Τρίτη 27 Μαΐου 2014

Βαγγέλης Φίλος Αύριο






Χάραξε το αύριο

στα απόκρυφα του κορμιού της

μην το βρει ο τρομερός εραστής.


Ζωγράφιζε στον άνεμο,

και κάθε που έβγαινε το φεγγάρι,

χάιδευε το όνειρο ψιθυρίζοντας:

αύριο.




Βαγγέλης Φίλος



Από το βιβλίο "Μηδενική Ακολουθία", 1989




Βαγγέλης Φίλος


26/5/2014 

Βαγγέλης Φίλος Άνθη

Άνθη*


Τις ώρες αιχμής άλλαζε χρώμα.

Έτσι περνούσε απαρατήρητος 

και ασφαλής. 

Κάποια φορά ξεχάστηκε 

σ’ ένα μοναχικό τριαντάφυλλο. 

Χιλιάδες μάτια τον περικύκλωσαν, 

δάκτυλα τον πυροβόλησαν. 

Βαγγέλης Φίλος 

*Βραβεύτηκε το 1992, με τον Α΄ έπαινο της κριτικής επιτροπής του Πανελλήνιου Ποιητικού Διαγωνισμού στη μνήμη Άγγελου Σικελιανού, που οργάνωσε ο «Μουσικοφιλολογικός Όμιλος Ορφεύς» της Λευκάδας.

Γιόλα Αργυροπούλου-Παπαδοπούλου "Τέλος" (Από τη Συλλογή "Έρως Ενάλιος")





Ξαναβρέθηκε

στο ακροθαλάσσι.

Σ' εκείνο ακριβώς το σημείο,

απ' όπου, με θεϊκή ευδαιμονία,

είχε ξεκινήσει 




το μακρινό, παράτολμο ταξίδι της


στους απέραντους ωκεανούς
μιας λατρείας πρωτόγνωρης,
στους απύθμενους βυθούς
ενός πάθους παράφορου.
Ξαναβρέθηκε
στο ακροθαλάσσι.
Μόνη, ολομόναχη,
λαβωμένη, αιμόφυρτη.
Και κανείς, ποτέ, δεν έμαθε το γιατί.
Μόνον
κάποια πάλλευκα μαργαριτάρια,
που τα είχε βρει στους βυθούς
και τα κρατούσε μέσα στις χούφτες της
σε όλο αυτό το εφιαλτικό ταξίδι του γυρισμού.
Μόνον
αυτά τα πάλλευκα μαργαριτάρια,
με τα οποία σχημάτισε
- εκεί, στο ακροθαλάσσι -
τη λέξη "Τέλος".


Γ. Α. - Π. "Τέλος" (Από τη Συλλογή "Έρως Ενάλιος")





Μαριάννα Παπουτσοπούλου Κύαμοι

ακουαρέλα της Φωτεινής Στεφανίδη



Κύαμοι


Όσους κυάμους κι αν εξαγοράσεις,

όσα φτηνιάρικα προφίλ κι αν σκαρφιστεί

η παρδαλή μηντιακή αυλή,
την πείνα του φτωχού πως θ' αντικρίσεις
αναμαλλιάρα Ιουδήθ,
με το σπαθί της αναδυομένη,
στο πιο βαθύ το βλέμμα εσταυρωμένη,
του τελικού εκείνου πολυφωνικού
παγκόσμιου Κριτή;


μ.π

26/5/2014 · 







Τζούτζη Μαντζουράνη, ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΖΕΣΤΕΣ ΤΟΥ ΜΑΗ ΤΟΥ2014






Tzoutzi Mantzourani


26/5/2014


ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ...


Είναι κάτι ποιήματα

που κρύβονται μεσ'

του μυαλού μου 
τις κόγχες.
Και τρυπώνουν εκεί,
και αρνούνται να βγούν
για χρόνια...
Και μετά,
ξεπηδάνε ξαφνικά
και με εκθέτουν.
Σαν τα άτακτα παιδιά.
Είναι κάτι ποιήματα
παιδιά,
που δεν μεγαλώνουν ποτέ.
Είναι κάτι ποιήματα
που τους χρωστάμε
την ύπαρξή μας...
Τ.Μ.
ΜΕ ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΖΕΣΤΕΣ ΤΟΥ ΜΑΗ ΤΟΥ2014

Έκτωρ Πανταζής Αστράχνες



Αστράχνες


(Δείξε μου τον άνθρωπό σου να σου δείξω το θεό μου)


Να γράψω εδώ κίτρινο αλάτι
Να γράψω εδώ κόκκινη στάχτη
Να προσθέσω κυανό των θόλων
Κι ότι απέμεινε από δάση σε ξύλο
Κι ότι ζητά η αντίληψη να βρει ,ότι το ανικανοποίητο,
Την αναγκαία εύρεση, το σπάνιο πέτρωμα
Και το όνειρο της πέτρας που μεταμορφώνεται
Γίνεται στήλη -στη θέση μας- γίνεται άγαλμα
Και σηκώνει το βάρος των ναών
Την ιερότητα των βωμών, των πηγαδιών τη διάρκεια,
Tέλος το ιερό σήμα: αρχή μεταφυσική
Αετός με κεραυνούς στα νύχια, ούτε μια βέργα,
Ούτε μια ραφή κίονα ιωνικού δωρικού κορινθιακού,


Όλα σε τέμπο ηπειρώτικο Η πόλη χωνεύει

Και στου Ζαλόγγου το χορό το ξέρω μας πέφτει ξερό.

Να γράψω εδώ κόκκινο αλάτι

Να γράψω εδώ κίτρινη στάχτη.

Από μια ανύστακτη ανάγκη να προχωρήσουμε μέσα στην τέφρα.

Φαράγγια της μνήμης. Περί ορθοστασίας πρόκειται

Που αποδεικνύεται βαδίζοντας, περπατώντας την κορυφογραμμή

Κοιτάζοντας και από τις δυο της μεριές

Να γράψω εδώ κίτρινη σκόνη.

Μίτση Πικραμένου Η ΛΕΞΗ «ΣΙΩΠΗ» ΓΙΑ ΤΗΝ Π. Σ. ΔΕΛΤΑ ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ, 2





Η ΛΕΞΗ «ΣΙΩΠΗ» ΓΙΑ ΤΗΝ Π. Σ. ΔΕΛΤΑ
ΠΑΡΑΛΕΙΠΟΜΕΝΑ, 2

Ο Παύλος Α. Ζάννας (1929-1989), εγγονός της Πηνελόπης Δέλτα από την κόρη της Βιργινία, ήταν ο πρώτος που ξεκίνησε να αξιοποιεί τα κατάλοιπά της, είτε δημοσιεύοντάς τα ο ίδιος είτε δίνοντας υλικό σε διάφορους επιστήμονες για να τα φέρουν στο φως. Ανάμεσα στις ποικίλες προσπάθειές του διαπρεπή επιστήμονα είναι και η επιστολή που έγραψε στη θεία και νονά του Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου «Σχετικά με τη λέξη ΣΙΩΠΗ στον τάφο της Π. Σ. Δέλτα». Η επιστολή αυτή εντάχθηκε στον τόμο «Π. Σ. Δέλτα, Σύγχρονες προσεγγίσεις στο έργο της». Αθήνα 2000, Βιβλιοπωλείον της Εστίας. Η εισαγωγή και η επιμέλεια του τόμου αυτού έγινε από τον δισέγγονο της Πηνελόπης Δέλτα, τον Αλ. Π. Ζάννα, ο οποίος έχει στα χέρια του το αρχείο της.


Στη μακροσκελή αυτή επιστολή, που καταλαμβάνει τις σελίδες 461-474 του τόμου, ο Ζάννας αναρωτήθηκε πώς η Πηνελόπη Δέλτα σκέφθηκε και αποφάσισε να γραφεί η λέξη ΣΙΩΠΗ στον τάφο της. Σκαλίζοντας τα χαρτιά της, ξεκίνησε με την πρώτη αναφορά στη λέξη, το φθινόπωρο του 1908, όταν αποφάσισε οριστικά ότι δεν μπορούσε να εγκαταλείψει την οικογένειά της. Δεν τη συγκράτησε η ανάγκη να αναθρέψει η ίδια τα παιδιά της μόνον αλλά και η σκέψη του αγαπημένου της. Θα αποτελούσε εμπόδιο για τη σταδιοδρομία του Ίωνα Δραγούμη, θα ξεσπούσε σκάνδαλο όταν θα μαθευόταν η αγάπη τους, ενώ η έλλειψη οικονομικών πόρων τους εμπόδιζε να είναι μαζί. Ο Στέφανος Δέλτα αρνούνταν να της επιστρέψει την προίκα της.

Κατά τα πρώτα μετά το 1908 χρόνια, εκείνα του πένθους της, η Πηνελόπη Δέλτα κυριαρχούνταν από την αγάπη της για τη μοναξιά και τη σιωπή. Μετά τη δολοφονία του Ίωνα ωστόσο, καταπιάστηκε με τη συστηματική καταγραφή της ζωής της όπως κι εκείνης του αθεράπευτου έρωτά της. Επιδίωκε να μην καταστραφούν τα κείμενά της και έκανε την πρώτη αναφορά στη λέξη ΣΙΩΠΗ σε σχέση με τον τάφο της, στις 14 Μαΐου του 1927. Πίστευε τότε ότι μόνον η Ναταλία Μελά, η Μέλπω Λογοθέτη-Merlier και ο Χρύσανθος, ο μητροπολίτης Τραπεζούντας γνώριζαν το μυστικό της. Η ίδια όμως, όπως φάνηκε στη δικιά μου μελέτη, είχε ενημερώσει τον Πέτρο Βλαστό και τον Μανόλη Τριανταφυλλίδη για τα συναισθήματά της. Ο κύκλος των δημοτικιστών της Πόλης εξάλλου υπέθετε ή γνώριζε το μυστικό, όπως φανερώνει σημείωση με μολύβι σε επιστολή του Αλεξάνδρου Πάλλη.

Τα πράγματα ωστόσο δεν ήταν ακριβώς έτσι. Το κείμενο του Παύλου Αλ. Ζάννα είναι εξαιρετικό. Είχε ήδη πραγματοποιήσει έρευνα στο αρχείο της Πηνελόπης Δέλτα και, με την αγάπη που έτρεφε στη μνήμη της, κατέγραψε τα πρώτα συμπεράσματά του. Ωστόσο, σήμερα, που έχει δει το φως της δημοσιότητας σημαντικό μέρος από το αρχείο αυτό, διαθέτουμε την οριστική ερμηνεία της λέξης ΣΙΩΠΗ. Η ίδια η Πηνελόπη Δέλτα μας ενημέρωσε ότι η συγκεκριμένη λέξη την ένωσε με τον Ίωνα Δραγούμη. Η πληροφορία περιλαμβάνεται στον τόμο Αναμνήσεις 1940, που κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 2007, ενώ το άρθρο του Παύλου Ζάννα εντάχθηκε στον τόμο για την Πηνελόπη Δέλτα, ο οποίος κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2006. Εάν είχε γίνει αντιληπτό ότι ο Ζάννας μιλούσε για κάτι που ξεκαθάριζε η ίδια η Δέλτα, θα υπήρχε κάποια σχετική σημείωση.

Πραγματικά, ο Ίων Δραγούμης της είχε γράψει στις 19 Απριλίου/2 Μαΐου 1908, ένα εξάμηνο πριν χωρίσουν οριστικά δηλαδή: «Λοιπόν τι μένει; Η ΣΙΩΠΗ. Αυτή ας πλακώσει σαν πλάκα τάφου τις δυο ψυχές μας, και ας απολιθώσει τους δυο έρωτές μας. Είχαν βγει από τη μοναξιά τους οι δυο ψυχές μας και μιλήθηκαν, και η μια ηύρε στην άλλη χάρη και εμορφιά, και αγαπήθηκαν και φιλήθηκαν, και πόνεσαν, και ήλθε ένας καιρός να γυρίσουν πίσω η κάθε μια στη μοναξιά της, και λυπήθηκαν και μαράθηκαν, και σώπασαν. Η ελπίδα της ενώσεως τις είχε ξυπνήσει και είδαν τα όνειρα της εμορφιάς και ευτυχίας. Η ελπίδα έσβησε, και μαζί της έσβησε το φως των ονείρων. Και η σβησμένη ελπίδα τις χώρισε πάλι. Μένει η νοσταλγία και ο πόνος, μα η ομιλία αποκάηκε, η συντροφιά χάθηκε, η αγάπη πάγωσε, και μαζί της τα φιλιά που μένουν, παγωμένα, νεκρά, στα χείλη μας επάνω. Και πλάκωσε τις δυο ψυχές η πλάκα της ΣΙΩΠΗΣ, της σιωπής και μοναξιάς». (Αναμνήσεις 1940, σελίδα 43).

Και εκείνη τότε απάντησε: «Ναι, σιωπή. Οι τάφοι είναι σιωπηλοί, οι πεθαμένοι δε μιλούν. Και μεις πεθάναμε. Άραγε σκέπτονται οι πεθαμένοι; Συ λες όχι. Εγώ δεν ξέρω… Και μεις θα σκεπτόμεθα… αν και πεθαμένοι, και ο πόνος σου θα με πονεί ως τον τάφο… ίσως και πέρα από τον τάφο… εγώ δεν ξέρω. Μα με πονείς, και με πονείς στα πιο μυστικά μου αισθήματα όταν μου λες πως αποφάσισα να μη σε θέλω πια και να μη σε ζητώ πια και πως είμαι detachée [αποστασιοποιημένη] από σένα και από καθετί ανθρώπινο και πως στην ψυχή μου κατέβηκε η serenité [γαλήνη]. Όχι, αγάπη μου, serenité [γαλήνη] δεν ξέρω, ούτε ήσυχη συνείδηση, ούτε détachement [αποστασιοποίηση], ούτε κανενός είδους ησυχία. Ξέρω πόνο, μόνο πόνο, άγριο, φριχτό, σπαραχτικό πόνο, ή ήσυχο, βαθύ, βαρύ, ασήκωτο, βάρβαρο στη σιγανή, αδιάκοπη, αιώνιά του ένταση, πόνο, πόνο everlasting [αδιάκοπο], ταραχή, αναστάτωση, και sanglots [λυγμούς] που σχίζουν το στήθος και πονούν με πόνο σωματικό…». (Αναμνήσεις 1940, σελίδα 52).

Οι απόψεις που εξέφρασε λοιπόν ο Παύλος Ζάννας ήταν λανθασμένες, με την έννοια ότι τη λέξη ΣΙΩΠΗ την είχε επιβάλει ο Ίων Δραγούμης. Η ίδια τη σκεπτόταν τακτικά, όπως απέδειξε ο Παύλος Ζάννας, και την είχε απολύτως αποδεχθεί.

Mitsi Pikramenou


26/5/2014