοι επιζούν, έχουν περάσει την αγωνία του κρυμμένου, εκείνου που από στιγμή σε στιγμή κινδυνεύει να πιαστεί στη φάκα. Στο τέλος, όταν όλα έχουν φθάσει στο αμήν, οι κατατρεγμένοι γάτοι τα καταφέρνουν και γίνονται πάλι δεκτοί στην κοινωνία του νησιού. Μερικοί διάβασαν το μυθιστόρημα από φιλοζωική σκοπιά και αντέδρασαν στην αγριότητα των περιγραφών. Δεν είναι τα φιλοζωικά μας αισθήματα που προσβάλλονται από το βιβλίο. Αυτό που θίγεται είναι η βαθύτερη έννοια της αποδοχής της ιδιαιτερότητας και της διαφοράς, του ανθρωπισμού, της λογικής, της αντίστασης στον παραλογισμό. Η εξόντωση των γάτων είναι το τέχνασμα του συγγραφέα για να καταδικάσει τον ρατσισμό στην πιο ακραία του μορφή, εκείνη της γενοκτονίας. Και αν είναι άγρια αυτά που διαβάζουμε, είναι γιατί συνέβησαν, συμβαίνουν και, όπως γράφει στην αρχή: «Σας τα λέω όλα αυτά γιατί εδώ στο νησί μας, όπως κι αλλού, οι γάτες ξεχνάνε, οι άνθρωποι ξεχνάνε και η τρέλα δεν θέλει πολύ να φουντώσει πάλι φτου ξανά κι απ την αρχή».
http://www.unhcr.gr/1againstracism/%CE%B7-%CF%84%CE%B5%CE%BB%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%BC%CE%B1%CF%8D%CF%81%CE%B7-%CE%B3%CE%AC%CF%84%CE%B1/
Ελένη Κεφαλοπούλου, Παιδική βιβλιοθήκη εμπνευσμένη από ζώα, "Ελευθεροτυπία", 15.7.2013Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Η τελευταία μαύρη γάτα, "Εστία", 4.8.2012Ξενοφών Μπρουντζάκης, Η τελευταία μαύρη γάτα, "Το Ποντίκι", 24.5.2012Κωστής Πατακός, À la manière de… Ευγένιος Τριβιζάς, Περιοδικό "Διαβάζω", τχ. 529, Μάιος 2012Θάλεια Καραμολέγκου, Η πραγματικότητα συναντά τη φαντασία: Με αφορμή τη χθεσινή Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, "Η Αυγή", 3.4.2012
