" Άβελ και Ίκαρος" της Ελένης Καρασαββίδου
Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο μου Εφημερ-είδηση (τέχνες και γράμματα) http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2013/05/blog-post_4670.html
"Από τον Άβελ στον Ίκαρο ή το Θεώρημα του Τουλάγιεφ..."
Παρουσίαση του Βιβλίου "Ο Ίκαρος κι ο Άβελ" της Ελένης Καρασαββίδου (Εκδ. Gutenberg)Τυπωθήτω την Κυριακή 12/5, στις 20:00 στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Θεσσαλονίκης- Αίθουσα Θεάτρου.
Χαιρετούν οι Θ. Λειψιστινού, Αλ. Δαφνομήλης, σύντομες εισηγήσεις από την Φανή Αθανασιάδου και τον Π. Μποσνάκη. Αφηγούνται οι Γ. Σαράτσης και Γ. Περδίκης. Διαδραστικά μηνύματα από λογοτέχνες και ακτιβιστές (Χρ. Αλεξίου, Π. Μποσνάκη, Δ. Καραμβάλη, Κ. Καρούσο, Φ. Σιάνου, Λ. Πολενάκη, Τ. Δουλκέρη κ.ά.) και μουσική από τον Αλ. Τζιόλα και την παρέα του (μέλη των Λέξω προς Αιθέρα). Συνοδεύει με το ακορντεόν της η Καλλίτσα Χατζοπούλου.
Προλογικό
Το Ποίημα είναι ζωντανό.
Δεν σου ανήκει ποτέ ολοκληρωτικά.
Δεν το γνωρίζεις ποτέ απόλυτα.
Παρατάσσεται εναντίον σου,
σε ψαχουλεύει ξεδιάντροπα,
με δικαιώματα πρωτόγνωρα.
Φοβάσαι.
Μην σε γνωρίσει.
Το Ποίημα είναι ζωντανό.
Δεν σου ανήκει ποτέ ολοκληρωτικά.
Δεν το γνωρίζεις ποτέ απόλυτα.
Παρατάσσεται εναντίον σου,
σε ψαχουλεύει ξεδιάντροπα,
με δικαιώματα πρωτόγνωρα.
Φοβάσαι.
Μην σε γνωρίσει.
Η Ελένη Καρασαββίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1979. Σπούδασε παιδαγωγικά και κατόπιν ΜΜΕ στο ΑΠΘ. Επίσης, με υποτροφία του Πανεπιστημίου του Nottigham, Πολιτισμική Κοινωνιολογία και ολοκληρώνει τώρα το 2ο μεταπτυχιακό της στην Παιδαγωγική Σχολή του ΑΠΘ. Τιμήθηκε με υποτροφία επίδοσης από τα Ιδρύματα Κρατικών Υποτροφιών κι έχει συμμετοχή σε ελληνικά και διεθνή συνέδρια. Έχει γράψει τέσσερα βιβλία και πολλά άρθρα και δοκίμια. Συμμετέχει έμπρακτα σε πολιτικούς φορείς διεθνώς και σε κοινωνικά κινήματα. Συνδημιουργός του διαδικτυακού τόπου http://www.agitprop.gr/.
https://www.facebook.com/events/166118636887567/
Κριτική του βιβλίου από τον Θεοχάρη Παπαδόπουλο στο dimoi-news: Ελένη Καρασαββίδου: «Ο Άβελ και ο Ίκαρος»…του Θεοχάρη Παπαδόπουλου Όπως έχουμε παρατηρήσει και άλλοτε, αρκετοί ποιητές, όταν νιώθουν ότι φτάνουν στο τέλος ενός κύκλου έργων τους, συνηθίζουν να εκδίδουν τα πονήματά τους σε ένα τόμο των μέχρι τότε απάντων τους. Με αυτόν τον τρόπο, είτε τονίζουν ότι ένας κύκλος ποιητικών συλλογών τελείωσε και θα αρχίσει ένας καινούργιος, είτε έχουν εξαντλήσει τις προηγούμενες ποιητικές συλλογές τους και χρησιμοποιούν τον παραπάνω τρόπο ως μια προσπάθεια επανέκδοσης. Η συλλογική έκδοση των έργων ενός ποιητή βοηθάει και τον αναγνώστη να βρει παλιές εξαντλημένες ποιητικές συλλογές και να δει την εξέλιξη του ποιητή από τις πρώτες ποιητικές του προσπάθειες μέχρι σήμερα. Τέτοιες σκέψεις μας έρχονται στο νου διαβάζοντας το βιβλίο της Ελένης Καρασαββίδου: «Ο Άβελ και ο Ίκαρος». Πρόκειται για μια συλλογική έκδοση όλου του έργου της ποιήτριας από το 1997 μέχρι το 2011. Το βιβλίο χωρίζεται σε τρία μέρη: «Κλεψύδρα», «Κτόνια αύτο» και «Ο Άβελ και ο Ίκαρος». Μελετώντας και τα τρία μέρη, παρατηρούμε την εξέλιξη της ποιήτριας, που από την προσπάθεια συμβολικών απεικονίσεων κυρίως επηρεασμένων από την ποίηση του Σεφέρη, καταλήγει σε ένα δικό της στυλ, σύγχρονο, κομψό και λιτό. «Για να βρεις τον εαυτό σου / πρέπει να τον ξεπεράσεις», γράφει στο προλογικό της ποίημα η Ελένη Καρασαββίδου και διαβάζοντας αυτό το βιβλίο, μπορούμε να παρατηρήσουμε ότι η ποιήτρια, όσο περνάει ο καιρός, ξεπερνάει τον εαυτό της. Υπάρχουν στιγμές, όπου η Ελένη Καρασαββίδου, στο βιβλίο «Ο Άβελ και ο Ίκαρος», μας δίνει τη δική της συγκινητική εικόνα για όσα αφήνουμε πίσω μας, όταν μετακομίζουμε σε ένα καινούργιο σπίτι: «Θα βγάλετε πρώτα τα πράγματα / τα πιο ελαφριά από δω μέσα, / τα βαριά αφήστε τα για το τέλος», είπε. / Τα σπίτια νʼ αλαφρώνουνε σιγά – σιγά / μη γίνουνε μπαλόνια που δεν πέρασαν / από τα μάτια ούτε ενός παιδιού / και – για πάντα – χαθούνε. / «Ναι… Τα πιο βαριά όσο το δυνατόν / πιο μετά. / Τις αναμνήσεις αφήστε τες για το Τέλος». Στο ποιητικό αυτό πόνημα της Ελένης Καρασαββίδου, βρίσκουμε σκορπισμένα μικρά – μικρά διαμαντάκια, που ξαφνιάζουν με το λιτό τους παρουσιαστικό και το έξυπνο και πολλές φορές πρωτότυπο νόημά τους: «Βαθιά φιλοσοφημένο το τσιγάρο. / Με τη σεμνότητα όσων δεν ξέρουν. Γιατί Γνωρίζουν. / Με μια πράξη σιωπηλή περιγράφει το μέλλον. / Τρέπεται σε στάχτη.» Και αλλού: «Το βιβλίο δεν το γράφεις για τον αναγνώστη. / Το βιβλίο το γράφεις με τον Αναγνώστη.» Σε άλλα ποιήματα, του βιβλίου της Ελένης Καρασαββίδου «Ο Άβελ και ο Ίκαρος», υπάρχουν αποσπάσματα, που εμπεριέχουν βαθύ φιλοσοφικό στοχασμό, δίχως να χάνουν τον εσωτερικό ρυθμό, που απαιτεί το ποίημα: «Καλύτερα να υπάρχεις / και να μην φαίνεσαι / παρά να φαίνεσαι / και να μην υπάρχεις.» Και αλλού: «Δεν μπορούμε να κρατήσουμε της ζωής το πάθος / αν χάσουμε τις αυταπάτες.» Ένα άλλο γνώρισμα της Ελένης Καρασαββίδου είναι ότι συνηθίζει να παίζει με τις λέξεις, φτιάχνοντας ωραίους συνειρμούς: «Έχουν πολύ σιωπή οι λέξεις μου / και πολλές λέξεις η σιωπή μου». Θα μπορούσαν να γραφτούν σελίδες επί σελίδων για την ποίηση της Ελένης Καρασαββίδου στο βιβλίο «Ο Άβελ και ο Ίκαρος», όμως, θα αρκεστούμε στα παραπάνω, προσθέτοντας μόνο ένα μικρό ποίημα, που μας υπενθυμίζει ότι καλός ποιητής δεν είναι εκείνος, που γράφει με σκοπό τον εύκολο εντυπωσιασμό, αλλά εκείνος, που νιώθοντας μέσα του την εσωτερική τάση για δημιουργία, παλεύει το στίχο και για να θυμηθούμε λίγο και το Σολωμό: «Με καιρό και κόπο» γράφει το ποίημα: «Γραφιάδες τερπνοί κι ηδονικοί… ξεχνάτε. / Η Λέξη βγαίνει απʼ το ποιείν / και όχι από το γράφειν.» Θεοχάρης Παπαδόπουλος 17-01-2013http://www.dimoi-news.gr/article_read.php?id=31218 Από τον Μπάμπη Δερμιτζάκη στο lexima : Ελένη Καρασαββίδου -Ο Άβελ και ο Ίκαρος Μια τολμηρή πρόταση συνοδεύει την τελευταία ποιητική συλλογή της Ελένης Καρασαββίδου Ελένη Καρασαββίδου, Ο Άβελ και ο Ίκαρος, Τυπωθήτω 2012, σελ. 132 Η Ελένη Καρασαββίδου είναι κάμποσα πράγματα: εκπαιδευτικός, διδάκτωρ του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ποιήτρια, πεζογράφος, δοκιμιογράφος, αλλά προ παντός ακτιβίστρια. «Ο Άβελ και ο Ίκαρος» είναι η τελευταία της ποιητική συλλογή, την οποία εκδίδει μαζί με τις δυο προηγούμενες ποιητικές συλλογές της, σε ένα τόμο 132 σελίδων. Βρεθήκαμε με τον Γιάννη το Μανιάτη, σαν εκπρόσωποι του «Λέξημα», στην παρουσίαση της πρώτης ποιητικής της συλλογής που έχει τίτλο «Κλεψύδρα» (2004) η οποία έγινε στο Πνευματικό Κέντρο του δήμου Αθηναίων. Μας έκανε εντύπωση που ένας από τους παρουσιαστές επαναλάμβανε στην παρουσίασή του ότι δεν υπάρχει το ερωτικό στοιχείο σ΄ αυτή τη συλλογή αυτή. Το έλεγε με ύφος απλής διαπίστωσης, όμως αναρωτιόμασταν μήπως το εννοούσε απαξιωτικά, θεωρώντας το ερωτικό στοιχείο σε μια ποιητική συλλογή σαν στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ. Όμως στην πραγματικότητα υπάρχει ερωτικό στοιχείο, και αναρωτιόμαστε πώς ξέφυγε της προσοχής του. Μάλιστα ένα ποίημα έχει τον τίτλο «Έρωτας». Εμείς όμως θα παραθέσουμε κάποιους στίχους από ένα άλλο ποίημα, «Το φιλί». «Υπάρχει ένα φιλί που δεν ταξίδεψε μαζί σου που δε σε συνόδεψε στα όνειρά σου που δεν ξαπόστασε στην αγκαλιά σου ……………………. Μονάχα κάτι νύχτες γίνεται αγέρας μακρινός κι έρχεται να σε βρει απ΄ την αρμύρα του λιμανιού κι ανασαίνει λεπτό το λεπτό πάνω από τα κλειστά σου βλέφαρα όταν ξυπνάς «δίχως λόγο». Τα περισσότερα από τα ποιήματα της συλλογής αυτής είναι εκτενή. Και ενώ κάποια είναι γραμμένα σε παραδοσιακό στίχο, με μέτρο και ομοιοκαταληξία, όπως το «Μνήμη ή ανασκόπηση» και «Η Πατρίδα», κάποια άλλα μετεωρίζονται ανάμεσα στον ποιητικό και τον πεζό λόγο όπως η «Γένεση» και ο «Δον Κιχώτης». Ακόμη, η Καρασαββίδου βρίσκεται σε διάλογο με αρχετυπικές μορφές και μη (Δον Κιχώτης, Αντιγόνη, Νιζίνσκι), αλλά και με ομότεχνους, με τα ποιήματά της να ξεχειλίζουν από διακείμενα• τόσο άφθονα, που είναι αδύνατον να τα εντοπίσει όλα ακόμη και ο πιο επαρκής αναγνώστης, και γι΄ αυτό στο τρισέλιδο ποίημά της «Δον Κιχώτης» τα παραθέτει σε υποσημείωση, οκτώ τον αριθμό. Για τη συλλογή «Κτόνια-αυτό» έχουμε γράψει ήδη στο «Λέξημα», στις 24-11-2007. Στην τελευταία συλλογή βλέπουμε όχι απλά την εμφάνιση δυο εμβληματικών αρχετυπικών μορφών, του Ίκαρου και του Άβελ, αλλά και την συμπαράταξή τους σε ένα ποίημα, που στόχο έχει, όπως λέει ανάμεσα στα άλλα σε υποσημείωση η Καρασαββίδου, να «ανοίξουμε πύλη πολύ συγκεκριμένη και άξια λόγου μεταξύ της Αιγιακής και Βιβλικής μυθολογίας, κάνοντας μια απόπειρα διαπολιτισμικής ποιητικής, με την έννοια της σύνδεσης θεμελιακών πολιτιστικών στοιχείων διαφορετικών (μα και πανανθρώπινων) πολιτισμών. Από την άποψη αυτή φαντάζει πολύ ενδιαφέρων ένας διάλογος μεταξύ αυτών των δυο. Ένας διάλογος μεταξύ του αρχετυπικού χώματος και του αρχετυπικού ουρανού. Άλλωστε, κι οι δυο, σε μια χαμένη γενιά ανήκουν» (σελ 97). Χωρίς να απουσιάζουν τα εκτενή ποιήματα, στην πλειοψηφία τους είναι σύντομα, και κάποια μάλιστα πολύ σύντομα, με την καθαρότητα και την πυκνότητα ενός χάι-κου. «Εν-συνείδηση» «Φοβάμαι τα κομμάτια ψυχής π΄ αφήνω πίσω μου. Γίνονται ζωντανά σαν Ερινύες και με κυνηγάνε…» «Αυτογνωσία» «Έχουν πολύ σιωπή οι λέξεις μου και πολλές λέξεις η σιωπή μου» Και μια προειδοποίηση, Προς «Ποιητάς» «Γραφιάδες τερπνοί κι ηδονικοί… ξεχνάτε. Η Λέξη βγαίνει απ΄ το ποιείν Και όχι από το γράφειν». Χωρίς τις λεκτικές ακροβασίες της συλλογής «Κτόνια-αυτό» η Καρασαββίδου εξακολουθεί να εμπνέεται και να διαλέγεται με αρχετυπικές και εμβληματικές μορφές, παρόλο που φαίνεται να επηρεάζεται περισσότερο από τον Φρόιντ με τα δυο σύντομα φροϊδικά 1 και 2 παρά από τον Γιουνγκ με τα αρχέτυπά του. Ο Οδυσσέας κάνει συχνά την εμφάνισή του στα ποιήματα αυτά, ενώ εμφανίζονται και άλλα πρόσωπα του έπους, όπως η Ελένη, η Καλυψώ και η Πηνελόπη. Επίσης διαβάζουμε για την κοκκινοκουφίτσα και το λύκο, την Πασιονάρια (Ντολορές Ιμπαρούρι, γραμματέας του Κ.Κ.Ισπανίας κατά τον ισπανικό εμφύλιο), και το Μαρά. Στο σχετικό ποίημα όμως («Αυτή που σκότωσε τον Μαρά») έχω μια ένσταση. Διαβάζουμε: «Το χέρι μου κρατούσε το μαχαίρι σφιχτά, σαν έφτασα μπροστά του. Εγώ κι αυτός. Δεν γνώριζα πως εκείνον θα θυμόταν η ιστορία ως ήρωα, στρεψόδικα απονέμοντας τους τίτλους» (σελ. 105). Δεν αναφέρει το όνομά της. Όμως έμεινε στην ιστορία, αν και ίσως όχι ως ηρωίδα, αλλά σίγουρα ως μια θαρραλέα γυναίκα που αψήφησε το θάνατο. Εγώ πάντως το θυμόμουν: Σαρλότα Κορντέ. Ειλικρινά δεν ξέρω ποια Ελένη να πρωτοθαυμάσω, την ακτιβίστρια που αγωνίζεται για ανθρώπινα δικαιώματα και διωκόμενους ανθρώπους - σήμερα πάλι μου έστειλε ένα σχετικό e-mail για να υπογράψω σε μια σελίδα της Διεθνούς Αμνηστίας για τη δικαίωση μιας Αιγύπτιας που κακοποιήθηκε από το στρατό στις περυσινές διαδηλώσεις για την ανατροπή του Μουμπάρακ - ή την ταλαντούχα ποιήτρια με τις ευαίσθητες κεραίες και τη βαθειά σκέψη. Σαν ποιήτρια, σαν ακτιβίστρια, και σαν άνθρωπος, η Ελένη είναι εξαιρετική. Μπάμπης Δερμιτζάκης http://www.lexima.gr/lxm/read-1772.html Στο Βαφοπούλειο Πνευματικό Κέντρο Θεσσαλονίκης, παράλληλα συνεχίζονται οι εκθέσεις ζωγραφικής που εγκαινιάστηκαν τις 10/5/13 : -έκθεση ζωγραφικής του Συλλόγου Φίλων Εικαστικών Τεχνών Εορδαίας "ΑΡΗΣ ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΔΗΣ" Διάρκεια Έκθεσης έως 13/5 Αίθουσα Εικαστικών Εκδηλώσεων 6ου ορόφου -έκθεση των μαθητών του Εργαστηρίου Ζωγραφικής «Απελλής» Διάρκεια έκθεσης έως16/5 Φουαγιέ Θεάτρου Πηγές : http://www.elzoni.gr/html/ent/152/ent.34152.asp http://www.ipolistonkosmo.gr/free.php?selectgener=5&selection=3819 |
