Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κώστας Ευαγγελάτος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Κώστας Ευαγγελάτος. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 8 Μαΐου 2015

Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής στη γαλλική γλώσσα του ζωγράφου, λογοτέχνη, θεωρητικού τέχνης Κώστα Ευαγγελάτου με τίτλο: "OFFRANDES SECULAIRES"



Την Παρασκευή 8 Μαίου 2015, ώρα 8μμ σας προσκαλούμε στην παρουσίαση της ποιητικής συλλογής στη γαλλική γλώσσα του ζωγράφου, λογοτέχνη, θεωρητικού τέχνης κ. Κώστα Ευαγγελάτου με τίτλο: "OFFRANDES SECULAIRES" στο ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΛΩΝ, Αγίων Ασωμάτων 45, Θησείο, Αθήνα. τηλ: 210 7214381.

Την έκδοση θα παρουσιάσουν οι κυρίες Μαράη Γεωργούση, Ιστορικός τέχνης, Άννα Χ. Μαρκοπούλου, δρ. Φιλοσοφίας της αγωγής και Χρυσούλα Τσίγκρη, δρ. Γαλλικής φιλολογίας, αντιπρόεδρος Ι.τ.Ε.Μ.

Ο μουσικός Φοίβος Μποζάς θα ερμηνεύσει με το σαξόφωνο του γαλλικά τραγούδια.

Στο Ι.τ.Ε.Μ, παράλληλα με τα μόνιμα εκθέματα του, παρουσιάζεται έκθεση παλαιών φωτογραφιών της Κεφαλονιάς από το αρχείο του ιστορικού Άγγελο-Διονύση Δεμπόνου.


ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ
COSTAS EVANGELATOS "OFFRANDES SECULAIRES"
"Sylloges", 2015
ISBN:978-960-532-083-6
ΣΧΕΔΙΑ: ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ
ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΧΑΡΤΟΔΕΤΟ
ΣΕΛΙΔΕΣ 84.

Πενηνταεπτά ποιήματα του εικαστικού, λογοτέχνη, περφόρμερ, θεωρητικού της τέχνης Κώστα Ευαγγελάτου εκδόθηκαν από τις εκδόσεις "Συλλογές", στη γαλλική γλώσσα, με τίτλο: "Offrandes Seculaires" - "Κοσμικές Σπονδές".

Πρόκειται για μία ενδεικτική ανθολόγηση της ποιητικής γραφής του Κώστα Ευαγγελάτου, με επιλεκτική έμφαση στα λυρικά του ποιήματα.

Είναι γνωστοί οι δεσμοί του κοσμοπολίτη δημιουργού με τη σύγχρονη Γαλλική καλλιτεχνική ζωή. Ιδιαίτερα οι επιτυχημένες ατομικές εκθέσεις έργων του στο Παρίσι και άλλες πόλεις (1988-2012). Όλα τα επιλεγμένα ποιήματα που μεταγράφηκαν στη γαλλική γλώσσα περιλαμβάνονται στη συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του "Αλέα Προσομοίων ", εκδόσεις Απόπειρα.
BENOIT HAUDRECHY, COSTAS EVANGELATOS

( Στη φωτογρ. ο Γάλλος Ελληνιστής Benoit Haudrechy που πρωτομετέφρασε στη γαλλική γλώσσα το ποίημα του Κώστα Ευαγγελάτου "Το Δωμάτιο"/ " La Chambre", σε ατομική έκθεση του εικαστικού-ποιητή στο Παρίσι.)


Μερικές από τις προηγούμενες δημοσιεύσεις μου για τον Κώστα Ευαγγελάτο :


Επιμέλεια άρθρου Πετρούλα Σίνη

Σάββατο 22 Νοεμβρίου 2014

Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Κώστα Ευαγγελάτου, με τίτλο "Πολύσμιγος Αίνος"







Το Σάββατο 22 Νοεμβρίου, ώρα 7μμ στον ΠΟΛΥΧΩΡΟ ARTVILLE, ΙΑΣΟΝΟΣ 5, ΑΝΩ ΓΛΥΦΑΔΑ. τηλ: 2109627204 στα πλαίσια της έκθεσης "ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ- 35 ΧΡΟΝΙΑ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ-PERFORMANCE. ΣΧΕΔΙΑ, ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ, ΨΗΦΙΑΚΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ", θα γίνει η πρώτη παρουσίαση της ποιητικής συλλογής του Κώστα Ευαγγελάτου, με τίτλο "Πολύσμιγος Αίνος", εκδόσεις ΣΥΛΛΟΓΕΣ, Αθήνα 2014.
Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι:
Γεράσιμος Α. Ρηγάτος, συγγραφέας, επ. δρ. Παιδαγωγικού και Επικ. Καθ. Ιατρικής Παν/μίου Αθηνών, Δημήτρης Ι. Καραμβάλης, λογοτέχνης, Σοφία Αράβου-Παπαδάτου, δρ. κοινωνικής ψυχολογίας, συγγραφέας, εικαστικός.
Ανάγνωση ποιημάτων της συλλογής: Μαριάννα Βλάχου- Καραμβάλη, ποιήτρια, Κώστας Ευαγγελάτος.
Μουσική: Νίκος Γαρμπής-Nicofilimon, συνθέτης-designer.
Εισαγωγή στην εκδήλωση και συντονισμός από τον Μιχάλη Αγγελάκη, εικαστικό, πρόεδρο του π.ο. ARTINA.


Είσοδος ελεύθερη

Ένα από τα 21 σχέδια του εικαστικού ποιητή θεωρητικού τέχνης Κώστα Ευαγγελάτου που κοσμούν την νέα του ποιητική συλλογή "Πολύσγμιγος Αίνος" ( Βρίσκεται στη Σελίδα 3)



Πολύσμιγος αίνος
Κώστας Ευαγγελάτος
Συλλογές, 2014
74 σελ.
ISBN 978-960-532-082-9, 
Νεοελληνική ποίηση [DDC: 889.1] 
Τρία χρόνια μετά την ποιητική του συλλογή "Εγκάρσια πτήση", εκδ. Απόπειρα, Αθήνα 2011, που έλαβε εξαιρετικές κριτικές, ο Κώστας Ευαγγελάτος επανέρχεται ποιητικά με μια ιδιότυπη συλλογή η οποία απαρτίζεται από έξη διαφορετικές χρονολογικά και υφολογικά ενότητες.
Η πρώτη ενότητα " Σπασμένα κρύσταλλα " περιλαμβάνει νεανικά του ποιήματα,( 1976-1981) που γράφτηκαν κατά τη διάρκεια των σπουδών του στη Νομική του Παν/ μίου Αθηνών και τον πρώτο χρόνο της θητείας του στην αεροπορία. Σχεδόν όλα είχαν δημοσιευτεί στον τοπικό Κεφαλονίτικο τύπο.( βλ. εφημ. Παρατηρητής, Τα Νέα, Λόγος, κ.α.). Τα ποιήματα ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ Ι, ΙΙ δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Νέα Εστία, τεύχος 1288. Το ποίημα "ΤΟΥΤΕΣΤΙΝ" πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημ. Ενημερωτική του Πολιτισμού του αισθητικού τέχνης Ευάγγελου Ανδρέου, και αργότερα στο νομικό περιοδικό Δίκη του καθηγητή Κώστα Ε. Μπέη, κ.α, ενώ το ποίημα "Ο ΘΥΡΕΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΛΙΔΩΝ" δημοσιεύεται πρώτη φορά.
Η δεύτερη ενότητα " Καταστάσεις στο εκράν της θλίψης", (2006-2008) έχει πολύ μεταγενέστερα λυρικά ποιήματα.
Η τρίτη ενότητα " Σφουμάτο και Ξίφος", είναι η πλέον ιδιαίτερη στο σύνολο της ποιητικής γραφής του Κώστα Ευαγγελάτου. Με αφορμή δύο μεγάλες εκθέσεις που είδε στο Παρίσι το 2012, εμπνεύστηκε από τα ζωγραφικά έργα και συνέγραψε επί τόπου τα ποιήματα. Η μια έκθεση ήταν στο Λούβρο για τον κορυφαίο καλλιτέχνη της Αναγέννησης Λεονάρντο ντα Βίντσι και η άλλη για τη μοναδική σημαντική ζωγράφο της ύστερης Αναγέννησης Αρτεμισία Τζεντιλέσκι στο Μουσείο Μαγιόλ.
Η τέταρτη ενότητα "Εν-Συναισθήματα", (2006-2012) περιλαμβάνει λυρικά ποιήματα και αφιερώσεις σε πρόσωπα.
Η πέμπτη ενότητα είναι το "Μυθογράφημα", του 1983, γνωστό από την συγκεντρωτική έκδοση "Αλέα Προσομοίων", εκδ. Απόπειρα 2002. Εδώ όμως είναι η διασκευή του ποιήματος που έγινε το 2013.
Τέλος η πολύσμιγη συλλογή, στην οποία σμίγουν ποικίλες εμπειρίες, ιδέες, ερωτικές μορφές και κοινωνικές διαπιστώσεις ολοκληρώνεται με τις ποιητικές " Αναδύσεις ", μια έμμετρη ωδή που εμπνεύστηκε στον κήπο της Villa Ροδόπη το 2013.



ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΠΕΤΜΕΖΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ “ΠΟΛΥΣΜΙΓΟΣ ΑΙΝΟΣ” TOY KΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

Η επικράτηση του απόλυτα αισθαντικού πνεύματος και του δεικτικού στοιχείου της εμβόλιμης εντρύφησης στον πνευματικό ενδόκοσμο κυριαρχεί στη νέα ποιητική συλλογή ΄΄Πολύσμιγος αίνος΄΄ του Κώστα Ευαγγελάτου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Συλλογές”, Αθήνα 2014.
Στις σελίδες του βιβλίου που έχει χρώμα εικαστικό καθώς το έχει εμπλουτίσει με δικά του σχέδια, χρησιμοποιώντας την επαναφορά της υποκειμενικής χροιάς.. συνυπάρχουν επιδέξια η αριστουργηματική γραφή με την περιπλάνηση της ζωής, τονίζοντας την αινιγματική τάση που διαθέτει η σύνθεση των νοημάτων. Διατηρώντας o ποιητής τις απαιτούμενες λεπτές ισορροπίες και έχοντας υπέρτατο σημείο αναφοράς το μεταμορφισμό της γραφής η έμπνευση του παραπέμπει αυτόβουλα σε οικείες επτανησιακές λυρικές καταβολές, που ανάγονται στις πλήρεις δεδομένες φόρμες της ωρίμανσης, στην επίγνωση του ενστίκτου και στις προσωπικές αναζητήσεις, που έντεχνα οδηγούν σε μια ολοκληρωμένη και εκτονωτική έκφραση των καταστάσεων.
Θέμιδα ιδέα
στ’ Άτλαντα νόμου
μπές το κεφάλι.
Λεύτερη ορθώσου
στου Πλάτωνα λόγου
τη θεία γη!
Η ειλικρινής αντίσταση και η απεμπόλιση του απέναντι στις αντιξοότητες της ζωής γίνεται αμφισημία στους στίχους του φυλακίζοντας σκιές και διόδους που αντανακλούν υπαίτιες μορφές με χρώματα που περιγράφουν χώρους απρόσμενους και μυστήριους. Ο αεικίνητος μικρόκοσμος και μακρόκοσμος του πάλλεται διαρκώς ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον ενσαρκώνοντας την ζωογόνα ελπίδα για το διαφορετικό αύριο.
Των απολίδων είμ’ ο θυρεός
και των ονειροπόλων ο τροχός.
Της νιότης είμ΄ ατσάλινος φρουρός
και της Ανάστασης ο πύρινος μαστός.

Κινούμενος με βιτριολικό χιούμορ στα πλαίσια του δυναμικού αφαιρετικού εξπρεσιονισμού συμπληρώνει την υπόσταση των γραφόμενων του με ένα ατέρμονο πλήθος συμβόλων. Κρίνει, ελέγχει, ψέγει και λοιδωρεί.
Γνωρίζω τη γλώσσα της Ποίησης
κι’ από αμορφωσιά καταλαβαίνω…
Η γλώσσα των Ελλήνων και στον Άδη Ζεί
στους ήχους των σπαρτών που εξυφαίνω.-

Η πολλαπλή χρήση και η διύλιση της φόρμας του απελευθερώνει καταλυτικά το τρόπο διαπραγμάτευσης που στη συνέχεια ακολουθεί ερμητικά το δρόμο για τη δικαίωση της εκλεκτιστικής ελευθερίας. Η αναζήτηση και το τρυφερό ατένισμα του στους συγκεκριμένους κύκλους είναι μια ευλαβική έκσταση, μια υπερβατική όσμωση που σχετίζεται άμεσα με τις υποθέσεις που διαχειρίζεται λογοτεχνικά. Με αδιάπτωτες εντάσεις χαράζει μορφωτικά τα θετικά και φωτεινά στοιχεία της δικής του εμπειρίας, που παρότι επεκτείνουν την πόλωση των δυνάμεων της κοινωνίας στην οποία ζεί, δρούν ενωτικά και συμφιλιωτικά. Στην παρούσα συλλογή ποιημάτων ο Κώστας Ευαγγελάτος αναβιώνει επισημάνσεις και μιλά ανοικτά για συμβάντα, φιγούρες και φυσιογνωμίες που ενυπάρχουν η υπήρξαν στο οικείο περιβάλλον, στον οικογενειακό και γειτονικό περίγυρο του. Πρόκειται για δεδομένα του βίου του με καθημερινούς τύπους και χαρακτήρες τους οποίους ανατέμνει, παρακολουθώντας εξονυχιστικά τη πορεία τους παράλληλα με την τροπή των γεγονότων στα οποία έχουν εμπλακεί και είχαν σχέση φιλαυτίας με αυτόν.
ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ, Τ. Π….
Βρουνχίλδη και Αρτέμιδα
Φωφώ και Βρυσιήδα
Λαμπρούλα και Χριστίνα
Θεόπλαστη και Στάμω
στης πικροδάφνης λιάζονται
τα ρόδινα φτερά
Κι’ εσύ στου πόθου αμέριμνος
την άναρχη σφραγίδα
καταπατείς και γεύεσαι
τα ρόδια τα ιερά.-

Η περιδιάβαση στις ψυχοσυνθέσεις αυτές μέσα από μια εξομολόγηση μας καλεί να εντρυφούμε και να εντείνουμε με ενδιαφέρον στις παραθέσεις που επισυνάπτει. Συνδέοντας τις εκδοχές καλύπτει τους ισχυρισμούς του πέρα από την ατομική οπτική και επιτελεί διακρίσεις ενώ κινείται πλέον στο συλλογικό πλαίσιο βαθμιαία και σταδιακά επιτρέποντας να αναδεικνύεται το προσχέδιο μιας αναδρομής που συνιστά ιδιαίτερα και αποκλειστικά την ένταξη σε επισημάνσεις που συνδέονταν αμετάκλητα με την συνείδηση της ευθύνης. Με αλληγορικούς ρυθμούς και συνδυασμούς στη πλοκή του ποιητικού επιμύθειου που δημιουργεί, οι ποιητικοί ήρωες του μας κάνουν ως αναγνώστες να καταλήγουμε στην πολυπόθητη λύτρωση, στη κάθαρση μακριά από τα αδιέξοδα που επιφέρει η διάσταση της ύπαρξης μέσα από τη παρεμβολή των εκφάνσεων. Ο γυρισμός του θεματολογικά σε πράγματα που τον άγγιξαν και τον συγκίνησαν, που έπαιξαν κύριο ρόλο στη δική του προσωπικότητα αξιώνει από μέρους του την πλήρη αισθητικοποίηση, ενώ διευρύνει ταυτόχρονα προκαθορισμούς που νοούνται σαν διαύγεια σκέψης. Άλλωστε οι καταθέσεις του με ιδιαιτερότητα γραφής και επαναπροσδιορισμού είναι πολύ κοντά στην ιδιάζουσα ανασύνδεση και με τη προσθήκη της ιδεογραμμικής επανασύνδεσης συσσωρεύει τις συλλήψεις του. Η έμφυτη εμμονή των θέσεων και απόψεων του δένει ευρηματικά την αξιολόγηση της στάσης του απέναντι στη ζωτική πραγματικότητα.

Σπάνιο κοίτασμα ματιών
κρυψώνες αναμνήσεων
σε θαλασσί σκοτάδι.
Στον άξονα της ηλιαχτίδας
το ξίφος της κάθαρσης.-

Στο βιβλίο διατυπώνεται έντεχνα η μνημονική διεργασία του ποιητή. Η θέαση του στοιχειοθετεί και σταχυολογεί μια “νεφελογραφία” και μια “σωματογραφία” εποχής, μια ενδοσκόπηση σε “εννοιακά τοπία”, που δίνουν οντότητα σε διαπιστώσεις με διατυπώσεις καθώς διακινούν ιδανικά. Επίσης στις σελίδες παρακολουθούμε πως τολμά αμφίδρομες κοινωνιολογικές και ψυχολογικές αποτιμήσεις. Με λόγο αρκετά αποστασιοποιημένο αλλά μετουσιωμένο, αφαιρετικό αλλά μεστό, λιτό αλλά ουσιώδη και περιεκτικό αναδεικνύει μια νεωτεριστική, πλουραλιστική και μεταμοντέρνα υφή απόδοσης. Με καίρια συμπληρώματα σταθερά πέρα από τα συνήθη ποιητικά πρότυπα, η αντιπαράθεση και η ανυπακοή του στα συνήθη δρώμενα και τις γνωστές νόρμες μεταλλάσσεται σε ελεγειακή ακεραιότητα, δοξαστική, έκρυθμη, έρρυθμη, κατανυκτική, ασυμβίβαστη και ελεύθερη. Με βροντώδη βιορυθμό τονίζει τη διαχρονική έννοια της λύσης που προέρχεται από την αλήθεια παραθέτοντας στοιχεία από τη πάντα σεμνή, αξιοπρεπή και απέριττη παρουσία του. Με ευδόκιμη ανησυχία, συνειδητοποίηση και ευθύνη, που αναπτύσσονται εμβόλιμα φανερώνει και ενορχηστρώνει δυνάμεις με τρόπο συνοπτικό, που ως απόσταγμα και απόρροια κυοφορούνται οργανωμένα στα πλαίσια ενός ιδιότυπου λυρισμού, με στέρεα, πύρρεια νοήματα και βάσεις μυσταγωγίας . Οι κήποι στον παράδεισο της έμπνευσης του με χάρη προδιαθέτουν την ανόρθωση του υπαρκτού και του αισθησιακού με τρόπο που να εκπέμπει οξυδέρκεια και αυτοπεποίθηση. Με παρρησία και θάρρος στέκεται απέναντι στο κατεστημένο των απατηλών υποκατάστατων, της υποκριτικής δήθεν ελεύθερης θεώρησης των πάντων. Αγωνίζεται από την σκοπιά του έντιμα με σύμμαχο μια αφύπνιση που τον κρατά σε εγρήγορση. Δεν παραβλέπει, ούτε εφησυχάζει. Παρατηρεί τη καθημερινότητα χωρίς εκστασιάσεις… Την προσεγγίζει μέσα από τη μελέτη και τη νοσταλγία. Καυτηριάζει αλλά και προχωρά στην αυτοκριτική. Η ποίηση του κρούει τον κώδωνα της ανάτασης προβάλλοντας μια καινοτομία εκσυγχρονισμού. Λειτουργεί σαν το ημερολόγιο της αυριανής μέρας σε μια μακρινή άγνωστη καινούργια γη όπου οι μορφώσεις με πεζοτραγωδιακή απόκλιση κοιτούν κατάματα την θεατρική ανθρώπινη φύση. Ονειρεύεται καταστάσεις που θα συμβούν όταν έρθει ένα στιγμιαίο και συνάμα αιθέριο σπινθηροβόλημα, μια καθολική κοσμογονία που θα ανιχνεύει και θα αποτυπώνει εντελώς διαφορετικές φαντασιώσεις. Βέβαια στη φιλοσοφία και στη κοσμοθεώρησή του μεγάλη σημασία για τη ροή των πραγμάτων έχουν οι αρχές, η τεχνική αρτιότητα της ολοκληρωμένης λεκτικής εικόνας και η αντικειμενική ματιά. Κάτω από αυτό το τρίπτυχο πρίσμα, ακολουθώντας τα δεδομένα της υγιούς συνάρτησης διόλου ναρκισιστικά αλλά με μια άλλη διάσταση φτάνει στις αλλεπάλληλες προσομοιώσεις και τις εξάρσεις. Μας καλεί σε ένα περίπατο όπου τα πρόσωπα αποκαλύπτουν τα προσωπεία. Μεταφέρει συναισθήματα υπαρξιακής αγωνίας από τα μονοπάτια του πολιτισμένου κόσμου όπου όμως υπάρχει σεβασμός στην ανθρώπινη οντότητα. Πλάθει μονογραφίες τονίζοντας πως μάχεται με ευγενή ιδανικά και ιδεαλισμό, σε ένα σύστημα, με ορατά σύνορα που δεν περιορίζουν τη βούληση. Ατενίζει τις διερευνήσεις της ψυχής και επισημαίνει ένα καθαρά ρεαλιστικό μοτίβο με συστατικά αναπτέρωσης. Στη περιγραφή του το φόντο των επιφανειών μετατρέπει αυτόματα το μυστήριο σε αίνιγμα ενώ ο συναισθηματισμός προκαλεί ποικίλα ερεθίσματα. Τεκμηριωμένα αναπαράγει βιώματα και ιδιώματα με αλίευση πολυδιάστατα και μακρόπνοα. Συνοπτικά η γραφή του από το 1976 μέχρι σήμερα, μεταγγίζοντας τον δυναμισμό κάθε εξοικειωμένου παλμού δημιουργίας εμπεριέχει μια διαχρονική ευαισθητοποίηση με υπέρτατη ενάργεια. Ορίζει και καλύπτει τις φάσεις του κάθε επικεντρωμένου πεδίου. Καταλυτικά κάθε ενορχηστρωμένη διασύνδεση του με ουσιώδη οντότητα αποκρυπτογραφεί επίλεκτα συμβολισμούς. Απέριττα πραγματεύεται στο βιβλίο αυτό μαρτυρίες προσδιορισμένες ανεξάντλητα ενταγμένες σε μια ύψιστη ποιητική διάσταση που φορτίζει το ιδεατό, το υλικό, το άυλο, το φυσικό και το μεταφυσικό. Προβάλλοντας στο έπακρο το ευεργετικό ρόλο του ποιητή στην πλέον ακραιφνή απόδοση του όρου.

Γήινες παρουσίες
στους πόρους του καμβά
λέξεις, χειρονομίες
σε σχήματα βουβά.
Γραφές ιλίγγου πόθου
στις φλέβες της ζωής
οράματα της νιότης
τροφού της αλλαγής.
Μοτίβα αναδυόμενα
αρχαικού βωμού
σε υπόγεια ποτάμια
γενναίου ξεσηκωμού.-

Συμπερασματικά δίνει το έναυσμα της προσωπικής ανασυγκρότησης καταθέτοντας σηματοδοτήσεις. Η επίκαιρη ποιητική του φλόγα κοσμεί τη γραφή του που λειτουργεί δραστικά απέναντι στα τεκταινόμενα που διαδραματίζονται. Εξετάζει θέματα που ξέρει καλά, που δεν λησμονεί, που έχουν αξία ντοκουμέντου με μνημειώδη πληρότητα. Διαχρονικά μελετώντας τη ποίηση του πρωτοπόρου “Κεφαλονίτη” Κώστα Ευαγγελάτου παρακολουθούμε πως αντιτάσσεται στα κελεύσματα της πνευματικής εκπόρνευσης και των κάθε λογής συμβιβασμών.

Λεόντιος Πετμεζάς, Ιστορικός Τέχνης.

Ο Λεόντιος Πετμεζάς με τον Κώστα Ευαγγελάτο
Ευαγγελάτος Κώστας
Βιογραφικό του Κώστα Ευαγγελάτου από την βάση δεδομένων του Εθνικού κέντρου βιβλίου http://www.biblionet.gr/
Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι ζωγράφος, εικαστικός performer και θεωρητικός της σύγχρονης τέχνης. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ζωγραφική και αισθητική θεωρία της σύγχρονης τέχνης στο Μανχάτταν τής Νέας Υόρκης (University The New School) στις τάξεις τού Allen David και της Pearl Ehrlich. Από το 1986 έως το 1993 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της γκαλερί DADA στην Αθήνα, ενώ το 1990 ίδρυσε την ομάδα τέχνης Art Studio "EST". Παράλληλα με τη ζωγραφική έχει ασχοληθεί διεθνώς με την Performance, Body Art, Happening και Mail-art. Έχει παρουσιάσει ενότητες έργων του σε ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ρότζεστερ, Νέα Υόρκη, Αρέτσο, Αβινιόν, Σαντιγί, Παρίσι, Γλασκώβη, Άμστερνταμ, Λευκωσία κ.α. Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς εικαστικές συναντήσεις στη Βαρκελώνη, τη Βαρσοβία, τη Σέρατζ, το Γκέτενμποργκ, το Σαντιάγκο, το Μπουένος Άιρες, τη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Αμιένη, τη Ρώμη, την Μπολώνια, τη Μόσχα, τη Βοστώνη κ.α. Είναι μέλος επιστημονικών, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών οργανισμών και από το 1991 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Γράφει ποιήματα από το 1973. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του με τίτλο "Ποιήματα ’73-’75" εκδόθηκε στην Αθήνα το 1975 και επανεκδόθηκε με την προσθήκη νέων ποιημάτων το 1976. Ακολούθησε η έκδοση της ποιητικής σύνθεσης "Η Τολμηρή επίλυση, Α΄ γραφή" το 1977. Το 1978 εκδόθηκε μία σύνοψη ποιητικών αποφθεγμάτων του με τίτλο "Γραφήματα ’77". Το 1980 κυκλοφόρησε σε έκδοση τέχνης το ποίημά του "Το Δωμάτιο", που το 1981 μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Κίμωνα Φράιερ. Μεταξύ φίλων κυκλοφόρησε το 1983 το "Μυθογράφημα". Το 1993 έγινε μία συνοπτική έκδοση των ποιημάτων του από το 1977 έως το 1984, χρονιά που σταμάτησε να γράφει ποίηση, και κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Τετραλογία της υγρασίας", εκδόσεις Χάος & Κουλτούρα. Το 1996 εκδόθηκε από την Απόπειρα η συλλογή "Οθόνη των ονομάτων", η οποία περιελάμβανε ανέκδοτα ποιήματά του από το 1977 έως το 1979 (οι "Διαπιστώσεις" α, β, δημοσιεύτηκαν στη Νέα Εστία το 1981, τχ. 1288) και τα ποιήματα που έγραψε το Μάιο του 1994, βασισμένα σε ονόματα φίλων του, κατά την παραμονή του στη μικρή πόλη της Νότιας Γαλλίας Menerbes. Το 1997 εκδόθηκε η Ιδεογραφική σμίλη, με θεωρητικά και κριτικά κείμενά του περί τέχνης, εκδόσεις Συλλογές. Στη "Ροπή της μνήμης" δημοσιεύονται ποιήματα και ρήσεις που έγραψε από το 1996 έως τις αρχές του 1999. Το 2002 κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση του ποιητικού του έργου με τίτλο "Αλέα προσομοίων", ενώ το 2003 εκδόθηκαν ποιήματά του στην αγγλική γλώσσα, "In the Small Mirror" (Πρόλογος: Matthew Jennett. Μεταφράσεις: Al Poulin Jr, Kimon Friar). Τo 2004 κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα στο Παρίσι σε αριθμημένη λιθογραφική έκδοση το ποίημά του "Το Δωμάτιο / La Chambre" (Μετάφραση: Benoit Haudrechy). Η συλλογή "Η Ελεγεία των Εκβατάνων" περιλαμβάνει ποιήματα από το 2002 έως το 2006. Στην "Εγκάρσια πτήση" δημοσιεύονται ποιήματα από το 2006 έως το 2010, καθώς και το ομότιτλο με τη συλλογή ποίημα, που η πρώτη γραφή άρχισε το 1992 και ολοκληρώθηκε το 2008. Παράλληλα, έχουν κυκλοφορήσει εκδόσεις τέχνης, λευκώματα και εικαστικά ημερολόγια, που αναφέρονται στο εικαστικό και λογοτεχνικό του έργο, καθώς και θεωρητικά δοκίμιά του περί εικαστικών θεμάτων.


Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2014) Πολύσμιγος αίνος, Συλλογές
(2011) Chemins enchevêtrés, Συλλογές [κείμενα, ζωγραφική]
(2011) Εγκάρσια πτήση, Απόπειρα
(2006) Η ελεγεία των Εκβατάνων, Απόπειρα
(2003) In the Small Mirror, Απόπειρα
(2002) Αλέα προσομοίων, Απόπειρα [κείμενα, ζωγραφική]
(1999) Η ροπή της μνήμης, Απόπειρα
(1997) Ιδεογραφική σμίλη, Συλλογές
(1996) Η οθόνη των ονομάτων, Απόπειρα

Λοιποί τίτλοι
(2011) Πετμεζάς, Λεόντιος, Αρχείο συνείδησης, Καιροί Δράσης [εικονογράφηση]
(2010) Συλλογικό έργο, Κώστας Ευαγγελάτος, Art - Est, Ιδιωτική Έκδοση [ζωγραφική]
(2006) Λαέρτος, Ευάγγελος Φ., Κλήσεις ζωής, Συλλογές [επιμέλεια, εικονογράφηση]
(2004) Απόψεις της Αθήνας από σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους, Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών Βούρου - Ευταξία [ζωγραφική]





Τρίτη 9 Σεπτεμβρίου 2014

Λεόντιος Πετμεζάς Η αισθητική ενατένιση του Κώστα Ευαγγελάτου Δοκίμιο εικαστικού ήθους




Η αισθητική ενατένιση του Κώστα Ευαγγελάτου
Δοκίμιο εικαστικού ήθους
Λεόντιος Πετμεζάς

Συλλογές, 2001
79 σελ.
ISBN 960-7463-31-5, ISBN-13 978-960-7463-31-9, [Κυκλοφορεί]
Ζωγραφική - Λόγοι, δοκίμια, διαλέξεις [DDC: 750]




Από τις εκδόσεις «Συλλογές - Αργύρης Βουρνάς» (Σολωμού 29), το δοκίμιο του Λεόντιου Πετμεζά, με τίτλο «Η αισθητική ενατένιση του Κώστα Ευαγγελάτου».

Ο Λ. Πετμεζάς, ιστορικός της τέχνης και επιμελητής εκθέσεων, σκιαγραφεί την εικαστική και λογοτεχνική πορεία του καλλιτέχνη. Το βιβλίο προλογίζει η συγγραφέας Ι. Καρατζαφέρη, η οποία γράφει: «Μία κατάθεση που δημιουργεί ενδιαφέρον, υποβάλλει και προτρέπει τον αναγνώστη να έρθει σε επαφή ο ίδιος με το πολύπτυχο ταλέντο του καλλιτέχνη και να το γνωρίσει».
Η έκδοση περιλαμβάνει 31 μαυρόασπρες φωτογραφίες έργων του Ευαγγελάτου, καθώς και αποσπάσματα από συνεντεύξεις του. Ο Λ. Πετμεζάς επισημαίνει στον πρόλογο του δοκιμίου, που είναι και η πρώτη συγγραφική εργασία του: «Ο Κ. Ευαγγελάτος συντηρεί το μύθο που δημιούργησε εδώ και χρόνια, προβάλλοντας μια διαφορετική εκφραστική τεχνική, που αποκαλύπτει τη γνησιότητα μιας πρωτοποριακά γόνιμης εικαστικής πορείας».

Τετάρτη 27 Αυγούστου 2014

Κώστας Ευαγγελάτος ποίημα από τη συλλογή "Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.



Γεωγραφία των αισθήσεων.
Γεωμετρία της φαντασίας.
Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού
που ταξιδεύουμε όλοι.
"Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.

Κώστας Ευαγγελάτος, Πολύσμιγος Aίνος - Ένα μικρό αφιέρωμα που περιλαμβάνει την Kριτική του Λεόντιου Πετμεζά



Πολύσμιγος αίνος

Κώστας Ευαγγελάτος

Συλλογές, 2014 
74 σελ.
ISBN 978-960-532-082-9,
Νεοελληνική ποίηση [DDC: 889.1]

Τρία χρόνια μετά την ποιητική του συλλογή "Εγκάρσια πτήση", εκδ. Απόπειρα, Αθήνα 2011, που έλαβε εξαιρετικές κριτικές, ο Κώστας Ευαγγελάτος επανέρχεται ποιητικά με μια ιδιότυπη συλλογή η οποία απαρτίζεται από έξη διαφορετικές χρονολογικά και υφολογικά ενότητες.
Η πρώτη ενότητα " Σπασμένα κρύσταλλα " περιλαμβάνει νεανικά του ποιήματα,( 1976-1981) που γράφτηκαν κατά τη διάρκεια των σπουδών του στη Νομική του Παν/ μίου Αθηνών και τον πρώτο χρόνο της θητείας του στην αεροπορία. Σχεδόν όλα είχαν δημοσιευτεί στον τοπικό Κεφαλονίτικο τύπο.( βλ. εφημ. Παρατηρητής, Τα Νέα, Λόγος, κ.α.). Τα ποιήματα ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ Ι, ΙΙ δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Νέα Εστία, τεύχος 1288. Το ποίημα "ΤΟΥΤΕΣΤΙΝ" πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημ. Ενημερωτική του Πολιτισμού του αισθητικού τέχνης Ευάγγελου Ανδρέου, και αργότερα στο νομικό περιοδικό Δίκη του καθηγητή Κώστα Ε. Μπέη, κ.α, ενώ το ποίημα "Ο ΘΥΡΕΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΛΙΔΩΝ" δημοσιεύεται πρώτη φορά.
Η δεύτερη ενότητα " Καταστάσεις στο εκράν της θλίψης", (2006-2008) έχει πολύ μεταγενέστερα λυρικά ποιήματα.
Η τρίτη ενότητα " Σφουμάτο και Ξίφος", είναι η πλέον ιδιαίτερη στο σύνολο της ποιητικής γραφής του Κώστα Ευαγγελάτου. Με αφορμή δύο μεγάλες εκθέσεις που είδε στο Παρίσι το 2012, εμπνεύστηκε από τα ζωγραφικά έργα και συνέγραψε επί τόπου τα ποιήματα. Η μια έκθεση ήταν στο Λούβρο για τον κορυφαίο καλλιτέχνη της Αναγέννησης Λεονάρντο ντα Βίντσι και η άλλη για τη μοναδική σημαντική ζωγράφο της ύστερης Αναγέννησης Αρτεμισία Τζεντιλέσκι στο Μουσείο Μαγιόλ.
Η τέταρτη ενότητα "Εν-Συναισθήματα", (2006-2012) περιλαμβάνει λυρικά ποιήματα και αφιερώσεις σε πρόσωπα.
Η πέμπτη ενότητα είναι το "Μυθογράφημα", του 1983, γνωστό από την συγκεντρωτική έκδοση "Αλέα Προσομοίων", εκδ. Απόπειρα 2002. Εδώ όμως είναι η διασκευή του ποιήματος που έγινε το 2013.
Τέλος η πολύσμιγη συλλογή, στην οποία σμίγουν ποικίλες εμπειρίες, ιδέες, ερωτικές μορφές και κοινωνικές διαπιστώσεις ολοκληρώνεται με τις ποιητικές " Αναδύσεις ", μια έμμετρη ωδή που εμπνεύστηκε στον κήπο της Villa Ροδόπη το 2013.
Aπό το αρχείο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου ΕΚΕΒΙ http://www.biblionet.gr/book/

Το βιβλίο ποιητική συλλογή  «Πολύσμιγος Αίνος», κοσμούν 21 σχέδια του εικαστικού-ποιητή Κώστα Ευαγγελάτου   που μετά την επιτυχημένη έκδοση της συλλογής «Εγκάρσια Πτήση», εκδόσεις «Απόπειρα», 2011 και την κυκλοφορία της ανθολογίας «Περίπλοκα μονοπάτια/ Chemins Enchevetres» στη γαλλική γλώσσα, Sylloges, 2011 και 2012, περιλαμβάνει ανέκδοτα ποιήματα του μέχρι το 2014.

Ένα από τα σχέδια του μου έστειλε -μαζί με την κριτική του ιστορικού τέχνης Λεόντιου Πετμεζά-και τον ευχαριστώ θερμά περιμένοντας με ανυπομονησία να διαβάσω την Πολύσμιγος Αίνος!
Σελίδα 3 από την ποιητική συλλογή του ποιητή-εικαστικού Κώστα Ευαγγελάτου "Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.
Κι αν ο ποιητής γράφει για το υψηλότερο βουνό της της Κεφαλλονιάς τον Αίνο  ... η δική μου γενέτηρά είναι η Αίνος της Θράκης ! Όπου του κάνω δημόσια γνωστό ότι με ένα βαρκάκι κι ένα μπογαλάκι ρούχα στην μασχάλη ταξίδεψαν οι γονείς της μητέρας μου φεύγοντας από την Μαίστρο της  Αίνου κι όπου εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη φτιάχνοντας ένα νέο χωριό με την ίδια ονομασία! Διαβάστε και σχετικό μου άρθρο με τίτλο  Η ΜΑΪΣΤΡΟΣ : Αίνος, Ιστορία και πολιτισμός
http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2014/07/blog-post_3063.html

" Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού
που ταξιδεύουμε όλοι." Κώστας Ευαγγελάτος

Έμεινα έκπληκτη με το παρακάτω ποίημά του που θα μπορούσα να το είχα γράψει η ίδια!!!! Αφού δείχνει το πως αγγίζει ανάλογα με τις καταβολές του καθενός και με γνώμονα  αυτή την έννοια ερμηνεύεται αυθαίρετα πάμπολλες φορές το "τι θέλει να πει ο ποιητής " Έτσι λοιπόν μια φωτογραφία της ανάρτησης του ποιήματος, μου επανέφερε στην μνήμη το πόση φαντασία και γεωμετρία έβαλαν η μαμά μου και η φίλη της-στέλνοντας με για διακοπές ένα καλοκαίρι στο χωριό της- και μου έκοψαν τα υφάσματα κι έραψαν φουρφουράτα  είκοσι  φορεματάκια πρωινά και είκοσι βραδινά, δίνοντας μου τη βαλίτσα λέγοντας μου : "...  για να φοράς ένα πρωί ένα βράδυ όσες μέρες μείνεις...! Και μην βάλεις το ίδιο την άλλη μέρα... Πρόσεξε!"
H "Γεωγραφία των αισθήσεων" σου Κώστα Ευαγγελάτε, με έντυσε με όμορφες θύμισες σμίγοντας με, με τις ρίζες μου  ! Και ναι μπορώ να γράφω ώρες για τη "Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού που ταξιδεύουμε όλοι " και ξαναγράφω το στίχο του Κώστα Ευαγγελάτου ,   υπογραμμίζοντας ότι  είναι κύκλος η ιστορία μας και γυρνά σαν ροντέο δεν σταματά συνεχίζει το ταξίδι της και θα συνεχίζει και χωρίς εμάς με ευτυχισμένες αλλά και δυστυχισμένες (ξεριζωμών π.χ.)  στιγμές στο διάβα της.
Γεωγραφία των αισθήσεων.
Γεωμετρία της φαντασίας.
Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού
που ταξιδεύουμε όλοι.
"Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.

Είχα διαίσθηση τελικά ότι πίσω από τον τίτλο κρύβεται κάτι παραπάνω που αγγίζει τον ίδιο γιατί δεν το κάνω ποτέ να στείλω μήνυμα με απόσπασμα άρθρο μου όπως έκανα πριν δημοσιεύσω το παρόν στον αγαπητό μου φίλο κι όπου μου απάντησε ότι
 " Γράφω με τη διττή έννοια της λέξεως Αίνος = Ύμνος  και το βουνό. Σκέψου ότι η μάννα μου και η βίλλα λέγεται Ροδόπη !! " Κώστας Ευαγγελάτος

Τώρα δε συνειδητοποιώ το όνομα της Βίλας του Κώστα Ευαγγελάτου που κάνει τις υπέροχες Αυγουστιάτικες εκθέσεις του με την Πανσέληνο http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2014/08/art-summer-2014-costas-evangelatos-art.html τον ευχαριστώ επίσης για την επικοινωνία και το έναυσμα για προσωπική μου μελέτη -σχέση Αίνος βουνό Κεφαλλονιάς και Αίνος Θράκης- για το δικό μου Ύμνο στην Μάνα... http://petroulasini.blogspot.gr/2011/09/10.html



ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΠΕΤΜΕΖΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ "ΠΟΛΥΣΜΙΓΟΣ ΑΙΝΟΣ" TOY KΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

Ο ιστορικός τέχνης Λεόντιος Πετμεζάς με τον Κώστα Ευαγγελάτο

Η επικράτηση του απόλυτα αισθαντικού πνεύματος και του δεικτικού στοιχείου της εμβόλιμης εντρύφησης στον πνευματικό ενδόκοσμο κυριαρχεί στη νέα ποιητική συλλογή ΄΄Πολύσμιγος αίνος΄΄ του Κώστα Ευαγγελάτου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις"Συλλογές", Αθήνα 2014.

Στις σελίδες του βιβλίου που έχει χρώμα εικαστικό καθώς το έχει εμπλουτίσει με δικά του σχέδια, χρησιμοποιώντας την επαναφορά της υποκειμενικής χροιάς.. συνυπάρχουν επιδέξια η αριστουργηματική γραφή με την περιπλάνηση της ζωής, τονίζοντας την αινιγματική τάση που διαθέτει η σύνθεση των νοημάτων. Διατηρώντας o ποιητής τις απαιτούμενες λεπτές ισορροπίες και έχοντας υπέρτατο σημείο αναφοράς το μεταμορφισμό της γραφής η έμπνευση του παραπέμπει αυτόβουλα σε οικείες επτανησιακές λυρικές καταβολές, που ανάγονται στις πλήρεις δεδομένες φόρμες της ωρίμανσης, στην επίγνωση του ενστίκτου και στις προσωπικές αναζητήσεις, που έντεχνα οδηγούν σε μια ολοκληρωμένη και εκτονωτική έκφραση των καταστάσεων.

Θέμιδα ιδέα



στ’ Άτλαντα νόμου

μπές το κεφάλι.

Λεύτερη ορθώσου

στου Πλάτωνα λόγου

τη θεία γη!

Η ειλικρινής αντίσταση και η απεμπόλιση του απέναντι στις αντιξοότητες της ζωής γίνεται αμφισημία στους στίχους του φυλακίζοντας σκιές και διόδους που αντανακλούν υπαίτιες μορφές με χρώματα που περιγράφουν χώρους απρόσμενους και μυστήριους. Ο αεικίνητος μικρόκοσμος και μακρόκοσμος του πάλλεται διαρκώς ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον ενσαρκώνοντας την ζωογόνα ελπίδα για το διαφορετικό αύριο.

Των απολίδων είμ’ ο θυρεός


και των ονειροπόλων ο τροχός.

Της νιότης είμ΄ ατσάλινος φρουρός

και της Ανάστασης ο πύρινος μαστός.




Κινούμενος με βιτριολικό χιούμορ στα πλαίσια του δυναμικού αφαιρετικού εξπρεσιονισμού συμπληρώνει την υπόσταση των γραφόμενων του με ένα ατέρμονο πλήθος συμβόλων. Κρίνει, ελέγχει, ψέγει και λοιδωρεί.

Γνωρίζω τη γλώσσα της Ποίησης


κι' από αμορφωσιά καταλαβαίνω...
Η γλώσσα των Ελλήνων και στον Άδη Ζεί
στους ήχους των σπαρτών που εξυφαίνω.-


Η πολλαπλή χρήση και η διύλιση της φόρμας του απελευθερώνει καταλυτικά το τρόπο διαπραγμάτευσης που στη συνέχεια ακολουθεί ερμητικά το δρόμο για τη δικαίωση της εκλεκτιστικής ελευθερίας. Η αναζήτηση και το τρυφερό ατένισμα του στους συγκεκριμένους κύκλους είναι μια ευλαβική έκσταση, μια υπερβατική όσμωση που σχετίζεται άμεσα με τις υποθέσεις που διαχειρίζεται λογοτεχνικά. Με αδιάπτωτες εντάσεις χαράζει μορφωτικά τα θετικά και φωτεινά στοιχεία της δικής του εμπειρίας, που παρότι επεκτείνουν την πόλωση των δυνάμεων της κοινωνίας στην οποία ζεί, δρούν ενωτικά και συμφιλιωτικά. Στην παρούσα συλλογή ποιημάτων ο Κώστας Ευαγγελάτος αναβιώνει επισημάνσεις και μιλά ανοικτά για συμβάντα, φιγούρες και φυσιογνωμίες που ενυπάρχουν η υπήρξαν στο οικείο περιβάλλον, στον οικογενειακό και γειτονικό περίγυρο του. Πρόκειται για δεδομένα του βίου του με καθημερινούς τύπους και χαρακτήρες τους οποίους ανατέμνει, παρακολουθώντας εξονυχιστικά τη πορεία τους παράλληλα με την τροπή των γεγονότων στα οποία έχουν εμπλακεί και είχαν σχέση φιλαυτίας με αυτόν.

ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ, Τ. Π....

Βρουνχίλδη και Αρτέμιδα

Φωφώ και Βρυσιήδα

Λαμπρούλα και Χριστίνα

Θεόπλαστη και Στάμω

στης πικροδάφνης λιάζονται

τα ρόδινα φτερά

Κι’ εσύ στου πόθου αμέριμνος

την άναρχη σφραγίδα

καταπατείς και γεύεσαι

τα ρόδια τα ιερά.-

Η περιδιάβαση στις ψυχοσυνθέσεις αυτές μέσα από μια εξομολόγηση μας καλεί να εντρυφούμε και να εντείνουμε με ενδιαφέρον στις παραθέσεις που επισυνάπτει. Συνδέοντας τις εκδοχές καλύπτει τους ισχυρισμούς του πέρα από την ατομική οπτική και επιτελεί διακρίσεις ενώ κινείται πλέον στο συλλογικό πλαίσιο βαθμιαία και σταδιακά επιτρέποντας να αναδεικνύεται το προσχέδιο μιας αναδρομής που συνιστά ιδιαίτερα και αποκλειστικά την ένταξη σε επισημάνσεις που συνδέονταν αμετάκλητα με την συνείδηση της ευθύνης. Με αλληγορικούς ρυθμούς και συνδυασμούς στη πλοκή του ποιητικού επιμύθειου που δημιουργεί, οι ποιητικοί ήρωες του μας κάνουν ως αναγνώστες να καταλήγουμε στην πολυπόθητη λύτρωση, στη κάθαρση μακριά από τα αδιέξοδα που επιφέρει η διάσταση της ύπαρξης μέσα από τη παρεμβολή των εκφάνσεων. Ο γυρισμός του θεματολογικά σε πράγματα που τον άγγιξαν και τον συγκίνησαν, που έπαιξαν κύριο ρόλο στη δική του προσωπικότητα αξιώνει από μέρους του την πλήρη αισθητικοποίηση, ενώ διευρύνει ταυτόχρονα προκαθορισμούς που νοούνται σαν διαύγεια σκέψης. Άλλωστε οι καταθέσεις του με ιδιαιτερότητα γραφής και επαναπροσδιορισμού είναι πολύ κοντά στην ιδιάζουσα ανασύνδεση και με τη προσθήκη της ιδεογραμμικής επανασύνδεσης συσσωρεύει τις συλλήψεις του. Η έμφυτη εμμονή των θέσεων και απόψεων του δένει ευρηματικά την αξιολόγηση της στάσης του απέναντι στη ζωτική πραγματικότητα.
...

Σπάνιο κοίτασμα ματιών


κρυψώνες αναμνήσεων

σε θαλασσί σκοτάδι.

Στον άξονα της ηλιαχτίδας

το ξίφος της κάθαρσης.-




Στο βιβλίο διατυπώνεται έντεχνα η μνημονική διεργασία του ποιητή. Η θέαση του στοιχειοθετεί και σταχυολογεί μια "νεφελογραφία" και μια "σωματογραφία" εποχής, μια ενδοσκόπηση σε "εννοιακά τοπία", που δίνουν οντότητα σε διαπιστώσεις με διατυπώσεις καθώς διακινούν ιδανικά. Επίσης στις σελίδες παρακολουθούμε πως τολμά αμφίδρομες κοινωνιολογικές και ψυχολογικές αποτιμήσεις. Με λόγο αρκετά αποστασιοποιημένο αλλά μετουσιωμένο, αφαιρετικό αλλά μεστό, λιτό αλλά ουσιώδη και περιεκτικό αναδεικνύει μια νεωτεριστική, πλουραλιστική και μεταμοντέρνα υφή απόδοσης. Με καίρια συμπληρώματα σταθερά πέρα από τα συνήθη ποιητικά πρότυπα, η αντιπαράθεση και η ανυπακοή του στα συνήθη δρώμενα και τις γνωστές νόρμες μεταλλάσσεται σε ελεγειακή ακεραιότητα, δοξαστική, έκρυθμη, έρρυθμη, κατανυκτική, ασυμβίβαστη και ελεύθερη. Με βροντώδη βιορυθμό τονίζει τη διαχρονική έννοια της λύσης που προέρχεται από την αλήθεια παραθέτοντας στοιχεία από τη πάντα σεμνή, αξιοπρεπή και απέριττη παρουσία του. Με ευδόκιμη ανησυχία, συνειδητοποίηση και ευθύνη, που αναπτύσσονται εμβόλιμα φανερώνει και ενορχηστρώνει δυνάμεις με τρόπο συνοπτικό, που ως απόσταγμα και απόρροια κυοφορούνται οργανωμένα στα πλαίσια ενός ιδιότυπου λυρισμού, με στέρεα, πύρρεια νοήματα και βάσεις μυσταγωγίας . Οι κήποι στον παράδεισο της έμπνευσης του με χάρη προδιαθέτουν την ανόρθωση του υπαρκτού και του αισθησιακού με τρόπο που να εκπέμπει οξυδέρκεια και αυτοπεποίθηση. Με παρρησία και θάρρος στέκεται απέναντι στο κατεστημένο των απατηλών υποκατάστατων, της υποκριτικής δήθεν ελεύθερης θεώρησης των πάντων. Αγωνίζεται από την σκοπιά του έντιμα με σύμμαχο μια αφύπνιση που τον κρατά σε εγρήγορση. Δεν παραβλέπει, ούτε εφησυχάζει. Παρατηρεί τη καθημερινότητα χωρίς εκστασιάσεις... Την προσεγγίζει μέσα από τη μελέτη και τη νοσταλγία. Καυτηριάζει αλλά και προχωρά στην αυτοκριτική. Η ποίηση του κρούει τον κώδωνα της ανάτασης προβάλλοντας μια καινοτομία εκσυγχρονισμού. Λειτουργεί σαν το ημερολόγιο της αυριανής μέρας σε μια μακρινή άγνωστη καινούργια γη όπου οι μορφώσεις με πεζοτραγωδιακή απόκλιση κοιτούν κατάματα την θεατρική ανθρώπινη φύση. Ονειρεύεται καταστάσεις που θα συμβούν όταν έρθει ένα στιγμιαίο και συνάμα αιθέριο σπινθηροβόλημα, μια καθολική κοσμογονία που θα ανιχνεύει και θα αποτυπώνει εντελώς διαφορετικές φαντασιώσεις. Βέβαια στη φιλοσοφία και στη κοσμοθεώρησή του μεγάλη σημασία για τη ροή των πραγμάτων έχουν οι αρχές, η τεχνική αρτιότητα της ολοκληρωμένης λεκτικής εικόνας και η αντικειμενική ματιά. Κάτω από αυτό το τρίπτυχο πρίσμα, ακολουθώντας τα δεδομένα της υγιούς συνάρτησης διόλου ναρκισιστικά αλλά με μια άλλη διάσταση φτάνει στις αλλεπάλληλες προσομοιώσεις και τις εξάρσεις. Μας καλεί σε ένα περίπατο όπου τα πρόσωπα αποκαλύπτουν τα προσωπεία. Μεταφέρει συναισθήματα υπαρξιακής αγωνίας από τα μονοπάτια του πολιτισμένου κόσμου όπου όμως υπάρχει σεβασμός στην ανθρώπινη οντότητα. Πλάθει μονογραφίες τονίζοντας πως μάχεται με ευγενή ιδανικά και ιδεαλισμό, σε ένα σύστημα, με ορατά σύνορα που δεν περιορίζουν τη βούληση. Ατενίζει τις διερευνήσεις της ψυχής και επισημαίνει ένα καθαρά ρεαλιστικό μοτίβο με συστατικά αναπτέρωσης. Στη περιγραφή του το φόντο των επιφανειών μετατρέπει αυτόματα το μυστήριο σε αίνιγμα ενώ ο συναισθηματισμός προκαλεί ποικίλα ερεθίσματα. Τεκμηριωμένα αναπαράγει βιώματα και ιδιώματα με αλίευση πολυδιάστατα και μακρόπνοα. Συνοπτικά η γραφή του από το 1976 μέχρι σήμερα, μεταγγίζοντας τον δυναμισμό κάθε εξοικειωμένου παλμού δημιουργίας εμπεριέχει μια διαχρονική ευαισθητοποίηση με υπέρτατη ενάργεια. Ορίζει και καλύπτει τις φάσεις του κάθε επικεντρωμένου πεδίου. Καταλυτικά κάθε ενορχηστρωμένη διασύνδεση του με ουσιώδη οντότητα αποκρυπτογραφεί επίλεκτα συμβολισμούς. Απέριττα πραγματεύεται στο βιβλίο αυτό μαρτυρίες προσδιορισμένες ανεξάντλητα ενταγμένες σε μια ύψιστη ποιητική διάσταση που φορτίζει το ιδεατό, το υλικό, το άυλο, το φυσικό και το μεταφυσικό. Προβάλλοντας στο έπακρο το ευεργετικό ρόλο του ποιητή στην πλέον ακραιφνή απόδοση του όρου.

...

Γήινες παρουσίες
στους πόρους του καμβά
λέξεις, χειρονομίες
σε σχήματα βουβά.
Γραφές ιλίγγου πόθου
στις φλέβες της ζωής
οράματα της νιότης
τροφού της αλλαγής.
Μοτίβα αναδυόμενα


αρχαικού βωμού

σε υπόγεια ποτάμια

γενναίου ξεσηκωμού.-


Συμπερασματικά δίνει το έναυσμα της προσωπικής ανασυγκρότησης καταθέτοντας σηματοδοτήσεις. Η επίκαιρη ποιητική του φλόγα κοσμεί τη γραφή του που λειτουργεί δραστικά απέναντι στα τεκταινόμενα που διαδραματίζονται. Εξετάζει θέματα που ξέρει καλά, που δεν λησμονεί, που έχουν αξία ντοκουμέντου με μνημειώδη πληρότητα. Διαχρονικά μελετώντας τη ποίηση του πρωτοπόρου "Κεφαλονίτη" Κώστα Ευαγγελάτου παρακολουθούμε πως αντιτάσσεται στα κελεύσματα της πνευματικής εκπόρνευσης και των κάθε λογής συμβιβασμών.

Λεόντιος Πετμεζάς, Ιστορικός Τέχνης.



"Πολλές είναι οι εκδόσεις Ελληνικές και ξενόγλωσσες, λογοτεχνικές, θεατρικές,  επιστημονικές, που έχει εικονογραφήσει και κοσμήσει με σχέδια και έργα του ο Κώστας Ευαγγελάτος.
Πρόσφατα επανακυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή του ιστορικού τέχνης Λεόντιου Πετμεζά «Αρχείο Συνείδησης», εκδόσεις «Καιροί δράσης», που περιλαμβάνει 45 σχέδια του με μελάνι. Κυκλοφορεί επίσης από τις εκδόσεις «Συλλογές» η μοναδική ποιητική συλλογή «Κλήσεις Ζωής» του εκλιπόντος Ευάγγελου Φ. Λαέρτου, την οποία ο Κώστας Ευαγγελάτος επεξεργάστηκε, επιμελήθηκε και κόσμησε με σχέδια του. Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε και η νέα ποιητική συλλογή του Βασίλη Κληρονόμου «Το παρόν της μνήμης», εκδόσεις «Παρασκήνιο», που φιλοτέχνησε το εξώφυλλο και ένα έργο στην αρχική σελίδα. "By Efimerida Kefalonia on April 10, 2014

Και να συμπληρώσω στο παραπάνω απόσπασμα του άρθρου μια και είναι από τον Απρίλιο*
ότι ακολουθεί άρθρο μου για το βιβλίο του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου, με τίτλο " Βαδίζοντας προς την τρέλα. Περιγραφές από τη λογοτεχνία με προθέσεις κοινωνικής παρέμβασης". Η έκδοση εικονογραφείται από σχετικά με την ψυχική νόσο έργα μεγάλων ζωγράφων (Βαν Γκόγκ, Φρ. Γκόγια, Ιερ. Μπος, Π. Πικάσο) και από πρωτότυπα σχέδια του Κώστα Ευαγγελάτου, έργο του οποίου κοσμεί και το εξώφυλλο.
 Διότι  ο Κώστας Ευαγγελάτος δεν σταματά να δουλεύει όπως του έγραψα και σε μήνυμά μου χαριτολογώντας ότι με τόσα πολιτιστικά δρώμενα δεν μας αφήνει να κάνουμε διακοπές αλλά να συνεχίσει με αυτή την ενέργεια μια και η τέχνη είναι τρόπος ζωής του


"ΤΟ ΑΥΤΟΒΙΟΓΑΦΙΚΟ ΜΟΥ ΤΟ...1978, " ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ' 77" ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΕΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΝ, ΕΚΔ. ΑΠΟΠΕΙΡΑ, 2002" : 

Costas Evangelatos
2 Ιουλίου 2012 :
ΤΟ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ




Ευαγγελάτος, Κώστας

Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι ζωγράφος, εικαστικός performer και θεωρητικός της σύγχρονης τέχνης. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ζωγραφική και αισθητική θεωρία της σύγχρονης τέχνης στο Μανχάτταν τής Νέας Υόρκης (University The New School) στις τάξεις τού Allen David και της Pearl Ehrlich. Από το 1986 έως το 1993 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της γκαλερί DADA στην Αθήνα, ενώ το 1990 ίδρυσε την ομάδα τέχνης Art Studio "EST". Παράλληλα με τη ζωγραφική έχει ασχοληθεί διεθνώς με την Performance, Body Art, Happening και Mail-art. Έχει παρουσιάσει ενότητες έργων του σε ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ρότζεστερ, Νέα Υόρκη, Αρέτσο, Αβινιόν, Σαντιγί, Παρίσι, Γλασκώβη, Άμστερνταμ, Λευκωσία κ.α. Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς εικαστικές συναντήσεις στη Βαρκελώνη, τη Βαρσοβία, τη Σέρατζ, το Γκέτενμποργκ, το Σαντιάγκο, το Μπουένος Άιρες, τη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Αμιένη, τη Ρώμη, την Μπολώνια, τη Μόσχα, τη Βοστώνη κ.α. Είναι μέλος επιστημονικών, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών οργανισμών και από το 1991 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Γράφει ποιήματα από το 1973. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του με τίτλο "Ποιήματα ’73-’75" εκδόθηκε στην Αθήνα το 1975 και επανεκδόθηκε με την προσθήκη νέων ποιημάτων το 1976. Ακολούθησε η έκδοση της ποιητικής σύνθεσης "Η Τολμηρή επίλυση, Α΄ γραφή" το 1977. Το 1978 εκδόθηκε μία σύνοψη ποιητικών αποφθεγμάτων του με τίτλο "Γραφήματα ’77". Το 1980 κυκλοφόρησε σε έκδοση τέχνης το ποίημά του "Το Δωμάτιο", που το 1981 μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Κίμωνα Φράιερ. Μεταξύ φίλων κυκλοφόρησε το 1983 το "Μυθογράφημα". Το 1993 έγινε μία συνοπτική έκδοση των ποιημάτων του από το 1977 έως το 1984, χρονιά που σταμάτησε να γράφει ποίηση, και κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Τετραλογία της υγρασίας", εκδόσεις Χάος & Κουλτούρα. Το 1996 εκδόθηκε από την Απόπειρα η συλλογή "Οθόνη των ονομάτων", η οποία περιελάμβανε ανέκδοτα ποιήματά του από το 1977 έως το 1979 (οι "Διαπιστώσεις" α, β, δημοσιεύτηκαν στη Νέα Εστία το 1981, τχ. 1288) και τα ποιήματα που έγραψε το Μάιο του 1994, βασισμένα σε ονόματα φίλων του, κατά την παραμονή του στη μικρή πόλη της Νότιας Γαλλίας Menerbes. Το 1997 εκδόθηκε η Ιδεογραφική σμίλη, με θεωρητικά και κριτικά κείμενά του περί τέχνης, εκδόσεις Συλλογές. Στη "Ροπή της μνήμης" δημοσιεύονται ποιήματα και ρήσεις που έγραψε από το 1996 έως τις αρχές του 1999. Το 2002 κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση του ποιητικού του έργου με τίτλο "Αλέα προσομοίων", ενώ το 2003 εκδόθηκαν ποιήματά του στην αγγλική γλώσσα, "In the Small Mirror" (Πρόλογος: Matthew Jennett. Μεταφράσεις: Al Poulin Jr, Kimon Friar). Τo 2004 κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα στο Παρίσι σε αριθμημένη λιθογραφική έκδοση το ποίημά του "Το Δωμάτιο / La Chambre" (Μετάφραση: Benoit Haudrechy). Η συλλογή "Η Ελεγεία των Εκβατάνων" περιλαμβάνει ποιήματα από το 2002 έως το 2006. Στην "Εγκάρσια πτήση" δημοσιεύονται ποιήματα από το 2006 έως το 2010, καθώς και το ομότιτλο με τη συλλογή ποίημα, που η πρώτη γραφή άρχισε το 1992 και ολοκληρώθηκε το 2008. Παράλληλα, έχουν κυκλοφορήσει εκδόσεις τέχνης, λευκώματα και εικαστικά ημερολόγια, που αναφέρονται στο εικαστικό και λογοτεχνικό του έργο, καθώς και θεωρητικά δοκίμιά του περί εικαστικών θεμάτων.



Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2014) Πολύσμιγος αίνος, Συλλογές
(2011) Chemins enchevêtrés, Συλλογές [κείμενα, ζωγραφική]
(2011) Εγκάρσια πτήση, Απόπειρα
(2006) Η ελεγεία των Εκβατάνων, Απόπειρα
(2003) In the Small Mirror, Απόπειρα
(2002) Αλέα προσομοίων, Απόπειρα [κείμενα, ζωγραφική]
(1999) Η ροπή της μνήμης, Απόπειρα
(1997) Ιδεογραφική σμίλη, Συλλογές
(1996) Η οθόνη των ονομάτων, Απόπειρα

Λοιποί τίτλοι
(2011) Πετμεζάς, Λεόντιος, Αρχείο συνείδησης, Καιροί Δράσης [εικονογράφηση]
(2010) Συλλογικό έργο, Κώστας Ευαγγελάτος, Art - Est, Ιδιωτική Έκδοση [ζωγραφική]
(2006) Λαέρτος, Ευάγγελος Φ., Κλήσεις ζωής, Συλλογές [επιμέλεια, εικονογράφηση]
(2004) Απόψεις της Αθήνας από σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους, Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών Βούρου - Ευταξία [ζωγραφική]

http://www.biblionet.gr/author/

Σάββατο 8 Μαρτίου 2014

ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ, ΕΙΣΗΓΗΣΗ: Αισθητική διαδραστικότητα και "λαική" συνείδηση.


ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ, ΕΙΣΗΓΗΣΗ: Αισθητική διαδραστικότητα και "λαική" συνείδηση.

Επισημάνσεις – Διαπιστώσεις – Δυνατότητες.

Στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο πεδίο, που κυριαρχούν εταιρικά συμπλέγματα πολυμέσων, υπάρχει εν εξελίξει μια αναπόφευκτη πάλη και σύγκρουση του "τοπικού" με το " παγκόσμιο". Αναμφίβολα η παγκοσμιοποίηση επηρεάζει καταλυτικά και μεταποιητικά βασικούς τομείς του λαικού πολιτισμού και γενικά την πολιτιστική κληρονομιά ενός τόπου. Αραγε ποία η σχέση και ποίος είναι ο κοινός τόπος της αισθητικής διαδραστικότητας και της άκρατης χρήσης των τεχνολογικών μεθόδων επικοινωνίας, προώθησης και επιβολής των σύγχρονων αποκρυσταλλώσεων, με τη "λαική" δημιουργικότητα , που πηγάζει από τη «λαική» συνείδηση και συνθέτει το φάσμα του «λαικού» πολιτισμού, προσδίδοντας χαρακτήρα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά στους πολίτες; Η λαική δημιουργικότητα έχοντας φορέα της την παραδοσιακή βιωμένη γνώση, μπολιάζεται από το "ναιβικό" βλέμμα του λαικού καλλιτέχνη που εκφράζεται αυθόρμητα και ανεπιτήδευτα. Ο καλλιτέχνης αυτός μέχρι το πρόσφατο παρελθόν είχε κίνητρο και όραμα του την έκφραση του κόσμου του, ώστε να προξενήσει με τις δημιουργίες του αισθητική συγκίνηση στον συνάνθρωπο του, ο οποίος αναγνώριζε σε αυτές τις ρίζες και τα βιώματα του. Μία πολύ σύντομη αλλά βασική αναφορά στον νεοελληνικό «λαικό» πολιτισμό και την ποικιλομορφία του είναι διαφωτιστική και ενδεικτική για τους ιστορικούς και κοινωνικούς παράγοντες που διαμόρφωσαν τη «λαική» συνείδηση στον ελληνικό χώρο. Ήδη από τον 18ο αιώνα η άνθιση της «λαικής» τέχνης είναι εμφανής. Η επιθυμητή σύνδεση του παρόντος με το ένδοξο παρελθόν είχε βασική προυπόθεση την καλλιτεχνική ανάπτυξη. Η ανάπτυξη αυτή με την αυθόρμητη ποιητική διάθεση των δημιουργών φέρνει καλλιτεχνική άνοδο. Κάτι που βέβαια υποστηρίζεται από την οικονομική και πνευματική ανάπτυξη που επικρατεί τότε, ιδιαίτερα στον επτανησιακό χώρο, ο οποίος αν και κατέχεται και διοικείται από ευρωπαικές δυνάμεις και πρότυπα, ήδη από τον 16ο αιώνα, είναι δέκτης, φορέας και εκφραστής των ιδεών του ευρωπαικού τρόπου ζωής και του διαφωτισμού. Παράλληλα όμως ανθεί στο γενικό ελλαδικό χώρο και κατεξοχήν στα νησιά μια αξιόλογη παραδοσιακή «λαική» τέχνη. Ξυλόγλυπτα εκκλησιών, κρήνες, ακρόπρωρα, κεραμικά, υφαντά, κεντήματα και άλλα δημιουργήματα πολλών ανωνύμων, αλλά και κάποιων επωνύμων. Το 1829 ο Κων/νος Παπαδημητρίου από τα Άγραφα, με το απλοικό ύφος του λαικού τεχνίτη απαθανάτισε τον αγωνιστή της επανάστασης Γεώργιο Καραισκάκη σε μικρό επιζωγραφισμένο ξυλόγλυπτο. Σχεδόν παράλληλα η ύπαρξη των τηνιακών μαρμαρογλυφείων, που παρήγαγαν διακοσμημένες ταφόπλακες και αρχιτεκτονικά εξαρτήματα. Η ύπαρξη στην Αθήνα του εργαστηρίου «Ερμογλυφείον» μέχρι την ίδρυση του Σχολείου των Τεχνών το 1837 εκφράζει σε μεγάλο βαθμό το κύριο μέλημα πολλών καλλιτεχνών για αναβίωση και προσέγγιση των λαικών και κλασικών προτύπων με τους τρόπους βέβαια της σύγχρονης ζωής. Η λαική συνείδηση διαποτίζει την εικαστική έκφραση και σημαντικά τόσο τη λαική όσο και τη «ναίφ» ζωγραφική και λιθογραφία που παράγει θαυμάσια έργα. Αν και σήμερα τα δημιουργήματα αυτά κατατάσσονται και αναλύονται στο γενικό φαινόμενο της τέχνης των «περιθωρίων» είναι πολύτιμα πρότυπα ταύτισης συνείδησης και έκφρασης, βιώματος και απεικόνισης, αυθεντικότητας και αγνής αφέλειας. Χωρίς βέβαια να λείπει σε ποικίλες περιπτώσεις το επίπλαστο, το «κίτς» και το «ιμιτασιόν».


Με αυτή την προσέγγιση ανακαλύφθηκαν και εκτιμήθηκαν στον 20ο αιώνα οι μεταβυζαντινοί λαικοί εικονογράφοι και τοιχογράφοι, η διακοσμητική ζωγραφική του 18ου αιώνα στα Αμπελάκια, στη Βέροια, στη Σιάτιστα, στο Πήλιο και αλλού. Κορύφωση του λαικότροπου πάζλ οι εικονογραφήσεις του Παναγιώτη Ζωγράφου και αργότερα τα ελληνοκεντρικά και χρωματικά αξιόλογα έργα του λαικο-ναίφ Θεόφιλου. Όμως από τα μέσα του 20ου αιώνα η αλλοτρίωση της υπαίθρου, η ισοπέδωση από τον μοντέρνο τρόπο ζωής ηθών και εθίμων, η απομυθοποίηση της παράδοσης και η επικράτηση διεθνώς της σύγχρονης τέχνης έθεσε πράγματι σε ένα φαινομενικά ειδυλλιακό περιθώριο τη «λαική» τέχνη που συνέχισε να αναπαράγεται από μικροαστούς καλλιτέχνες. Ηδη με αυτή την προσαρμογή και τον προσανατολισμό πολλών στην εμπορική της αξιοποίηση έχασε σε σημαντικό βαθμό την αυθεντικότητα της ακολουθώντας τη στείρα κατεύθυνση της επανάληψης και όχι της εξελικτικής συνέχειας.Η αναφορά στις ιστορικές πηγές και την εξέλιξη της «λαικής» τέχνης εμπεδώνει την πεποίθηση ότι παρόλη την παγκοσμιοποιημένη τάση της ζωής και του κόσμου η λαική συνείδηση έχει τη δυνατότητα και νέων προσαρμογών. Απλά στην εποχή μας τα προσωπικά κίνητρα έχουν αντικατασταθεί από τα κοσμοπολίτικα πεδία εκμετάλλευσης των πάντων. Με αυτά τα δεδομένα τα πρότυπα της « λαικής» συνείδησης αλλάζουν αλλά δεν παύουν και να υφίστανται.


Ευνόητα η διαμορφωμένη συνείδηση σαν διαδικασία σύναψης του παρελθόντος και του παρόντος δημιουργεί μηχανισμούς αντίστασης ενάντια στη λήθη με το να διατηρεί και να συντηρεί ζωντανά σύμβολα, τελετουργίες, εθιμικές συμπεριφορές, δηλαδή όσα συνθέτουν την παραδοσιακή ταυτότητα. Η τάση για εξάλειψη όμως αυτής της ταυτότητας ή μάλλον ο εκσυγχρονισμένος μετασχηματισμός της με την μεγιστοποίηση της επικαιρικής μνήμης, που αντιδιαστέλλεται με τη συλλογική μνήμη, είναι ένα βασικό αίτημα της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας. Σε ποιο βαθμό άραγε έχει συντελεστεί αυτό το νέο αίτημα για τον μετασχηματισμό της υπάρχουσας «λαικής» συνείδησης στην υπερκαταναλωτική κοινωνία μας; Μήπως η διπολική του υπόσταση που στη μια φάση της υποστηρίζει την συντηρητική αντιγραφή των προτύπων και στη άλλη την ανανέωση-αλλαγή, η οποία εμπεριέχει και την τάση της πιθανής εκμηδένισης, οδηγήσει τη «λαική» συνείδηση στην πλήρη ελαστικότητα;


Ο «λαικός» πολιτισμός στην εποχή μας, σε όλες του τις εκφάνσεις, (π.χ οικήματα, τοπικές φορεσιές, υφαντική, κεντητική, αργυροχοία, χρυσοχοία, μεταλλοτεχνία, ζωγραφική αντικειμένων, λιθογλυπτική, αγγειοπλαστική, νηματοβαφές, εργαλεία, χορός, τραγούδι κ.α) τείνει να αποσυνδεθεί από την υποτιθέμενη φυσιολογική και αβίαστη γένεση του στα πλαίσια των τοπικών κυρίως κοινωνιών. Σαν αντικείμενο γνώσης μελετάται, ταξινομείται και γίνεται "αξιοθέατο" σε ειδικούς χώρους, λαογραφικά μουσεία, εθνολογικά ινστιτούτα και ιδρύματα. Ο παραδοσιακού τύπου "εξωτισμός" του, σε σχέση με τις νέες αισθητικές τάσεις και τα ενίοτε εξαμβλωματικά πρότυπα της παγκοσμιοποιημένης αγοράς και της διαδραστικής εικαστικής και πνευματικής επικαιρότητας, τον εξοβελίζει στις τάξεις της απλοικής ιδιωματικής έκφρασης (μία αρνητική επιρροή της παγκοσμιοποίησης).


Βέβαια δεν τον αποκλείουν από το συναλλακτικό παιγνίδι, αφού όλα μπορούν να γίνουν είδη προς κατανάλωση και να έχουν λόγο ύπαρξης όταν αποδίδουν οικονομικά. Εδώ είναι καθοριστική η θέση της γενικής πολιτιστικής πολιτικής, αλλά και οι θέσεις ομάδων πίεσης, καλλιτεχνών και φορέων όσον αφορά την υποστήριξη του. Πολλοί τομείς της «λαικής» παράδοσης και έκφρασης μπορούν να κινήσουν το επιχειρηματικό ενδιαφέρον και με κατάλληλη καινοτόμα προσέγγιση να φθάσουν στη διαδικασία παραγωγής-πιθανόν και μεγάλης. Αναφέρω ενδεικτικά την περιοχή της κατασκευής χρηστικών προιόντων εσωτερικού χώρου, της ένδυσης-μόδα, της διατροφής, του design γενικότερα.


Είναι πολλές οι δυνατότητες που έμπρακτα διαφαίνονται σε αυτό το πεδίο με σύγχρονες δημιουργίες που έχουν την έμπνευση τους σε αναγνωρίσιμα παραδοσιακά καλλιτεχνικά μοτίβα. Συγκεκριμένα με την παροχή γενικής υποδομής, ικανών τεχνικών γνώσεων, οριοθέτηση τρόπων και μέσων, βάσεις ψηφιακών δεδομένων με υποδείγματα και ιστορικές πηγές, αλλά το κυριότερο υπόδειξη τοπικού χώρου-τόπου-περιφέρειας, με την ευρύτερη έννοια του όρου, που οι συμμετέχοντες θα μελετήσουν και θα αντλήσουν τα « λαικά» μοτίβα της έμπνευσης τους. Με τον τρόπο αυτό ενθαρρύνονται επιχειρήσεις του ανάλογου κλάδου να επενδύσουν στο σχεδιασμό του εγχειρήματος που μπορεί να είναι διακρατικής εμβέλειας και που είναι ένα δυνατό στρατηγικό μέσο ανταγωνιστικότητας με την παραγωγή νέων προιόντων. Η εφικτή επιτυχία και η ζήτηση των προιόντων στην αγορά θα αποδείκνυε μια θετική παράμετρο της παγκοσμιοποίησης, αφού πυροδοτεί δημιουργικές αναμορφώσεις της πολιτιστικής κληρονομιάς και ιδιαίτερα της «λαικής» τέχνης.


Διαπιστώνεται συμπερασματικά ότι η πολιτιστική ανάπτυξη στα όρια του παγκόσμιου" χωριού" συντελείται με κοινούς παρονομαστές και κώδικες. Βασίζεται στη χρήση μοντέλων/προτύπων που έχουν δομηθεί από τα media της παγκοσμιοποιημένης κοινωνίας προς ευρεία κατανάλωση. Οι βιωματικές έννοιες του έθνους, της μητρικής γλώσσας και των συναφών διαλέκτων, της τοπικής-παραδοσιακής αισθητικής σαν έκφρασης των βαθύτερων βιωμάτων και της « λαικής» συνείδησης, της συστηματικής σκέψης, της επιλεγμένης γνώσης και άλλες συναφείς διαδικασίες που συνθέτουν την πνευματική καλλιέργεια έχουν παραχωρήσει την πρωτοκαθεδρία σε μια κοινή και χωρίς στεγανά επικοινωνιακή πρόσληψη πληροφοριών. Η πρόσληψη αυτή εξυπηρετεί την « αγορά»-παγκόσμια βιομηχανία, διαδύκτιο, κ.α. Ετσι η διαμόρφωση της ατομικής αλλά και της συλλογικής συμπεριφοράς καθίσταται εύπλαστη από τα εταιρικά συμπλέγματα των πολυμέσων και των οικονομικοπολιτικών τους τάσεων. Σε αυτόν τον κίνδυνο που ελλοχεύει και επαυξάνεται από την παγκόσμια οικονομική κρίση και τα απειλητικά συγκοινωνούντα δοχεία των αδιεξόδων της η εξατομικευμένη αλλά κύρια η συλλογική ανθρώπινη αντίδραση θα δώσει τις δύσκολες επιλύσεις. Ίσως τα τεράστια graffiti που καλύπτουν τοίχους και οχήματα στις πρωτεύουσες του κοσμοπολιτισμού εκφράζοντας με κοινή γλώσσα μηνύματα, εικόνες, ιδέες, κρίσεις , φαντάσματα και εφιάλτες του σύγχρονου ανθρώπου πηγάζουν σε μεγάλο βαθμό από μια γονιδιακού τύπου καλλιτεχνική «λαική» συνείδηση που θέλει να τονίσει παντού την παρουσία και τη δύναμη της χωρίς την απαραίτητη εξάρτηση από την παγκοσμιοποιημένη αγορά.



ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

Το κείμενο περιλαμβάνεται στον συλλογικό τόμο ΠΡΟΣ ΤΗ ΝΕΑ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ, με επιστημονική επιμέλεια του καθ. Βασίλη Φιοραβάντε, εκδόσεις Αρμός.


Βασική βιβλιογραφία:


Στέλιος Λυδάκης, Οι Ελληνες Ναίφ Ζωγράφοι, Ιδρυμα Παναγιώτη και Εφης Μιχελή, Αθήνα 1987.


Η άνθηση της Λαικής τέχνης, εφημ. Η Καθημερινή, Ένθετο Επτά Ημέρες, Κυριακή 11 Ιουνίου 1995.


Νίκος Κοτζιάς, Εισαγωγή στο βιβλίο της Ulrich Beck,Tί είναι η παγκοσμιοποίηση; Καστανιώτης, Αθήνα 2000.


Κώστας Ευαγγελάτος, Προσωπογραφίες και συνθέσεις (17ος-20ος Αιώνας), επιστημονική επιμέλεια Γεώργιος Ν. Μοσχόπουλος, Συλλογή Κοργιαλενείου Ιστορικού και Λαογραφικού Μουσείου Αργοστολίου, Κοργιαλένειο Ιδρυμα, Αθήνα 2004.


David Held, Anthony McGrew, Παγκοσμιοποίηση/ Αντι-Παγκοσμιοποίηση. Πολύτροπον, Αθήνα 2004.


Αλέξανδρος Μπαλτζής, Τα νέα μέσα και οι Τέχνες. Διαδραστικότητα, Μη Γραμμικότητα και Ανασυγκρότηση της Καλλιτεχνικής Επικοινωνίας. University Studio Press, Θεσσαλονίκη 2006.


ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ

http://www.cevangelatos.blogspot.gr/2014/03/blog-post.html