Γεράσιμος Α. Ρηγάτος, Βαδίζοντας προς την τρέλα. Περιγραφές από τη λογοτεχνία με προθέσεις κοινωνικής παρέμβασης

Η έκδοση εικονογραφείται από σχετικά με την ψυχική νόσο έργα μεγάλων ζωγράφων (Βαν Γκόγκ, Φρ. Γκόγια, Ιερ. Μπος, Π. Πικάσο) και από πρωτότυπα σχέδια του Κώστα Ευαγγελάτου, έργο του οποίου κοσμεί και το εξώφυλλο. .

Λογοτεχνική βύθιση στα έγκατα της τρέλας «Βαδίζοντας προς την τρέλα» με επιλογές του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου

Μέσα από μια περιδίνηση στη λογοτεχνική ιστορία της τρέλας, το βιβλίο του γιατρού και συγγραφέα Γεράσιμου Α. Ρηγάτου, με τίτλο «Βαδίζοντας προς την τρέλα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΗΤΑ - Ιατρικές Εκδόσεις ΜΕΠΕ, σκιαγραφεί τις μεταλλάξεις και τις συνέπειες της ψυχικής ανισορροπίας, όπως καταγράφονται στη λογοτεχνία.

Ο Γεράσιμος Α. Ρηγάτος ανατρέχει σε περιγραφές από τη λογοτεχνία με προθέσεις κοινωνικής παρέμβασης, δημιουργώντας ένα βιβλίο, που απευθύνεται σε όλους, ειδικούς και μη, και εικονογραφείται από σχετικά με την ψυχική νόσο έργα μεγάλων ζωγράφων (Βαν Γκόγκ, Φρ. Γκόγια, Ιερ. Μπος, Π. Πικάσο) και από πρωτότυπα σχέδια του Κώστα Ευαγγελάτου, έργο του οποίου κοσμεί και το εξώφυλλο.

Βιβλίο Γ. Ρηγάτου.Ο φόβος των «γνωστικών» απέναντι στη διαφορετική λογική



Βαδίζοντας προς την τρέλα
Περιγραφές από τη λογοτεχνία με προθέσεις κοινωνικής παρέμβασης

Γεράσιμος Α. Ρηγάτος

Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις, 2014
114 σελ.
ISBN 978-960-452-191-3,
Λογοτεχνία - Ερμηνεία και κριτική [DDC: 809]
Ψυχανάλυση και λογοτεχνία [DDC: 150.195]

Η τρέλα απασχολεί τη λογοτεχνία από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας. Στην Ψυχιατρική και την Ψυχολογία χρησιμοποιούνται όροι όπως ψυχική νόσος, ψυχασθένεια, ψύχωση και άλλες. Ωστόσο το θέατρο, η πεζογραφία, η ποίηση και η λαϊκή παράδοση αναφέρονταν σχεδόν πάντοτε στον τρελό, ο οποίος εκτός από τον ψυχικά ασθενή μπορεί να είναι ο ιδιότροπος, ο μονομανής, ο ανόητος ή ο ριψοκίνδυνος.

Στο παρόν βιβλίο ο συγγραφέας ανατρέχει σε μείζονα και ελάσσονα έργα της ελληνικής αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας που έχουν ως αντικείμενο την τρέλα και τις ποικίλες εκδηλώσεις της. Από τον Βιζυηνό ως τον Καραγάτση και από τον Σολωμό ως τον Πέτρο Πικρό και τον Τενεσή Γουίλιαμς, σχολιάζονται οι αντιλήψεις περί τρέλας σε διαφορετικές εποχές και περιβάλλοντα, οι προσωπικές εμπειρίες συγγραφέων και ποιητών, καθώς και οι λογοτεχνικές μεταγραφές διαφορετικών ψυχικών φαινομένων. Ο συγγραφέας σχολιάζει και παρεμβαίνει τονίζοντας την πρόθεση πολλών λογοτεχνών να καταγγείλουν καταστάσεις που θεώρησαν κοινωνικά απαράδεκτες, όπως τον στιγματισμό, την απομόνωση, τις ταξικές ανισότητες και την κοινωνική συμβατικότητα, καθώς και τις βασανιστικές θεραπείες που μεσουράνησαν στον 20ό αιώνα, όπως τη λεγόμενη ψυχοχειρουργική, με πιο γνωστή τη λοβοτομή.

Το βιβλίο απευθύνεται σε όλους, ειδικούς και μη, όσοι ενδιαφέρονται να περιδιαβάσουν στη λογοτεχνική ιστορία της τρέλας ερχόμενοι σε επαφή με τις διαφορετικές εκφράσεις, τις μεταλλάξεις και τις συνέπειες της ψυχικής ανισορροπίας όπως καταγράφονται στη λογοτεχνία.

Έργο του Κώστα Ευαγγελάτου, από τη σειρά «Μορφές».

Οι κοινωνίες της συμβατικής λογικής αντιμετώπιζαν πάντα με διακριτό τρόπο εκείνους, που εμφάνιζαν αποκλίσεις από αυτήν. Άλλοτε ένθεοι ή θεόληπτοι ή νυμφόληπτοι, άλλοτε δαιμονισμένοι και άλλοτε τρελοί, βίωσαν συχνά τον στιγματισμό, την απομόνωση, ακόμα και τη σωματική βάσανο. Ίσως, τελικά, η διαφορετικότητα να προκαλούσε τον φόβο των «γνωστικών» απέναντι στη διαφορετική λογική. Φαινόμενο διαχρονικό, αποτυπώθηκε πολύ συχνά και με διαφορετικούς τρόπους σε διάφορα έργα τέχνης και, κυρίως, στην τέχνη του λόγου.

Με εξωεπιστημονική διερεύνηση των πιθανών αιτίων

Στο βιβλίο αυτό, καταγράφονται και σχολιάζονται λογοτεχνικά κείμενα, τα οποία αφηγούνται χαρακτηριστικές περιπτώσεις τρέλας, με εξωεπιστημονική διερεύνηση των πιθανών αιτίων. Συχνά, πρόθεση των συγγραφέων είναι η σύνδεση της αποκλίνουσας κατάστασης με τρέχουσες κοινωνικές συνθήκες. Για να υπονοήσουν τότε το ερώτημα: Θα μπορούσαν διαφορετικές συνθήκες να την προλάβουν ή να τη θεραπεύσουν;

Στο «Βαδίζοντας προς την τρέλα», ο Γεράσιμος Α. Ρηγάτος κάνει μια αναδρομή σε έργα της ελληνικής και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, που έχουν ως αντικείμενο την τρέλα και τις ποικίλες εκδηλώσεις της. Από τον Βιζυηνό έως τον Καραγάτση και από τον Σολωμό ως τον Πέτρο Πικρό και τον Τενεσή Γουίλιαμς, σχολιάζονται οι αντιλήψεις περί τρέλας σε διαφορετικές εποχές και περιβάλλοντα, οι προσωπικές εμπειρίες συγγραφέων και ποιητών, καθώς και οι λογοτεχνικές μεταγραφές διαφορετικών ψυχικών φαινομένων.





Ρηγάτος, Γεράσιμος Α., 1945-

Ο Γεράσιμος Ρηγάτος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο το 1945. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, του οποίου είναι διδάκτωρ και υφηγητής -άμισθος επίκουρος καθηγητής. Άσκησε την ιατρική επί 40 χρόνια, 26 από τα οποία ως διευθυντής παθολόγος ογκολόγος. Κατά την ίδια περίοδο ήταν δραστηριοποιημένος στο χώρο των επιστημονικών εταιρειών και διετέλεσε μέλος διοικητικών συμβουλίων, γενικός γραμματέας και πρόεδρος. Είναι ιδρυτής (1989) και επί σειρά ετών πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Ογκολογίας. Έχει επίσης ασχοληθεί με τον βιοϊατρικό τύπο, υπηρετώντας ως μέλος, διευθυντής ή επίτιμος διευθυντής σύνταξης διαφόρων περιοδικών. Για τη συνολική του προσφορά του έχουν απονεμηθεί τιμητικοί τίτλοι και πάνω από τριάντα τιμητικές πλακέτες. Παράλληλα με την ιατρική ασχολείται και με την ιστορία, τη λαογραφία και τον πολιτισμό της ιατρικής, καθώς και με την πεζογραφία. Ήδη από έγκυρους εκδοτικούς οίκους κυκλοφορούν 65 βιβλία του, ελληνικά και ξενόγλωσσα, 40 από τα οποία κινούνται στο χώρο του πολιτισμού της ιατρικής. Η εκδοτική και η γενικότερη πολιτιστική δραστηριότητά του έχουν ευρύτατα αναγνωρισθεί και σχολιασθεί με περισσότερα από 800 κριτικά σημειώματα και άρθρα από διακεκριμένους Πανεπιστημιακούς του χώρου των Ανθρωπιστικών Σπουδών, από κριτικούς, από λογοτέχνες και δημοσιογράφους. Έχει συνεργασθεί κατά καιρούς με διάφορες εφημερίδες και περιοδικά της Αθήνας, ("΄Ερευνα", "Ομπρέλα", "Ιστορία Εικονογραφημένη", "Χοροστάσι" κ.α) και με τις σειρές "Ιστορικά" και "Πρωτοπόροι" της εφημερίδας "Ελευθεροτυπία". Για τα βιβλία του ο Γεράσιμος Ρηγάτος έχει βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών (βραβείο Α΄ Τάξεως, 1989), από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών (Έπαινος Μάρκου Αυγέρη 1994), από τον Ο.Φ. Ολυμπιακού Πνεύματος (2001), από την Α.Σ.Π.Ε. (2008) και από διάφορα λογοτεχνικά και άλλα σωματεία. Επίσης έχει τιμηθεί με ειδική εκδήλωση από τον Τομέα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών (1996), με υποτροφία από το Τμήμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Princeton (1998) και με ειδικά αφιερώματα σε εφημερίδες και στα περιοδικά "Έρευνα" (1996), "Ομπρέλα" (2005), "Το στίγμα" (2007), "Νέα Σκέψη" (2009) και "Πνευματική Κύπρος" (2009). Τον Οκτώβριο 2006, κέρδισε την ανώτατη τιμητική διάκριση του Πανεπιστημίου Αθηνών, με την αναγόρευσή του σε Επίτιμο Διδάκτορα του Παιδαγωγικού Τμήματος Δ.Ε. Tον Μάρτιο 2007 τιμήθηκε από την Εταιρεία Ελλήνων Λογοτεχνών με το χρυσό μετάλλιο "Γρηγ. Ξενόπουλος" και με "Ειδικό βραβείο για την πολύχρονη και σημαντική προσφορά του στα Νεοελληνικά γράμματα". Είναι τακτικό μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της Ενωτικής Πορείας Συγγραφέων, της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρείας και του Ωδείου Αθηνών, καθώς και Επίτιμος Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρών Λογοτεχνών.

Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2014) Βαδίζοντας προς την τρέλα, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2014) Τα βότανα στον πολιτισμό των Ελλήνων, Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη
(2013) Για καλό και για κακό, Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη
(2012) Η συμβολή της ελληνικής γλώσσας στην παγκόσμια ιατρική ορολογία, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2010) H διατροφική παράδοση στην Ελλάδα, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2009) Ο πόνος στον πολιτισμό και στην ιστορία της ιατρικής, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2007) Η αρχαία ιατρική στη λαϊκή μας παράδοση, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2007) Νεοελληνικά επώνυμα με ιατρική προέλευση, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2006) Ημερολόγιο 2007, Ιστορία της νοσηλευτικής, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2006) Ιστορία της νοσηλευτικής, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2006) Ψάχνανε τον τρόπο να χαμογελάνε, Μύρτος
(2005) Αρρώστιες και γιατροί σε αρχαία ελληνικά επιγράμματα, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2005) Λεξικό ιατρικής λαογραφίας, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2005) Υγεία, ρεμέντια και γιατροί στις κρητικές μαντινάδες, Μύρτος
(2004) Ευχή και κατάρα, Μύρτος
(2003) Άφτρα καύτρα πάει στην πόλη, Μύρτος
(2002) Γυάλινος πύργος, τρίχινος φράχτης. Τι είναι;, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2002) Ιατρική παροιμιολογία, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2001) Αρρώστιες και γιατροί σε αρχαία ελληνικά επιγράμματα, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(2001) Ο άνθρωπος της Σοφοκλέους και ο άνθρωπος της Σοφοκλέους, Ιωλκός
(2000) Θεών και ανθρώπων πάθη, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(1999) Έρως φυγής, Εκδόσεις Πατάκη
(1999) Η αρχαία ιατρική στη λαϊκή μας παράδοση, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(1998) Πρόσωπα και ζητήματα, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις [κείμενα, ανθολόγηση]
(1997) Είδωλο, Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ
(1997) Νεοελληνικά επώνυμα με ιατρική προέλευση, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις
(1996) Ομηρικές λέξεις στη σύγχρονη ιατρική, Κάκτος
(1995) Περιπέτειες ενός μεσημεριού, Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ
(1992) Η υγεία του παιδιού στη λαϊκή μας παράδοση, Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ
(1989) Το άρρωστο και κακοποιημένο παιδί στη λογοτεχνία (1922-1988), Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ
(1987) Αρρώστιες και θάνατος παιδιών στη νεοελληνική λογοτεχνία (1821-1922), Δωδώνη Εκδοτική ΕΠΕ

Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2013) Κλέφτες και αστυνόμοι, Ψυχογιός
(2013) Κλέφτες και αστυνόμοι, Ψυχογιός
(2013) Υγεία, κοινωνία και οικονομία, Αλεξάνδρεια
(2008) Οικοεγκλήματα, Κέδρος
(2006) Ιστορία των Ελλήνων, Δομή
(2003) Ιράκ, Βοσνία, Γιουγκοσλαβία. Μετά ποιος;, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις [εισήγηση]
(1998) Ιατρολογούντες μύθοι, Εκδόσεις Πατάκη
(1996) Πρακτικά Α' διεθνούς συνεδρίου για τον Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, Δόμος [εισήγηση]

Μεταφράσεις
(2005) Πεπαγωμένος, Δημήτριος, Σύνταγμα περί ποδάγρας, Διαχρονικές Εκδόσεις [επιμέλεια, μετάφραση]

Λοιποί τίτλοι
(2000) Η ανακούφιση του καρκινικού πόνου, Βήτα Ιατρικές Εκδόσεις [επιμέλεια]


Κριτικογραφία
Απογεύματα στον καπιταλισμό [Θεοφάνης Τάσης, Απογεύματα στον καπιταλισμό], Περιοδικό "Index", τχ. 43, Δεκέμβριος 2010Το ήθος του Καββαδία που γνώρισα, "Ελευθεροτυπία"/ "Βιβλιοθήκη", τχ. 631, 27.11.2010Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία [Νίκος Σαραντάκος, Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία], Περιοδικό "Index", τχ. 42, Νοέμβριος 2010Η τέχνη της αντίστασης [Ευάγγελος Μαχαίρας, Η τέχνη της αντίστασης], Περιοδικό "Index", τχ. 37, Φεβρουάριος 2010Λευκή ανθολογία [Άγγελος Γέροντας, Λευκή ανθολογία], Περιοδικό "Index", τχ. 27, Δεκέμβριος 2008-Ιανουάριος 2009Έντομα στην εντατική [Στάθης Κουτσούνης, Έντομα στην εντατική], Περιοδικό "Index", τχ. 27, Δεκέμβριος 2008-Ιανουάριος 2009




Ευαγγελάτος, Κώστας

Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι ζωγράφος, εικαστικός performer και θεωρητικός της σύγχρονης τέχνης. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ζωγραφική και αισθητική θεωρία της σύγχρονης τέχνης στο Μανχάτταν τής Νέας Υόρκης (University The New School) στις τάξεις τού Allen David και της Pearl Ehrlich. Από το 1986 έως το 1993 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της γκαλερί DADA στην Αθήνα, ενώ το 1990 ίδρυσε την ομάδα τέχνης Art Studio "EST". Παράλληλα με τη ζωγραφική έχει ασχοληθεί διεθνώς με την Performance, Body Art, Happening και Mail-art. Έχει παρουσιάσει ενότητες έργων του σε ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ρότζεστερ, Νέα Υόρκη, Αρέτσο, Αβινιόν, Σαντιγί, Παρίσι, Γλασκώβη, Άμστερνταμ, Λευκωσία κ.α. Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς εικαστικές συναντήσεις στη Βαρκελώνη, τη Βαρσοβία, τη Σέρατζ, το Γκέτενμποργκ, το Σαντιάγκο, το Μπουένος Άιρες, τη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Αμιένη, τη Ρώμη, την Μπολώνια, τη Μόσχα, τη Βοστώνη κ.α. Είναι μέλος επιστημονικών, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών οργανισμών και από το 1991 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Γράφει ποιήματα από το 1973. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του με τίτλο "Ποιήματα ’73-’75" εκδόθηκε στην Αθήνα το 1975 και επανεκδόθηκε με την προσθήκη νέων ποιημάτων το 1976. Ακολούθησε η έκδοση της ποιητικής σύνθεσης "Η Τολμηρή επίλυση, Α΄ γραφή" το 1977. Το 1978 εκδόθηκε μία σύνοψη ποιητικών αποφθεγμάτων του με τίτλο "Γραφήματα ’77". Το 1980 κυκλοφόρησε σε έκδοση τέχνης το ποίημά του "Το Δωμάτιο", που το 1981 μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Κίμωνα Φράιερ. Μεταξύ φίλων κυκλοφόρησε το 1983 το "Μυθογράφημα". Το 1993 έγινε μία συνοπτική έκδοση των ποιημάτων του από το 1977 έως το 1984, χρονιά που σταμάτησε να γράφει ποίηση, και κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Τετραλογία της υγρασίας", εκδόσεις Χάος & Κουλτούρα. Το 1996 εκδόθηκε από την Απόπειρα η συλλογή "Οθόνη των ονομάτων", η οποία περιελάμβανε ανέκδοτα ποιήματά του από το 1977 έως το 1979 (οι "Διαπιστώσεις" α, β, δημοσιεύτηκαν στη Νέα Εστία το 1981, τχ. 1288) και τα ποιήματα που έγραψε το Μάιο του 1994, βασισμένα σε ονόματα φίλων του, κατά την παραμονή του στη μικρή πόλη της Νότιας Γαλλίας Menerbes. Το 1997 εκδόθηκε η Ιδεογραφική σμίλη, με θεωρητικά και κριτικά κείμενά του περί τέχνης, εκδόσεις Συλλογές. Στη "Ροπή της μνήμης" δημοσιεύονται ποιήματα και ρήσεις που έγραψε από το 1996 έως τις αρχές του 1999. Το 2002 κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση του ποιητικού του έργου με τίτλο "Αλέα προσομοίων", ενώ το 2003 εκδόθηκαν ποιήματά του στην αγγλική γλώσσα, "In the Small Mirror" (Πρόλογος: Matthew Jennett. Μεταφράσεις: Al Poulin Jr, Kimon Friar). Τo 2004 κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα στο Παρίσι σε αριθμημένη λιθογραφική έκδοση το ποίημά του "Το Δωμάτιο / La Chambre" (Μετάφραση: Benoit Haudrechy). Η συλλογή "Η Ελεγεία των Εκβατάνων" περιλαμβάνει ποιήματα από το 2002 έως το 2006. Στην "Εγκάρσια πτήση" δημοσιεύονται ποιήματα από το 2006 έως το 2010, καθώς και το ομότιτλο με τη συλλογή ποίημα, που η πρώτη γραφή άρχισε το 1992 και ολοκληρώθηκε το 2008. Παράλληλα, έχουν κυκλοφορήσει εκδόσεις τέχνης, λευκώματα και εικαστικά ημερολόγια, που αναφέρονται στο εικαστικό και λογοτεχνικό του έργο, καθώς και θεωρητικά δοκίμιά του περί εικαστικών θεμάτων.



Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2014) Πολύσμιγος αίνος, Συλλογές
(2011) Chemins enchevêtrés, Συλλογές [κείμενα, ζωγραφική]
(2011) Εγκάρσια πτήση, Απόπειρα
(2006) Η ελεγεία των Εκβατάνων, Απόπειρα
(2003) In the Small Mirror, Απόπειρα
(2002) Αλέα προσομοίων, Απόπειρα [κείμενα, ζωγραφική]
(1999) Η ροπή της μνήμης, Απόπειρα
(1997) Ιδεογραφική σμίλη, Συλλογές
(1996) Η οθόνη των ονομάτων, Απόπειρα

Λοιποί τίτλοι
(2011) Πετμεζάς, Λεόντιος, Αρχείο συνείδησης, Καιροί Δράσης [εικονογράφηση]
(2010) Συλλογικό έργο, Κώστας Ευαγγελάτος, Art - Est, Ιδιωτική Έκδοση [ζωγραφική]
(2006) Λαέρτος, Ευάγγελος Φ., Κλήσεις ζωής, Συλλογές [επιμέλεια, εικονογράφηση]
(2004) Απόψεις της Αθήνας από σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους, Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών Βούρου - Ευταξία [ζωγραφική]


Πηγές : http://www.naftemporiki.gr/story/834472/logotexniki-buthisi-sta-egkata-tis-trelas Κυριακή, 24 Αυγούστου 2014 08:00
http://www.biblionet.gr/book/
http://www.biblionet.gr/author/

Κώστας Ευαγγελάτος ποίημα από τη συλλογή "Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.

Γεωγραφία των αισθήσεων.

Γεωμετρία της φαντασίας.

Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού

που ταξιδεύουμε όλοι.

"Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.

Costas Evangelatos

5 Αυγούστου

Κώστας Ευαγγελάτος, Πολύσμιγος Aίνος - Ένα μικρό αφιέρωμα που περιλαμβάνει την Kριτική του Λεόντιου Πετμεζά

Πολύσμιγος αίνος

Κώστας Ευαγγελάτος

Συλλογές, 2014 

74 σελ.

ISBN 978-960-532-082-9,

Νεοελληνική ποίηση [DDC: 889.1]

Τρία χρόνια μετά την ποιητική του συλλογή "Εγκάρσια πτήση", εκδ. Απόπειρα, Αθήνα 2011, που έλαβε εξαιρετικές κριτικές, ο Κώστας Ευαγγελάτος επανέρχεται ποιητικά με μια ιδιότυπη συλλογή η οποία απαρτίζεται από έξη διαφορετικές χρονολογικά και υφολογικά ενότητες.
Η πρώτη ενότητα " Σπασμένα κρύσταλλα " περιλαμβάνει νεανικά του ποιήματα,( 1976-1981) που γράφτηκαν κατά τη διάρκεια των σπουδών του στη Νομική του Παν/ μίου Αθηνών και τον πρώτο χρόνο της θητείας του στην αεροπορία. Σχεδόν όλα είχαν δημοσιευτεί στον τοπικό Κεφαλονίτικο τύπο.( βλ. εφημ. Παρατηρητής, Τα Νέα, Λόγος, κ.α.). Τα ποιήματα ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ Ι, ΙΙ δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Νέα Εστία, τεύχος 1288. Το ποίημα "ΤΟΥΤΕΣΤΙΝ" πρωτοδημοσιεύθηκε στην εφημ. Ενημερωτική του Πολιτισμού του αισθητικού τέχνης Ευάγγελου Ανδρέου, και αργότερα στο νομικό περιοδικό Δίκη του καθηγητή Κώστα Ε. Μπέη, κ.α, ενώ το ποίημα "Ο ΘΥΡΕΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΛΙΔΩΝ" δημοσιεύεται πρώτη φορά.
Η δεύτερη ενότητα " Καταστάσεις στο εκράν της θλίψης", (2006-2008) έχει πολύ μεταγενέστερα λυρικά ποιήματα.
Η τρίτη ενότητα " Σφουμάτο και Ξίφος", είναι η πλέον ιδιαίτερη στο σύνολο της ποιητικής γραφής του Κώστα Ευαγγελάτου. Με αφορμή δύο μεγάλες εκθέσεις που είδε στο Παρίσι το 2012, εμπνεύστηκε από τα ζωγραφικά έργα και συνέγραψε επί τόπου τα ποιήματα. Η μια έκθεση ήταν στο Λούβρο για τον κορυφαίο καλλιτέχνη της Αναγέννησης Λεονάρντο ντα Βίντσι και η άλλη για τη μοναδική σημαντική ζωγράφο της ύστερης Αναγέννησης Αρτεμισία Τζεντιλέσκι στο Μουσείο Μαγιόλ.
Η τέταρτη ενότητα "Εν-Συναισθήματα", (2006-2012) περιλαμβάνει λυρικά ποιήματα και αφιερώσεις σε πρόσωπα.
Η πέμπτη ενότητα είναι το "Μυθογράφημα", του 1983, γνωστό από την συγκεντρωτική έκδοση "Αλέα Προσομοίων", εκδ. Απόπειρα 2002. Εδώ όμως είναι η διασκευή του ποιήματος που έγινε το 2013.
Τέλος η πολύσμιγη συλλογή, στην οποία σμίγουν ποικίλες εμπειρίες, ιδέες, ερωτικές μορφές και κοινωνικές διαπιστώσεις ολοκληρώνεται με τις ποιητικές " Αναδύσεις ", μια έμμετρη ωδή που εμπνεύστηκε στον κήπο της Villa Ροδόπη το 2013.
Aπό το αρχείο του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου ΕΚΕΒΙ http://www.biblionet.gr/book/

Το βιβλίο ποιητική συλλογή  «Πολύσμιγος Αίνος», κοσμούν 21 σχέδια του εικαστικού-ποιητή Κώστα Ευαγγελάτου   που μετά την επιτυχημένη έκδοση της συλλογής «Εγκάρσια Πτήση», εκδόσεις «Απόπειρα», 2011 και την κυκλοφορία της ανθολογίας «Περίπλοκα μονοπάτια/ Chemins Enchevetres» στη γαλλική γλώσσα, Sylloges, 2011 και 2012, περιλαμβάνει ανέκδοτα ποιήματα του μέχρι το 2014.

Ένα από τα σχέδια του μου έστειλε -μαζί με την κριτική του ιστορικού τέχνης Λεόντιου Πετμεζά-και τον ευχαριστώ θερμά περιμένοντας με ανυπομονησία να διαβάσω την Πολύσμιγος Αίνος!

Σελίδα 3 από την ποιητική συλλογή του ποιητή-εικαστικού Κώστα Ευαγγελάτου "Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.

Κι αν ο ποιητής γράφει για το υψηλότερο βουνό της της Κεφαλλονιάς τον Αίνο  ... η δική μου γενέτηρά είναι η Αίνος της Θράκης ! Όπου του κάνω δημόσια γνωστό ότι με ένα βαρκάκι κι ένα μπογαλάκι ρούχα στην μασχάλη ταξίδεψαν οι γονείς της μητέρας μου φεύγοντας από την Μαίστρο της  Αίνου κι όπου εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη φτιάχνοντας ένα νέο χωριό με την ίδια ονομασία! Διαβάστε και σχετικό μου άρθρο με τίτλο  Η ΜΑΪΣΤΡΟΣ : Αίνος, Ιστορία και πολιτισμός
http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2014/07/blog-post_3063.html

" Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού
που ταξιδεύουμε όλοι." Κώστας Ευαγγελάτος

Έμεινα έκπληκτη με το παρακάτω ποίημά του που θα μπορούσα να το είχα γράψει η ίδια!!!! Αφού δείχνει το πως αγγίζει ανάλογα με τις καταβολές του καθενός και με γνώμονα  αυτή την έννοια ερμηνεύεται αυθαίρετα πάμπολλες φορές το "τι θέλει να πει ο ποιητής " Έτσι λοιπόν μια φωτογραφία της ανάρτησης του ποιήματος, μου επανέφερε στην μνήμη το πόση φαντασία και γεωμετρία έβαλαν η μαμά μου και η φίλη της-στέλνοντας με για διακοπές ένα καλοκαίρι στο χωριό της- και μου έκοψαν τα υφάσματα κι έραψαν φουρφουράτα  είκοσι  φορεματάκια πρωινά και είκοσι βραδινά, δίνοντας μου τη βαλίτσα λέγοντας μου : "...  για να φοράς ένα πρωί ένα βράδυ όσες μέρες μείνεις...! Και μην βάλεις το ίδιο την άλλη μέρα... Πρόσεξε!"
H "Γεωγραφία των αισθήσεων" σου Κώστα Ευαγγελάτε, με έντυσε με όμορφες θύμισες σμίγοντας με, με τις ρίζες μου  ! Και ναι μπορώ να γράφω ώρες για τη "Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού που ταξιδεύουμε όλοι " και ξαναγράφω το στίχο του Κώστα Ευαγγελάτου ,   υπογραμμίζοντας ότι  είναι κύκλος η ιστορία μας και γυρνά σαν ροντέο δεν σταματά συνεχίζει το ταξίδι της και θα συνεχίζει και χωρίς εμάς με ευτυχισμένες αλλά και δυστυχισμένες (ξεριζωμών π.χ.)  στιγμές στο διάβα της.

Γεωγραφία των αισθήσεων.

Γεωμετρία της φαντασίας.

Γενεαλογία ενός δράματος γνωστού

που ταξιδεύουμε όλοι.

"Πολύσμιγος Αίνος ", εκδ. Συλλογές, 2014.

 Costas Evangelatos

5 Αυγούστου

Είχα διαίσθηση τελικά ότι πίσω από τον τίτλο κρύβεται κάτι παραπάνω που αγγίζει τον ίδιο γιατί δεν το κάνω ποτέ να στείλω μήνυμα με απόσπασμα άρθρο μου όπως έκανα πριν δημοσιεύσω το παρόν στον αγαπητό μου φίλο κι όπου μου απάντησε ότι
 " Γράφω με τη διττή έννοια της λέξεως Αίνος = Ύμνος  και το βουνό. Σκέψου ότι η μάννα μου και η βίλλα λέγεται Ροδόπη !! " Κώστας Ευαγγελάτος

Τώρα δε συνειδητοποιώ το όνομα της Βίλας του Κώστα Ευαγγελάτου που κάνει τις υπέροχες Αυγουστιάτικες εκθέσεις του με την Πανσέληνο http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2014/08/art-summer-2014-costas-evangelatos-art.html τον ευχαριστώ επίσης για την επικοινωνία και το έναυσμα για προσωπική μου μελέτη -σχέση Αίνος βουνό Κεφαλλονιάς και Αίνος Θράκης- για το δικό μου Ύμνο στην Μάνα... http://petroulasini.blogspot.gr/2011/09/10.html

ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΙΟΥ ΠΕΤΜΕΖΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΒΙΒΛΙΟ ΠΟΙΗΣΗΣ "ΠΟΛΥΣΜΙΓΟΣ ΑΙΝΟΣ" TOY KΩΣΤΑ ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΥ

Ο ιστορικός τέχνης Λεόντιος Πετμεζάς με τον Κώστα Ευαγγελάτο

Η επικράτηση του απόλυτα αισθαντικού πνεύματος και του δεικτικού στοιχείου της εμβόλιμης εντρύφησης στον πνευματικό ενδόκοσμο κυριαρχεί στη νέα ποιητική συλλογή ΄΄Πολύσμιγος αίνος΄΄ του Κώστα Ευαγγελάτου, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις"Συλλογές", Αθήνα 2014.

Στις σελίδες του βιβλίου που έχει χρώμα εικαστικό καθώς το έχει εμπλουτίσει με δικά του σχέδια, χρησιμοποιώντας την επαναφορά της υποκειμενικής χροιάς.. συνυπάρχουν επιδέξια η αριστουργηματική γραφή με την περιπλάνηση της ζωής, τονίζοντας την αινιγματική τάση που διαθέτει η σύνθεση των νοημάτων. Διατηρώντας o ποιητής τις απαιτούμενες λεπτές ισορροπίες και έχοντας υπέρτατο σημείο αναφοράς το μεταμορφισμό της γραφής η έμπνευση του παραπέμπει αυτόβουλα σε οικείες επτανησιακές λυρικές καταβολές, που ανάγονται στις πλήρεις δεδομένες φόρμες της ωρίμανσης, στην επίγνωση του ενστίκτου και στις προσωπικές αναζητήσεις, που έντεχνα οδηγούν σε μια ολοκληρωμένη και εκτονωτική έκφραση των καταστάσεων.

Θέμιδα ιδέα



στ’ Άτλαντα νόμου

μπές το κεφάλι.

Λεύτερη ορθώσου

στου Πλάτωνα λόγου

τη θεία γη!

Η ειλικρινής αντίσταση και η απεμπόλιση του απέναντι στις αντιξοότητες της ζωής γίνεται αμφισημία στους στίχους του φυλακίζοντας σκιές και διόδους που αντανακλούν υπαίτιες μορφές με χρώματα που περιγράφουν χώρους απρόσμενους και μυστήριους. Ο αεικίνητος μικρόκοσμος και μακρόκοσμος του πάλλεται διαρκώς ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον ενσαρκώνοντας την ζωογόνα ελπίδα για το διαφορετικό αύριο.

Των απολίδων είμ’ ο θυρεός


και των ονειροπόλων ο τροχός.

Της νιότης είμ΄ ατσάλινος φρουρός

και της Ανάστασης ο πύρινος μαστός.




Κινούμενος με βιτριολικό χιούμορ στα πλαίσια του δυναμικού αφαιρετικού εξπρεσιονισμού συμπληρώνει την υπόσταση των γραφόμενων του με ένα ατέρμονο πλήθος συμβόλων. Κρίνει, ελέγχει, ψέγει και λοιδωρεί.

Γνωρίζω τη γλώσσα της Ποίησης


κι' από αμορφωσιά καταλαβαίνω...
Η γλώσσα των Ελλήνων και στον Άδη Ζεί
στους ήχους των σπαρτών που εξυφαίνω.-


Η πολλαπλή χρήση και η διύλιση της φόρμας του απελευθερώνει καταλυτικά το τρόπο διαπραγμάτευσης που στη συνέχεια ακολουθεί ερμητικά το δρόμο για τη δικαίωση της εκλεκτιστικής ελευθερίας. Η αναζήτηση και το τρυφερό ατένισμα του στους συγκεκριμένους κύκλους είναι μια ευλαβική έκσταση, μια υπερβατική όσμωση που σχετίζεται άμεσα με τις υποθέσεις που διαχειρίζεται λογοτεχνικά. Με αδιάπτωτες εντάσεις χαράζει μορφωτικά τα θετικά και φωτεινά στοιχεία της δικής του εμπειρίας, που παρότι επεκτείνουν την πόλωση των δυνάμεων της κοινωνίας στην οποία ζεί, δρούν ενωτικά και συμφιλιωτικά. Στην παρούσα συλλογή ποιημάτων ο Κώστας Ευαγγελάτος αναβιώνει επισημάνσεις και μιλά ανοικτά για συμβάντα, φιγούρες και φυσιογνωμίες που ενυπάρχουν η υπήρξαν στο οικείο περιβάλλον, στον οικογενειακό και γειτονικό περίγυρο του. Πρόκειται για δεδομένα του βίου του με καθημερινούς τύπους και χαρακτήρες τους οποίους ανατέμνει, παρακολουθώντας εξονυχιστικά τη πορεία τους παράλληλα με την τροπή των γεγονότων στα οποία έχουν εμπλακεί και είχαν σχέση φιλαυτίας με αυτόν.

ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ, Τ. Π....

Βρουνχίλδη και Αρτέμιδα

Φωφώ και Βρυσιήδα

Λαμπρούλα και Χριστίνα

Θεόπλαστη και Στάμω

στης πικροδάφνης λιάζονται

τα ρόδινα φτερά

Κι’ εσύ στου πόθου αμέριμνος

την άναρχη σφραγίδα

καταπατείς και γεύεσαι

τα ρόδια τα ιερά.-

Η περιδιάβαση στις ψυχοσυνθέσεις αυτές μέσα από μια εξομολόγηση μας καλεί να εντρυφούμε και να εντείνουμε με ενδιαφέρον στις παραθέσεις που επισυνάπτει. Συνδέοντας τις εκδοχές καλύπτει τους ισχυρισμούς του πέρα από την ατομική οπτική και επιτελεί διακρίσεις ενώ κινείται πλέον στο συλλογικό πλαίσιο βαθμιαία και σταδιακά επιτρέποντας να αναδεικνύεται το προσχέδιο μιας αναδρομής που συνιστά ιδιαίτερα και αποκλειστικά την ένταξη σε επισημάνσεις που συνδέονταν αμετάκλητα με την συνείδηση της ευθύνης. Με αλληγορικούς ρυθμούς και συνδυασμούς στη πλοκή του ποιητικού επιμύθειου που δημιουργεί, οι ποιητικοί ήρωες του μας κάνουν ως αναγνώστες να καταλήγουμε στην πολυπόθητη λύτρωση, στη κάθαρση μακριά από τα αδιέξοδα που επιφέρει η διάσταση της ύπαρξης μέσα από τη παρεμβολή των εκφάνσεων. Ο γυρισμός του θεματολογικά σε πράγματα που τον άγγιξαν και τον συγκίνησαν, που έπαιξαν κύριο ρόλο στη δική του προσωπικότητα αξιώνει από μέρους του την πλήρη αισθητικοποίηση, ενώ διευρύνει ταυτόχρονα προκαθορισμούς που νοούνται σαν διαύγεια σκέψης. Άλλωστε οι καταθέσεις του με ιδιαιτερότητα γραφής και επαναπροσδιορισμού είναι πολύ κοντά στην ιδιάζουσα ανασύνδεση και με τη προσθήκη της ιδεογραμμικής επανασύνδεσης συσσωρεύει τις συλλήψεις του. Η έμφυτη εμμονή των θέσεων και απόψεων του δένει ευρηματικά την αξιολόγηση της στάσης του απέναντι στη ζωτική πραγματικότητα.
...

Σπάνιο κοίτασμα ματιών


κρυψώνες αναμνήσεων

σε θαλασσί σκοτάδι.

Στον άξονα της ηλιαχτίδας

το ξίφος της κάθαρσης.-




Στο βιβλίο διατυπώνεται έντεχνα η μνημονική διεργασία του ποιητή. Η θέαση του στοιχειοθετεί και σταχυολογεί μια "νεφελογραφία" και μια "σωματογραφία" εποχής, μια ενδοσκόπηση σε "εννοιακά τοπία", που δίνουν οντότητα σε διαπιστώσεις με διατυπώσεις καθώς διακινούν ιδανικά. Επίσης στις σελίδες παρακολουθούμε πως τολμά αμφίδρομες κοινωνιολογικές και ψυχολογικές αποτιμήσεις. Με λόγο αρκετά αποστασιοποιημένο αλλά μετουσιωμένο, αφαιρετικό αλλά μεστό, λιτό αλλά ουσιώδη και περιεκτικό αναδεικνύει μια νεωτεριστική, πλουραλιστική και μεταμοντέρνα υφή απόδοσης. Με καίρια συμπληρώματα σταθερά πέρα από τα συνήθη ποιητικά πρότυπα, η αντιπαράθεση και η ανυπακοή του στα συνήθη δρώμενα και τις γνωστές νόρμες μεταλλάσσεται σε ελεγειακή ακεραιότητα, δοξαστική, έκρυθμη, έρρυθμη, κατανυκτική, ασυμβίβαστη και ελεύθερη. Με βροντώδη βιορυθμό τονίζει τη διαχρονική έννοια της λύσης που προέρχεται από την αλήθεια παραθέτοντας στοιχεία από τη πάντα σεμνή, αξιοπρεπή και απέριττη παρουσία του. Με ευδόκιμη ανησυχία, συνειδητοποίηση και ευθύνη, που αναπτύσσονται εμβόλιμα φανερώνει και ενορχηστρώνει δυνάμεις με τρόπο συνοπτικό, που ως απόσταγμα και απόρροια κυοφορούνται οργανωμένα στα πλαίσια ενός ιδιότυπου λυρισμού, με στέρεα, πύρρεια νοήματα και βάσεις μυσταγωγίας . Οι κήποι στον παράδεισο της έμπνευσης του με χάρη προδιαθέτουν την ανόρθωση του υπαρκτού και του αισθησιακού με τρόπο που να εκπέμπει οξυδέρκεια και αυτοπεποίθηση. Με παρρησία και θάρρος στέκεται απέναντι στο κατεστημένο των απατηλών υποκατάστατων, της υποκριτικής δήθεν ελεύθερης θεώρησης των πάντων. Αγωνίζεται από την σκοπιά του έντιμα με σύμμαχο μια αφύπνιση που τον κρατά σε εγρήγορση. Δεν παραβλέπει, ούτε εφησυχάζει. Παρατηρεί τη καθημερινότητα χωρίς εκστασιάσεις... Την προσεγγίζει μέσα από τη μελέτη και τη νοσταλγία. Καυτηριάζει αλλά και προχωρά στην αυτοκριτική. Η ποίηση του κρούει τον κώδωνα της ανάτασης προβάλλοντας μια καινοτομία εκσυγχρονισμού. Λειτουργεί σαν το ημερολόγιο της αυριανής μέρας σε μια μακρινή άγνωστη καινούργια γη όπου οι μορφώσεις με πεζοτραγωδιακή απόκλιση κοιτούν κατάματα την θεατρική ανθρώπινη φύση. Ονειρεύεται καταστάσεις που θα συμβούν όταν έρθει ένα στιγμιαίο και συνάμα αιθέριο σπινθηροβόλημα, μια καθολική κοσμογονία που θα ανιχνεύει και θα αποτυπώνει εντελώς διαφορετικές φαντασιώσεις. Βέβαια στη φιλοσοφία και στη κοσμοθεώρησή του μεγάλη σημασία για τη ροή των πραγμάτων έχουν οι αρχές, η τεχνική αρτιότητα της ολοκληρωμένης λεκτικής εικόνας και η αντικειμενική ματιά. Κάτω από αυτό το τρίπτυχο πρίσμα, ακολουθώντας τα δεδομένα της υγιούς συνάρτησης διόλου ναρκισιστικά αλλά με μια άλλη διάσταση φτάνει στις αλλεπάλληλες προσομοιώσεις και τις εξάρσεις. Μας καλεί σε ένα περίπατο όπου τα πρόσωπα αποκαλύπτουν τα προσωπεία. Μεταφέρει συναισθήματα υπαρξιακής αγωνίας από τα μονοπάτια του πολιτισμένου κόσμου όπου όμως υπάρχει σεβασμός στην ανθρώπινη οντότητα. Πλάθει μονογραφίες τονίζοντας πως μάχεται με ευγενή ιδανικά και ιδεαλισμό, σε ένα σύστημα, με ορατά σύνορα που δεν περιορίζουν τη βούληση. Ατενίζει τις διερευνήσεις της ψυχής και επισημαίνει ένα καθαρά ρεαλιστικό μοτίβο με συστατικά αναπτέρωσης. Στη περιγραφή του το φόντο των επιφανειών μετατρέπει αυτόματα το μυστήριο σε αίνιγμα ενώ ο συναισθηματισμός προκαλεί ποικίλα ερεθίσματα. Τεκμηριωμένα αναπαράγει βιώματα και ιδιώματα με αλίευση πολυδιάστατα και μακρόπνοα. Συνοπτικά η γραφή του από το 1976 μέχρι σήμερα, μεταγγίζοντας τον δυναμισμό κάθε εξοικειωμένου παλμού δημιουργίας εμπεριέχει μια διαχρονική ευαισθητοποίηση με υπέρτατη ενάργεια. Ορίζει και καλύπτει τις φάσεις του κάθε επικεντρωμένου πεδίου. Καταλυτικά κάθε ενορχηστρωμένη διασύνδεση του με ουσιώδη οντότητα αποκρυπτογραφεί επίλεκτα συμβολισμούς. Απέριττα πραγματεύεται στο βιβλίο αυτό μαρτυρίες προσδιορισμένες ανεξάντλητα ενταγμένες σε μια ύψιστη ποιητική διάσταση που φορτίζει το ιδεατό, το υλικό, το άυλο, το φυσικό και το μεταφυσικό. Προβάλλοντας στο έπακρο το ευεργετικό ρόλο του ποιητή στην πλέον ακραιφνή απόδοση του όρου.

...

Γήινες παρουσίες
στους πόρους του καμβά
λέξεις, χειρονομίες
σε σχήματα βουβά.
Γραφές ιλίγγου πόθου
στις φλέβες της ζωής
οράματα της νιότης
τροφού της αλλαγής.
Μοτίβα αναδυόμενα


αρχαικού βωμού

σε υπόγεια ποτάμια

γενναίου ξεσηκωμού.-


Συμπερασματικά δίνει το έναυσμα της προσωπικής ανασυγκρότησης καταθέτοντας σηματοδοτήσεις. Η επίκαιρη ποιητική του φλόγα κοσμεί τη γραφή του που λειτουργεί δραστικά απέναντι στα τεκταινόμενα που διαδραματίζονται. Εξετάζει θέματα που ξέρει καλά, που δεν λησμονεί, που έχουν αξία ντοκουμέντου με μνημειώδη πληρότητα. Διαχρονικά μελετώντας τη ποίηση του πρωτοπόρου "Κεφαλονίτη" Κώστα Ευαγγελάτου παρακολουθούμε πως αντιτάσσεται στα κελεύσματα της πνευματικής εκπόρνευσης και των κάθε λογής συμβιβασμών.

Λεόντιος Πετμεζάς, Ιστορικός Τέχνης.

"Πολλές είναι οι εκδόσεις Ελληνικές και ξενόγλωσσες, λογοτεχνικές, θεατρικές,  επιστημονικές, που έχει εικονογραφήσει και κοσμήσει με σχέδια και έργα του ο Κώστας Ευαγγελάτος.
Πρόσφατα επανακυκλοφόρησε η ποιητική συλλογή του ιστορικού τέχνης Λεόντιου Πετμεζά «Αρχείο Συνείδησης», εκδόσεις «Καιροί δράσης», που περιλαμβάνει 45 σχέδια του με μελάνι. Κυκλοφορεί επίσης από τις εκδόσεις «Συλλογές» η μοναδική ποιητική συλλογή «Κλήσεις Ζωής» του εκλιπόντος Ευάγγελου Φ. Λαέρτου, την οποία ο Κώστας Ευαγγελάτος επεξεργάστηκε, επιμελήθηκε και κόσμησε με σχέδια του. Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε και η νέα ποιητική συλλογή του Βασίλη Κληρονόμου «Το παρόν της μνήμης», εκδόσεις «Παρασκήνιο», που φιλοτέχνησε το εξώφυλλο και ένα έργο στην αρχική σελίδα. "By Efimerida Kefalonia on April 10, 2014

Και να συμπληρώσω στο παραπάνω απόσπασμα του άρθρου μια και είναι από τον Απρίλιο*
ότι ακολουθεί άρθρο μου για το βιβλίο του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου, με τίτλο " Βαδίζοντας προς την τρέλα. Περιγραφές από τη λογοτεχνία με προθέσεις κοινωνικής παρέμβασης". Η έκδοση εικονογραφείται από σχετικά με την ψυχική νόσο έργα μεγάλων ζωγράφων (Βαν Γκόγκ, Φρ. Γκόγια, Ιερ. Μπος, Π. Πικάσο) και από πρωτότυπα σχέδια του Κώστα Ευαγγελάτου, έργο του οποίου κοσμεί και το εξώφυλλο.
 Διότι  ο Κώστας Ευαγγελάτος δεν σταματά να δουλεύει όπως του έγραψα και σε μήνυμά μου χαριτολογώντας ότι με τόσα πολιτιστικά δρώμενα δεν μας αφήνει να κάνουμε διακοπές αλλά να συνεχίσει με αυτή την ενέργεια μια και η τέχνη είναι τρόπος ζωής του

"ΤΟ ΑΥΤΟΒΙΟΓΑΦΙΚΟ ΜΟΥ ΤΟ...1978, " ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ' 77" ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΕΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΝ, ΕΚΔ. ΑΠΟΠΕΙΡΑ, 2002" : 

Costas Evangelatos

2 Ιουλίου 2012 

Costas Evangelatos
2 Ιουλίου 2012 :
ΤΟ ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ευαγγελάτος, Κώστας

Ο Κώστας Ευαγγελάτος είναι ζωγράφος, εικαστικός performer και θεωρητικός της σύγχρονης τέχνης. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ζωγραφική και αισθητική θεωρία της σύγχρονης τέχνης στο Μανχάτταν τής Νέας Υόρκης (University The New School) στις τάξεις τού Allen David και της Pearl Ehrlich. Από το 1986 έως το 1993 ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής της γκαλερί DADA στην Αθήνα, ενώ το 1990 ίδρυσε την ομάδα τέχνης Art Studio "EST". Παράλληλα με τη ζωγραφική έχει ασχοληθεί διεθνώς με την Performance, Body Art, Happening και Mail-art. Έχει παρουσιάσει ενότητες έργων του σε ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ρότζεστερ, Νέα Υόρκη, Αρέτσο, Αβινιόν, Σαντιγί, Παρίσι, Γλασκώβη, Άμστερνταμ, Λευκωσία κ.α. Έχει λάβει μέρος σε ομαδικές εκθέσεις και διεθνείς εικαστικές συναντήσεις στη Βαρκελώνη, τη Βαρσοβία, τη Σέρατζ, το Γκέτενμποργκ, το Σαντιάγκο, το Μπουένος Άιρες, τη Νέα Υόρκη, το Λος Άντζελες, την Αμιένη, τη Ρώμη, την Μπολώνια, τη Μόσχα, τη Βοστώνη κ.α. Είναι μέλος επιστημονικών, εκπαιδευτικών και καλλιτεχνικών οργανισμών και από το 1991 του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος. Γράφει ποιήματα από το 1973. Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του με τίτλο "Ποιήματα ’73-’75" εκδόθηκε στην Αθήνα το 1975 και επανεκδόθηκε με την προσθήκη νέων ποιημάτων το 1976. Ακολούθησε η έκδοση της ποιητικής σύνθεσης "Η Τολμηρή επίλυση, Α΄ γραφή" το 1977. Το 1978 εκδόθηκε μία σύνοψη ποιητικών αποφθεγμάτων του με τίτλο "Γραφήματα ’77". Το 1980 κυκλοφόρησε σε έκδοση τέχνης το ποίημά του "Το Δωμάτιο", που το 1981 μεταφράστηκε στα αγγλικά από τον Κίμωνα Φράιερ. Μεταξύ φίλων κυκλοφόρησε το 1983 το "Μυθογράφημα". Το 1993 έγινε μία συνοπτική έκδοση των ποιημάτων του από το 1977 έως το 1984, χρονιά που σταμάτησε να γράφει ποίηση, και κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Τετραλογία της υγρασίας", εκδόσεις Χάος & Κουλτούρα. Το 1996 εκδόθηκε από την Απόπειρα η συλλογή "Οθόνη των ονομάτων", η οποία περιελάμβανε ανέκδοτα ποιήματά του από το 1977 έως το 1979 (οι "Διαπιστώσεις" α, β, δημοσιεύτηκαν στη Νέα Εστία το 1981, τχ. 1288) και τα ποιήματα που έγραψε το Μάιο του 1994, βασισμένα σε ονόματα φίλων του, κατά την παραμονή του στη μικρή πόλη της Νότιας Γαλλίας Menerbes. Το 1997 εκδόθηκε η Ιδεογραφική σμίλη, με θεωρητικά και κριτικά κείμενά του περί τέχνης, εκδόσεις Συλλογές. Στη "Ροπή της μνήμης" δημοσιεύονται ποιήματα και ρήσεις που έγραψε από το 1996 έως τις αρχές του 1999. Το 2002 κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική έκδοση του ποιητικού του έργου με τίτλο "Αλέα προσομοίων", ενώ το 2003 εκδόθηκαν ποιήματά του στην αγγλική γλώσσα, "In the Small Mirror" (Πρόλογος: Matthew Jennett. Μεταφράσεις: Al Poulin Jr, Kimon Friar). Τo 2004 κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα στο Παρίσι σε αριθμημένη λιθογραφική έκδοση το ποίημά του "Το Δωμάτιο / La Chambre" (Μετάφραση: Benoit Haudrechy). Η συλλογή "Η Ελεγεία των Εκβατάνων" περιλαμβάνει ποιήματα από το 2002 έως το 2006. Στην "Εγκάρσια πτήση" δημοσιεύονται ποιήματα από το 2006 έως το 2010, καθώς και το ομότιτλο με τη συλλογή ποίημα, που η πρώτη γραφή άρχισε το 1992 και ολοκληρώθηκε το 2008. Παράλληλα, έχουν κυκλοφορήσει εκδόσεις τέχνης, λευκώματα και εικαστικά ημερολόγια, που αναφέρονται στο εικαστικό και λογοτεχνικό του έργο, καθώς και θεωρητικά δοκίμιά του περί εικαστικών θεμάτων.



Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2014) Πολύσμιγος αίνος, Συλλογές
(2011) Chemins enchevêtrés, Συλλογές [κείμενα, ζωγραφική]
(2011) Εγκάρσια πτήση, Απόπειρα
(2006) Η ελεγεία των Εκβατάνων, Απόπειρα
(2003) In the Small Mirror, Απόπειρα
(2002) Αλέα προσομοίων, Απόπειρα [κείμενα, ζωγραφική]
(1999) Η ροπή της μνήμης, Απόπειρα
(1997) Ιδεογραφική σμίλη, Συλλογές
(1996) Η οθόνη των ονομάτων, Απόπειρα

Λοιποί τίτλοι
(2011) Πετμεζάς, Λεόντιος, Αρχείο συνείδησης, Καιροί Δράσης [εικονογράφηση]
(2010) Συλλογικό έργο, Κώστας Ευαγγελάτος, Art - Est, Ιδιωτική Έκδοση [ζωγραφική]
(2006) Λαέρτος, Ευάγγελος Φ., Κλήσεις ζωής, Συλλογές [επιμέλεια, εικονογράφηση]
(2004) Απόψεις της Αθήνας από σύγχρονους Έλληνες ζωγράφους, Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών Βούρου - Ευταξία [ζωγραφική]

http://www.biblionet.gr/author/

Φρειδερίκος Νίτσε (γερμ. Friedrich Wilhelm Nietzsche) (15 Οκτωβρίου 1844 - 25 Αυγούστου 1900)

Φρειδερίκος Νίτσε

Ο Φρειδερίκος Νίτσε (γερμ. Friedrich Wilhelm Nietzsche) (15 Οκτωβρίου 1844 - 25 Αυγούστου 1900) ήταν σημαντικός Γερμανός φιλόσοφος και φιλόλογος.

Χαραυγή (1881)

Η γιατρειά για τον έρωτα εξακολουθεί να είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εκείνο το παλιό δραστικό φάρμακο: η ανταπόδοση αγάπης.
Όποιος τιμωρείται, δεν είναι πια εκείνος που έχει κάνει την πράξη. Είναι πάντα ο αποδιοπομπαίος τράγος. (252)
Όποιος ζει όπως τα παιδιά – δηλαδή δεν παλεύει για το ψωμί του και δεν πιστεύει ότι οι πράξεις του έχουν τελική σημασία – παραμένει παιδιάστικος. (280)
Η γυναίκα αυτή είναι όμορφη και έξυπνη: αχ, πόσο εξυπνότερη θα είχε γίνει, αν δεν ήταν όμορφη! (282)
Ήταν φίλοι, έπαψαν όμως να είναι, και διέκοψαν συγχρόνως τη φιλία τους, ο ένας επειδή πίστευε ότι είχε παραγνωριστεί πάρα πολύ, ο άλλος επειδή πίστευε ότι είχε αναγνωριστεί πάρα πολύ – και επ’ αυτού εξαπατήθηκαν και οι δύο! – διότι κανένας τους δε γνώριζε αρκετά τον εαυτό του. (287)
Δεν αρκεί να αποδεικνύουμε ένα πράγμα, πρέπει επίσης να παρασύρουμε ή να ανεβάζουμε τους ανθρώπους προς αυτό. Γι’ αυτό πρέπει να μάθει ο γνώστης να λέει τη σοφία του: και συχνά με τρόπο που να ηχεί σαν τρέλα! (330)
Είμαστε σαν βιτρίνες μαγαζιών στις οποίες συνεχώς τακτοποιούμε, κρύβουμε ή φανερώνουμε τις υποτιθέμενες ιδιότητες που αποδίδουν άλλοι σε εμάς – για να εξαπατάμε τον εαυτό μας. (385)
Αρχίζει κανείς ξεμαθαίνοντας να αγαπάει άλλους και καταλήγει στο να μη βρίσκει πια τίποτε που να αξίζει καθ’ εαυτό να το αγαπήσει. (401)
Όποιος θέλει να σκοτώσει τον αντίπαλό του, ας αναλογιστεί μήπως έτσι ακριβώς τον απαθανατίζει μέσα του. (406)
Η γιατρειά για τον έρωτα εξακολουθεί να είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εκείνο το παλιό δραστικό φάρμακο: η ανταπόδοση αγάπης. (415)
Η δεξιοτεχνία επιτυγχάνεται όταν δε σφάλλει, ούτε διστάζει κανείς στην εκτέλεση. (537)

Η χαρούμενη επιστήμη (1882)

Είμαστε όλοι ηφαίστεια που περιμένουν την ώρα της έκρηξής τους• κανένας δεν ξέρει όμως πότε, σε λίγο ή σε πολύ, θα γίνει η έκρηξη αυτή – ούτε καν ο θεός. (Πρώτο βιβλίο, 9)
Κάποτε ήμασταν τόσο κοντά ο ένας στον άλλο μέσα στη ζωή που τίποτα δε φαινόταν να εμποδίζει τη φιλία και την αδερφοσύνη μας, και μόνο ένα γεφυράκι υπήρχε ανάμεσα μας. Ακριβώς τη στιγμή που πήγαινες να ανέβεις σε αυτό σε ρώτησα: «Θέλεις να περάσεις το γεφυράκι για να με συναντήσεις;» - και τότε έπαψες πια να το θέλεις• κι όταν σε παρακάλεσα ξανά έμεινες σιωπηλός. Από τότε βουνά κι ορμητικοί ποταμοί κι ό,τι άλλο χωρίζει κι αποξενώνει μπήκαν ανάμεσά μας• κι ακόμα κι όταν το θέλαμε, δεν ήταν μπορετό να συναντηθούμε! Μα όταν θυμάσαι τώρα εκείνο το μικρό γεφυράκι δεν έχεις πια λόγια - μόνο λυγμούς και απορία. (Πρώτο βιβλίο, 16)
Λίγες χιλιετίες ακόμη στο δρόμο του τελευταίου αιώνα! – και καθετί που θα κάνει ο άνθρωπος θα εκφράζει την ανώτερη εξυπνάδα• γι’ αυτό όμως η εξυπνάδα θα χάσει όλη την αξιοπρέπειά της. Τότε θα είναι σίγουρα αναγκαίο να είναι κανείς έξυπνος: αυτό όμως θα είναι τόσο κοινό και συνηθισμένο πράγμα, που ένα ευγενέστερο γούστο θα θεωρεί αυτή την αναγκαιότητα χυδαιότητα. Κι όπως ακριβώς μια τυραννία ασκούμενη από την αλήθεια και την επιστήμη μπορεί να ανεβάσει ψηλά την τιμή του ψέματος, έτσι και μια τυραννία της εξυπνάδας μπορεί να προκαλέσει την εμφάνιση ενός είδους ευγένειας. Το να είσαι ευγενής – αυτό μπορεί ίσως τότε να σημαίνει: να έχεις τρέλες μέσα στο κεφάλι σου. (Πρώτο βιβλίο, 20)
Οι λόγοι και οι προθέσεις που υπάρχουν πίσω από τη συνήθεια προστίθενται σε αυτήν μέσω ενός ψέματος, μόλις κάποιοι αρχίσουν να αμφισβητούν τη συνήθεια και να ρωτούν για τις προθέσεις και τους σκοπούς της. Εδώ έγκειται η μεγάλη ανεντιμότητα των συντηρητικών όλων των εποχών: είναι αυτοί που προσθέτουν ψέματα. (Πρώτο βιβλίο, 29)
Ο άνθρωπος εκπαιδεύτηκε από τις πλάνες του: Πρώτον, πάντα έβλεπε τον εαυτό του ως ατελή• δεύτερον, προίκιζε τον εαυτό του με φανταστικές ιδιότητες• τρίτον, έβαζε τον εαυτό του στην ιεραρχία των όντων σε λάθος βαθμίδα ανάμεσα στο ζώο και τη φύση• τέταρτον, επινοούσε συνεχώς καινούριους πίνακες των καλών και τους δεχόταν για ένα διάστημα ως αιώνιους και μη εξαρτώμενους από όρους: το αποτέλεσμα ήταν πως άλλοτε η μια και άλλοτε η άλλη ανθρώπινη ενόρμηση και κατάσταση έπαιρνε την πρώτη θέση και εξευγενιζόταν λόγω αυτής της εκτίμησης. Αν αγνοήσουμε αυτές τις τέσσερις πλάνες, θα αγνοήσουμε και την ιδιότητα του να είσαι άνθρωπος, την ανθρωπιά και την «ανθρώπινη αξιοπρέπεια». (Τρίτο βιβλίο, 115)
Κανένας νικητής δεν πιστεύει στην τύχη. (Τρίτο βιβλίο, 258)
Τι λέει η συνείδησή σου; «Πρέπει να γίνεις αυτός που είσαι.» (Τρίτο βιβλίο, 270)
Έδωσα ένα όνομα στον πόνο μου και τον φωνάζω «σκύλο». Είναι το ίδιο πιστός, το ίδιο φορτικός και αδιάντροπος, το ίδιο διασκεδαστικός και έξυπνος όσο κάθε άλλος σκύλος – και μπορώ να τον μαλώνω και να ξεσπώ πάνω του, όταν έχω τις κακές μου: όπως κάνουν άλλοι με τους σκύλους, τους υπηρέτες και τις γυναίκες τους. (Τέταρτο βιβλίο, 312)
Είναι αλήθεια ότι υπάρχουν άνθρωποι που ακούν ακριβώς την αντίθετη διαταγή όταν πλησιάζει ένας μεγάλος πόνος: ποτέ άλλοτε δε δείχνουν πιο περήφανοι, πιο φιλοπόλεμοι και πιο ευτυχισμένοι• ναι, ο ίδιος ο πόνος τούς χαρίζει τις μεγαλύτερες στιγμές τους! Αυτοί είναι οι ηρωικοί άνθρωποι, οι μεγάλοι προμηθευτές πόνου της ανθρωπότητας: αυτοί οι λίγοι ή σπάνιοι άνθρωποι που χρειάζονται την ίδια απολογία που χρειάζεται γενικά και ο ίδιος ο πόνος – και πράγματι! δεν πρέπει να τους την αρνηθούμε! Είναι οι πρωταρχικές δυνάμεις διατήρησης και ανάπτυξης του είδους, έστω και μόνον επειδή αντιστέκονται στο βόλεμα και δεν κρύβουν ότι αποστρέφονται αυτό το είδος ευτυχίας. (Τέταρτο βιβλίο, 318)

Τάδε έφη Ζαρατούστρα (1885)

Ο άνθρωπος της γνώσης δεν πρέπει να αγαπά μόνο τους εχθρούς του, αλλά και να μπορεί να μισεί τους φίλους του.

Πρέπει να έχει κανείς χάος μέσα του για να μπορέσει να γεννήσει ένα αστέρι που χορεύει.

Εσύ, μεγάλο άστρο! Αν δεν είχες αυτούς που φωτίζεις, τι θα ήταν η ευτυχία σου; (Πρόλογος 1)
Σας διδάσκω τον Υπεράνθρωπο. Ο άνθρωπος είναι κάτι που πρέπει να ξεπεραστεί. Εσείς τι έχετε κάνει για να τον ξεπεράσετε; (Πρόλογος 3)
Τι είναι ο πίθηκος για τον άνθρωπο; Ένα αντικείμενο για περίγελο ή μια επώδυνη ντροπή. Και ακριβώς το ίδιο πρέπει να είναι ο άνθρωπος για τον Υπεράνθρωπο: ένα αντικείμενο για περίγελο ή μια επώδυνη ντροπή. (Πρόλογος 3)
Ο άνθρωπος είναι ένα βρόμικο ποτάμι. Πρέπει να είσαι θάλασσα για να μπορείς να δέχεσαι ένα βρόμικο ποτάμι χωρίς να λερώνεσαι. (Πρόλογος 3)
Ο άνθρωπος είναι ένα σχοινί, τεντωμένο ανάμεσα στο ζώο και στον Υπεράνθρωπο – ένα σχοινί πάνω από μια άβυσσο. (Πρόλογος 4)
Αυτό που είναι μεγάλο στον άνθρωπο είναι ότι αυτός είναι γεφύρι και όχι σκοπός: αυτό που μπορεί να αγαπήσει κανείς στον άνθρωπο είναι ότι αυτός είναι ένα πέρασμα και μια δύση. (Πρόλογος 4)
Πρέπει να έχει κανείς χάος μέσα του για να μπορέσει να γεννήσει ένα αστέρι που χορεύει. (Πρόλογος 5)
Ζοφερή είναι η ανθρώπινη ύπαρξη και πάντα δίχως νόημα: ένας παλιάτσος μπορεί να γίνει η μοίρα της. (Πρόλογος 6)
Το να κοιμάσαι δεν είναι ασήμαντη τέχνη: χρειάζεται, για να το πετύχεις, να αγρυπνάς όλη τη μέρα. (Μέρος πρώτο, Για τις έδρες της αρετής)
Αν η ζωή δεν είχε κανένα νόημα και έπρεπε να διαλέξω την α-νοησία, τότε η α-νοησία αυτή θα μου φαινόταν η πιο αξιοδιάλεχτη. (Μέρος πρώτο, Για τις έδρες της αρετής)
Υπάρχει μεγαλύτερη σοφία στο σώμα σου, παρά στους βαθύτερους συλλογισμούς σου. (Μέρος πρώτο, Για τους περιφρονητές του σώματος)
Ο άνθρωπος είναι κάτι που πρέπει να ξεπεραστεί: και γι’ αυτό πρέπει να αγαπάς τις αρετές σου – γιατί απ’ αυτές θα χαθείς. (Μέρος πρώτο, Για τις χαρές και τα πάθη)
Το εγώ μου είναι κάτι που πρέπει να υπερνικηθεί: το εγώ μου είναι για εμένα η μεγάλη περιφρόνηση του ανθρώπου. (Μέρος πρώτο, Για τον ωχρό εγκληματία)
Από όλα όσα έχουν γραφτεί, αγαπώ μόνο αυτό που γράφει κανείς με το αίμα του. (Μέρος πρώτο, Για την ανάγνωση και τη γραφή)
Βλέπετε προς τα πάνω, όταν ποθείτε την ανύψωση. Κι εγώ βλέπω προς τα κάτω γιατί είμαι ανυψωμένος. (Μέρος πρώτο, Για την ανάγνωση και τη γραφή)
Πάντα υπάρχει λίγη παραφροσύνη στην αγάπη. Αλλά και πάντα υπάρχει λίγη λογική στην παραφροσύνη. (Μέρος πρώτο, Για την ανάγνωση και τη γραφή)
Θα πίστευα μόνο σε ένα θεό που ξέρει να χορεύει. (Μέρος πρώτο, Για την ανάγνωση και τη γραφή)
Δε σκοτώνει κανείς με την οργή, αλλά με το γέλιο. (Μέρος πρώτο, Για την ανάγνωση και τη γραφή)
Αν ήθελα να κουνήσω αυτό το δέντρο με τα χέρια μου, δε θα τα κατάφερνα. Ο άνεμος όμως, που δεν τον βλέπουμε, το τυραννά και το λυγίζει όπως θέλει. Αόρατα χέρια μας τυραννούν και μας λυγίζουν κι εμάς με το χειρότερο τρόπο. (Μέρος πρώτο, Για το δέντρο πάνω στο βουνό)
Αν πιστεύατε περισσότερο στη ζωή, θα παραδινόσασταν λιγότερο στη στιγμή. Αλλά δεν έχετε αρκετό περιεχόμενο μέσα σας για να περιμένετε – ούτε καν για να τεμπελιάζετε! (Μέρος πρώτο, Για τους κήρυκες του θανάτου)
Ο πόλεμος και το θάρρος έχουν κατορθώσει περισσότερα μεγάλα πράγματα απ’ ό,τι η αγάπη προς τον πλησίον. (Μέρος πρώτο, Για τον πόλεμο και τους πολεμιστές)
Πρέπει να έχετε μόνο εχθρούς που αξίζει να μισείτε, όχι όμως εχθρούς για να τους περιφρονείτε. Πρέπει να είστε περήφανοι για τους εχθρούς σας: γιατί τότε τα κατορθώματα του εχθρού σας θα είναι και δικά σας. (Μέρος πρώτο, Για τον πόλεμο και τους πολεμιστές)
Για τις μεγάλες ψυχές, η γη είναι ακόμη ελεύθερη. [...] Για τις μεγάλες ψυχές, ελεύθερη είναι ακόμη μια ελεύθερη ζωή. Αληθινά, όποιος κατέχει λίγα, κατέχεται εξίσου λίγο: ευλογημένη να είναι η μικρή φτώχεια! (Μέρος πρώτο, Για το νέο είδωλο)
Γίνε και πάλι όμοιος με το δέντρο που αγαπάς, αυτό με τα πλατιά κλαδιά: σιωπηλό και με τα κλαδιά στημένα κρέμεται πάνω απ’ τη θάλασσα. (Μέρος πρώτο, Για τις μύγες της αγοράς)
Στον κόσμο, τα καλύτερα πράγματα δεν αξίζουν τίποτε, αν δεν υπάρχει ένας που να τα βγάλει στη σκηνή: μεγάλους άνδρες ονομάζει ο λαός αυτούς τους σκηνοθέτες. (Μέρος πρώτο, Για τις μύγες της αγοράς)
Εκείνος που φτάνει στη γνώση, κατεβαίνει απρόθυμα στα νερά της αλήθειας, όχι όταν αυτή είναι βρόμικη, αλλά όταν είναι ρηχή. (Μέρος πρώτο, Για την αγνότητα)
Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να ελευθερωθούν από τις δικές τους αλυσίδες και όμως είναι ελευθερωτές των φίλων τους. (Μέρος πρώτο, Για τον φίλο)
Όσα δίνετε στον φίλο σας, εγώ θα τα δώσω στον εχθρό μου και πάλι δε θα γίνω φτωχότερος. (Μέρος πρώτο, Για τον φίλο)
Η συναναστροφή με τους ανθρώπους χαλάει το χαρακτήρα, ιδιαίτερα όταν δεν έχει κανείς τέτοιον. (Μέρος πρώτο, Για την αγάπη προς τον πλησίον)
Όλα στη γυναίκα είναι αίνιγμα και όλα στη γυναίκα έχουν λύση: ονομάζεται εγκυμοσύνη. (Μέρος πρώτο, Για τη γριά και τη νέα γυναικούλα)
Ο αληθινός άνδρας θέλει δύο πράγματα: τον κίνδυνο και το παιχνίδι. Γι’ αυτό θέλει τη γυναίκα, σαν το πιο επικίνδυνο παιχνίδι. (Μέρος πρώτο, Για τη γριά και τη νέα γυναικούλα)
(Ο Ιησούς) πέθανε πολύ νωρίς• αυτός ο ίδιος θα απαρνιόταν τη διδασκαλία του, αν έφτανε στη δική μου ηλικία! (Μέρος πρώτο, Για τον εθελούσιο θάνατο)
Ο άνθρωπος της γνώσης δεν πρέπει να αγαπά μόνο τους εχθρούς του, αλλά και να μπορεί να μισεί τους φίλους του. (Μέρος πρώτο, Για τη δωρήτρια αρετή)
Ανταμείβει κανείς άσχημα το δάσκαλο, όταν μένει πάντα μαθητής. (Μέρος πρώτο, Για τη δωρήτρια αρετή)

Πέρα Από το Καλό και το Κακό (1886)

Από τις προκαταλήψεις των φιλοσόφων
Οι φυσιολόγοι πρέπει να σκέφτονται καλά πριν θεωρήσουν δεδομένο ότι η ενόρμηση της αυτοσυντήρησης είναι η κύρια ενόρμηση στα οργανικά όντα. Κάτι ζωντανό επιθυμεί πάνω από όλα να διαχύσει τη ρώμη του – όλη η ζωή είναι μια θέληση για δύναμη: η αυτοσυντήρηση είναι μόνο μία από τις έμμεσες και συχνότερες συνέπειές της.
Ίσως η φυσική είναι μόνο μια ερμηνεία και τακτοποίηση του κόσμου, και όχι μια εξήγηση του κόσμου.
Ασφαλώς δεν είναι το μικρότερο θέλγητρο μιας θεωρίας το ότι είναι ανασκευάσιμη: ακριβώς γι’ αυτό προσελκύει τα πιο εκλεπτυσμένα μυαλά.
Η θέληση δεν είναι μόνο ένα σύμπλεγμα αισθάνεσθαι και σκέπτεσθαι, αλλά προπαντός ένα αίσθημα: συγκεκριμένα, το αίσθημα της διοίκησης.
[Οι φιλόσοφοι] κάτω από ένα αόρατο ξόρκι διαγράφουν πάντα την ίδια τροχιά: όσο ανεξάρτητοι κι αν νιώθουν μεταξύ τους, με τη θέλησή τους για κριτική ή για συστηματοποίηση, κάτι μέσα τους τους οδηγεί, κάτι τους βάζει σε μια καθορισμένη σειρά τον ένα μετά τον άλλο: είναι ακριβώς αυτή η έμφυτη συστηματοποίηση και σχέση των εννοιών.
Ο ψυχολόγος θα μπορούσε τουλάχιστον να απαιτήσει να αναγνωριστεί και πάλι η ψυχολογία ως βασίλισσα των επιστημών, ενώ οι άλλες επιστήμες υπάρχουν για να την υπηρετούν και να την προετοιμάζουν. Γιατί η ψυχολογία είναι και πάλι ο δρόμος προς τα βασικά προβλήματα.
Το ελεύθερο πνεύμα
Κανένας δεν ψεύδεται τόσο όσο ο αγανακτισμένος άνθρωπος.
Δε γνωρίζω τίποτε που να με έκανε να στοχαστώ περισσότερο το κρύψιμο και τη φύση Σφίγγας του Πλάτωνα όσο αυτό το ευτυχώς διασωθέν περιστατικό: το ότι κάτω από το μαξιλάρι του νεκροκρέβατού του δε βρήκαν καμιά «Βίβλο», τίποτε αιγυπτιακό, πυθαγόρειο, πλατωνικό – αλλά τον Αριστοφάνη.
Πολύ λίγοι είναι φτιαγμένοι για ανεξαρτησία – είναι ένα προνόμιο των δυνατών.
Οι υψηλότερες διοράσεις μας πρέπει – και θα έπρεπε! – να ηχούν σαν τρελές σε ορισμένες περιπτώσεις, σαν εγκλήματα, όταν φτάνουν με ανεπίτρεπτο τρόπο στα αυτιά εκείνων που δεν είναι φτιαγμένοι και προορισμένοι γι’ αυτές.
Το στοιχείο της οργής και το στοιχείο του σεβασμού που χαρακτηρίζουν τη νεότητα, μοιάζουν να μην αφήνουν σε ησυχία τον εαυτό τους ώσπου να παραποιήσουν ανθρώπους και πράγματα με τέτοιο τρόπο που να μπορούν να ξεσπάσουν σ’ αυτά – η νεότητα ως τέτοια είναι κάτι που παραποιεί και εξαπατά.
Το ξεπέρασμα της ηθικής, υπό μια ορισμένη έννοια ακόμη και η αυτοϋπέρβαση της ηθικής: ας είναι αυτό το όνομα για εκείνη τη μακρόχρονη μυστική εργασία που έχει κρατηθεί για τις πιο επιτήδειες, πιο έντιμες και επίσης πιο κακεντρεχείς συνειδήσεις τής σήμερον, ως ζώσες λυδίες λίθους της ψυχής.
Όταν ο άνθρωπος καταπιάνεται με τις αλήθειες με πάρα πολύ ανθρώπινο τρόπο – ψάχνει δηλαδή το αληθινό μόνο και μόνο για να κάνει το καλό – βάζω στοίχημα πως δε βρίσκει τίποτε.
Η θρησκευτική φύση
Κάποτε οι άνθρωποι θυσίαζαν στους θεούς τους ανθρώπους, ίσως εκείνους που αγαπούσαν περισσότερο [...]. Ύστερα, στην ηθική εποχή της ανθρωπότητας, οι άνθρωποι θυσίαζαν στους θεούς τους τα ισχυρότερα ένστικτα που είχαν, τη φύση τους [...]. Τέλος, τι άλλο έμεινε να θυσιάσουν; Καθετί παρηγορητικό, άγιο, θεραπευτικό, γεμάτο ελπίδα, γεμάτο πίστη σε μια κρυμμένη αρμονία, σε μια μελλοντική μακαριότητα και δικαιοσύνη. Τον ίδιο το θεό.
Γνωμικά και ιντερμέδια
Η γοητεία της γνώσης θα ήταν μικρή αν δεν έπρεπε να υπερνικηθεί τόσο πολλή ντροπή στο δρόμο προς αυτήν.
Όχι η δύναμη, αλλά η διάρκεια των υψηλών αισθημάτων είναι εκείνη που κάνει τους ανώτερους ανθρώπους.
Όποιος φτάνει το ιδανικό του, απ’ αυτό το ίδιο το γεγονός το ξεπερνά κιόλας.
Ωριμότητα του ανθρώπου: το να ξαναβρίσκει κανείς τη σοβαρότητα που είχε παιδί, όταν έπαιζε.
Πώς; Ένας μεγάλος άνθρωπος; Εγώ βλέπω πάντα μόνο τον ηθοποιό του ίδιου του τού ιδεώδους.
Όταν γυμνάσει κανείς τη συνείδησή του, αυτή τον φιλάει την ίδια στιγμή που τον δαγκώνει.
Δεν υπάρχουν καθόλου ηθικά φαινόμενα, αλλά μόνο μια ηθική ερμηνεία των φαινομένων.
Ο αισθησιασμός επισπεύδει τόσο την ανάπτυξη του έρωτα, που η ρίζα παραμένει αδύναμη και μπορεί να ξεριζωθεί εύκολα.
Στην αληθινή αγάπη, η ψυχή είναι εκείνη που περιβάλλει το σώμα.
Η γυναίκα δε θα είχε το δαιμόνιο του καλλωπισμού, αν δεν είχε το ένστικτο ότι παίζει το δεύτερο ρόλο.
Όποιος παλεύει με τέρατα, πρέπει να προσέξει να μη γίνει τέρας. Κι όταν κοιτάς πολλή ώρα μέσα σε μια άβυσσο, κοιτάει και η άβυσσος μέσα σε σένα.
Το να έχει κανείς ταλέντο δεν είναι αρκετό: πρέπει να έχει και την άδειά σας να το έχει – ε, φίλοι μου;
Οι ποιητές είναι αναιδείς απέναντι στα βιώματά τους: τα εκμεταλλεύονται.
Το να μιλάς πολύ για τον εαυτό σου μπορεί να είναι και ένα μέσο για να τον κρύβεις.
Στον έπαινο υπάρχει περισσότερη ενόχληση απ’ ότι στη μομφή.
Αγαπάμε τελικά τις επιθυμίες μας και όχι αυτό που επιθυμούμε.
Δε με συντάραξε το ότι μου είπες ψέματα, αλλά το ότι δε σε πιστεύω πια.
Για τη φυσική ιστορία της ηθικής
Κάθε ηθική είναι ένα κομμάτι τυραννίας εναντίον της φύσης, καθώς και εναντίον της λογικής.
Για όσο καιρό η ωφέλεια που κυριαρχεί στις ηθικές αξιολογικές κρίσεις είναι αποκλειστικά η ωφέλεια για την αγέλη, για όσο καιρό το βλέμμα είναι στραμμένο αποκλειστικά στη διατήρηση της κοινότητας και το ανήθικο εντοπίζεται ακριβώς και αποκλειστικά σε ό,τι μοιάζει να βάζει σε κίνδυνο την ύπαρξη της κοινότητας: για όσο καιρό συμβαίνουν αυτά, δεν μπορεί να υπάρχει ηθική της αγάπης για τον πλησίον.

Η γενεαλογία της ηθικής (1887)

Οι ιερείς είναι πάντα οι πιο κακοί εχθροί. Γιατί; Επειδή είναι οι πιο αδύναμοι. Η αδυναμία τους γεννάει μέσα τους ένα τερατώδες, άγριο, διανοητικό και δηλητηριασμένο μίσος.
Η ιστορία της ανθρωπότητας θα ήταν μια πολύ ηλίθια υπόθεση, αν δεν υπήρχε το πνεύμα που φύσηξαν μέσα της οι αδύναμοι.
Ενώ κάθε αριστοκρατική ηθική γεννιέται από μια θριαμβευτική αυτοκατάφαση, η ηθική των δούλων αντιθέτει πρώτα ένα «όχι» σε ό,τι δεν αποτελεί μέρος του εαυτού της, σε ό,τι είναι διαφορετικό από αυτήν, σε ό,τι «μη εγώ»: και αυτό το «όχι» είναι η δημιουργική πράξη της.
Στους αδύναμους και τους καταπιεσμένους, η ευτυχία εμφανίζεται κυρίως με τη μορφή του ναρκωτικού, της ανάπαυσης, της ειρήνης, του «σαββάτου», της πνευματικής και σωματικής χαλάρωσης, με λίγα λόγια με την παθητική της μορφή.
Πόσο σέβεται τον εχθρό του ο ανώτερος άνθρωπος! Κι ένας τέτοιος σεβασμός είναι ο έτοιμος δρόμος για την αγάπη!
Σήμερα δε βλέπουμε τίποτα που να μας αφήνει να γίνουμε μεγαλύτεροι∙ διαισθανόμαστε πως όλα όσο πάνε μικραίνουν, πως όσο πάνε περιορίζονται σε κάτι πιο μικρό, πιο ακίνδυνο, πιο φρόνιμο, πιο μέτριο και πιο αδιάφορο, ως τον υπερθετικό βαθμό των κινεζισμών και των χριστιανικών αρετών∙ ας μην αμφιβάλλουμε, ο άνθρωπος γίνεται όλο και «καλύτερος».
Και η ανημποριά που δεν εκδικείται, με το ψέμα γίνεται «καλοσύνη»∙ η φοβισμένη χαμέρπεια «ταπεινοφροσύνη»∙ η υποταγή σε εκείνους που μισούμε «υπακοή». Ό,τι το ακίνδυνο υπάρχει στο αδύναμο ον, η δειλία του, εκείνη η δειλία που υπάρχει άφθονη μέσα του (...) στολίζεται με ένα καλόηχο όνομα και ονομάζεται «υπομονή», και καμιά φορά μάλιστα και «αρετή», και τίποτε άλλο.
Πόσο αίμα και πόση τιμή βρίσκεται στο βάθος των «καλών πραγμάτων»!
Όλα τα μεγάλα πράγματα χάνονται από μόνα τους, με μια πράξη αυτοκατάργησης.
Ο άνθρωπος θα προτιμήσει συντομότερα να θέλει το μηδέν, παρά να μη θέλει τίποτα.

Ο Αντίχριστος (1888)

Τι είναι καλό; Ό,τι ανυψώνει στον άνθρωπο το αίσθημα της δύναμης, τη θέληση για απόκτηση δύναμης, την ίδια τη δύναμη. Τι είναι κακό; Ό,τι γεννιέται από την αδυναμία. Τι είναι ευτυχία; Το αίσθημα ότι η δύναμη μεγαλώνει – ότι μια αντίσταση εξουδετερώνεται.
Οι αδύναμοι και οι αποτυχημένοι πρέπει να εκλείψουν: είναι η πρώτη αρχή της δικής μας αγάπης για τον άνθρωπο.
Η ευσπλαχνία αρνείται τη ζωή, την κάνει ακόμη πιο άξια άρνησης. Η ευσπλαχνία είναι η πρακτική του μηδενισμού.
Ο άνθρωπος δεν είναι κατά κανένα τρόπο η κορώνα της δημιουργίας: κάθε ζων ον στέκει δίπλα του στο ίδιο επίπεδο τελειότητας.
Στον χριστιανισμό ούτε η ηθική ούτε η θρησκεία έχουν κάποιο σημείο επαφής με την πραγματικότητα.
Τι σημασία θα είχε ένας θεός που δε θα ήξερε τίποτα από οργή, εκδίκηση, φθόνο, περιφρόνηση, δόλο και βία, που θα αγνοούσε το γοητευτικό ξέσπασμα της νίκης και της εκμηδένισης; Κανείς δε θα καταλάβαινε ένα τέτοιο θεό∙ γιατί λοιπόν τον έχουμε;
Η αγάπη είναι μια κατάσταση όπου ο άνθρωπος βλέπει συνήθως τα πράγματα έτσι όπως αυτά δεν είναι.
(Ο Χριστός) ήταν ένας πολιτικός εγκληματίας, στο βαθμό που μπορούσαν να υπάρχουν πολιτικοί εγκληματίες σε μια παράλογα απολιτική κοινότητα. [..] Πέθανε επειδή ήταν ένοχος. Δεν υπάρχει λόγος να ισχυριζόμαστε – αν και αυτό γίνεται πολλές φορές – ότι πέθανε για τις αμαρτίες των άλλων.
Η ίδια η λέξη «χριστιανισμός» είναι παρανόηση: στην πραγματικότητα υπήρχε μόνο ένας χριστιανός, κι αυτός πέθανε πάνω στο σταυρό.
«Μην κρίνεις» λένε αυτοί (οι ιερείς), αλλά στέλνουν στην κόλαση ό,τι στέκει στο δρόμο τους. Αφήνοντας το θεό να κρίνει, κρίνουν αυτοί∙ δοξάζοντας το θεό, δοξάζουν τους εαυτούς τους∙ απαιτώντας τις αρετές [...] που τους χρειάζονται για να κρατηθούν στην κορυφή, δίνουν στον εαυτό τους τη μεγαλειώδη όψη μιας πάλης για την αρετή.
Εναντίον της ανίας, ακόμα και οι θεοί αγωνίζονται μάταια.
Έτσι ο θεός δημιούργησε τη γυναίκα. Αυτό ήταν πράγματι το τέλος της ανίας – αλλά και άλλων πραγμάτων! Η γυναίκα ήταν το δεύτερο λάθος του θεού.
Μια σύντομη επίσκεψη σε ένα φρενοκομείο δίνει μια αναμφισβήτητη απόδειξη για το ότι η πίστη κάνει τους ανθρώπους μακάριους μόνο σε ορισμένες περιστάσεις, για το ότι η μακαριότητα δεν μετατρέπει μια παγιωμένη ιδέα σε αληθή ιδέα, και για το ότι η πίστη δεν κινεί βουνά, αλλά υψώνει βουνά εκεί που δεν υπάρχουν.
(Συχνή παράφραση: Μια σύντομη επίσκεψη σε ένα φρενοκομείο δείχνει πως η πίστη δεν αποδεικνύει τίποτε.)
Πίστη σημαίνει να μη θέλεις να μάθεις την αλήθεια.
Νιχιλισμός και χριστιανισμός: ομοιοκαταληκτούν μεταξύ τους, αλλά αυτό δεν είναι το μοναδικό κοινό χαρακτηριστικό τους.
Ονομάζω το χριστιανισμό μοναδική μεγάλη μάστιγα, μοναδική μεγάλη εσωτερική διαφθορά, μοναδικό μεγάλο ένστικτο εκδίκησης, που δε βρίσκει μέσο αρκετά δηλητηριώδες, αρκετά ύπουλο, αρκετά υποχθόνιο, αρκετά ποταπό. Τον ονομάζω μοναδικό και αθάνατο στίγμα της ανθρωπότητας.
Και ο χρόνος μετριέται από την καταραμένη μέρα από την οποία άρχισε τούτη η συμφορά - από την πρώτη μέρα του χριστιανισμού! Γιατί να μην τον μετρούμε από την τελευταία μέρα του χριστιανισμού; Γιατί όχι από σήμερα; Επαναξιολόγηση όλων των αξιών!

Το Λυκόφως των Ειδώλων (1888)

Ρητά και Αιχμές
Ακόμα και ο πιο θαρραλέος από εμάς σπάνια έχει το θάρρος για αυτό που γνωρίζει.
Για να ζεις μόνος, πρέπει να είσαι ζώο ή θεός – λέει ο Αριστοτέλης. Ξέχασε την τρίτη περίπτωση: πρέπει να είσαι και τα δύο – φιλόσοφος.
Πώς; Είναι ο άνθρωπος απλώς ένα λάθος του θεού; Ή ο θεός απλώς ένα λάθος του ανθρώπου;
Από τη σχολή πολέμου της ζωής. – Ό,τι δε με σκοτώνει με κάνει πιο δυνατό.
Τι; Ψάχνεις; Θα ήθελες να δεκαπλασιαστείς, να εκατονταπλασιαστείς; Ψάχνεις οπαδούς; - Ψάξε για μηδενικά!
Δυσπιστώ απέναντι σε όλους τους συστηματοποιητές και τους αποφεύγω. Η θέληση για σύστημα είναι έλλειψη ακεραιότητας.
Το σκουλήκι συσπειρώνεται όταν το πατούν. Έτσι είναι έξυπνο. Με αυτό τον τρόπο μειώνει τις πιθανότητες να το ξαναπατήσουν. Στη γλώσσα της ηθικής: ταπεινοφροσύνη.
Δίχως τη μουσική η ζωή θα ήταν ένα λάθος.
Ο απογοητευμένος μιλά: Ψάχνω μεγάλους ανθρώπους, μα βρίσκω πάντα τους πιθήκους του ιδεώδους τους.
Η συνταγή για τη δική μου ευτυχία; Ένα Ναι, ένα Όχι, μια ευθεία γραμμή, ένας σκοπός.
Το Πρόβλημα του Σωκράτη
Το καθετί στο Σωκράτη είναι υπερβολικό, γελοίο, καρικατούρα∙ το καθετί είναι επίσης συγκαλυμμένο, υστερόβουλο, υποχθόνιο.
Παντού όπου η αυθεντία εξακολουθεί να ανήκει στις καλές συνήθειες, παντού όπου δεν αιτιολογεί κανείς αλλά διατάζει, ο διαλεκτικός είναι ένα είδος παλιάτσου: γελούν μαζί του, δεν τον παίρνουν στα σοβαρά. Ο Σωκράτης ήταν ο παλιάτσος που κατάφερε να τον πάρουν στα σοβαρά.
Το «Λογικό» στη Φιλοσοφία
Φοβάμαι ότι δε θα απαλλαχτούμε από το θεό, αφού πιστεύουμε ακόμη στη γραμματική.
Να πλάθουμε μύθους για ένα κόσμο «άλλο» απ’ αυτόν εδώ είναι κάτι που δεν έχει κανένα νόημα, με την προϋπόθεση ότι δεν κυριαρχεί μέσα μας ένα ένστικτο συκοφαντίας, υποτίμησης, ενοχοποίησης της ζωής: στην έσχατη περίπτωση εκδικούμαστε τη ζωή με τη φαντασμαγορία μιας «άλλης», μιας «καλύτερης» ζωής.
Η Ηθική ως Αντίφυση
Να χτυπάς τα πάθη στη ρίζα σημαίνει να χτυπάς τη ζωή στη ρίζα: η πρακτική της εκκλησίας είναι εχθρική προς τη ζωή.
Το πιο δηλητηριώδες πράγμα εναντίον των αισθήσεων δεν έχει ειπωθεί από τους ανίκανους ούτε από τους ασκητές, αλλά από εκείνους που ήταν αδύνατο να γίνουν ασκητές, από εκείνους που είχαν ανάγκη να είναι ασκητές.
Η αντιφυσική ηθική, δηλαδή σχεδόν όλες οι ηθικές που έχουν έως σήμερα διδαχθεί, τιμηθεί και κηρυχθεί, στρέφεται εναντίον των ενστίκτων της ζωής - είναι άλλοτε κρυφή άλλοτε ηχηρή και θρασεία καταδίκη αυτών των ενστίκτων.
Τι Λείπει από τους Γερμανούς
Στοιχίζει ακριβά το να αποκτάς δύναμη: η δύναμη αποβλακώνει.
Οι Γερμανοί αποβλακώθηκαν ηθελημένα εδώ και μια χιλιετία περίπου: πουθενά αλλού δεν έγινε πιο διεφθαρμένη κατάχρηση των δύο μεγάλων ευρωπαϊκών ναρκωτικών, του αλκοόλ και του χριστιανισμού.
Η κουλτούρα και το κράτος είναι ανταγωνιστές:το ένα ζει εις βάρος του άλλου, το ένα ανθεί εις βάρος του άλλου.
Όλα τα μεγάλα, όλα τα ωραία πράγματα δεν μπορούν ποτέ να είναι κοινή ιδιοκτησία: το ωραίο είναι για τους λίγους.
Να μάθει κανείς να σκέφτεται: Στα σχολεία μας κανείς δεν έχει πια την παραμικρή ιδέα αυτού του πράγματος.
Ακροβολισμοί Ενός Παράκαιρου Ανθρώπου
Η δύναμη που δεν έχει πια ανάγκη να αποδείξει τον εαυτό της∙ που απαξιώνει να αρέσει∙ που απαντά δύσκολα∙ που δεν αισθάνεται κανένα μάρτυρα γύρω της∙ που ζει δίχως να έχει συνείδηση ότι υπάρχει αντίθεση προς αυτήν που στηρίζεται στον εαυτό της, μοιρολατρικά, ένας νόμος μεταξύ νόμων: αυτό μιλά ως μεγάλο στυλ από μόνο του.
Οι πιο πνευματικοί άνθρωποι, με την προϋπόθεση ότι είναι και οι πιο θαρραλέοι, βιώνουν και τις πιο οδυνηρές τραγωδίες: γι’ αυτό όμως τιμούν τη ζωή, γιατί τους αντιτάσσει τη μεγαλύτερή της αντιπαλότητα.
Στο ωραίο, ο άνθρωπος παίρνει τον εαυτό του ως μέτρο της τελειότητας∙ σε ακραίες περιπτώσεις, μέσα στο ωραίο λατρεύει τον εαυτό του.
Ο πραγματικός άνθρωπος δεν αξίζει απείρως περισσότερο από οποιονδήποτε απλώς επιθυμητό, ονειρεμένο, κατασκευασμένο και ψεύτικο άνθρωπο; Από οποιονδήποτε ιδεώδη άνθρωπο; Και μόνον ο ιδεώδης άνθρωπος προσβάλλει το γούστο του φιλοσόφου.
Πρέπει να δημιουργηθεί μια καινούργια ευθύνη, αυτή του γιατρού, για όλες τις περιπτώσεις όπου το ύψιστο συμφέρον της ζωής, της ανιούσας ζωής, απαιτεί την πιο ανενδοίαστη απώθηση και παραμέρισμα της εκφυλισμένης ζωής – για παράδειγμα, στην περίπτωση του δικαιώματος να τεκνοποιήσεις, του δικαιώματος να γεννηθείς, του δικαιώματος να ζεις. Να πεθαίνεις περήφανα όταν δεν είναι πια μπορετό να ζεις περήφανα.
Δεν είναι στο χέρι μας να εμποδίσουμε τη γέννησή μας: μπορούμε όμως να διορθώσουμε αυτό το λάθος – γιατί πολλές φορές είναι λάθος. Όταν καταργεί κανείς τον εαυτό του, κάνει το πιο αξιοπρόσεκτο πράγμα που υπάρχει: με αυτό κερδίζει σχεδόν το δικαίωμα να ζει.
Η αξία ενός πράγματος δεν έγκειται μερικές φορές σε εκείνο που πετυχαίνουμε με αυτό, αλλά σε εκείνο που πληρώνουμε για αυτό.
Φιλελευθερισμός: με άλλα λόγια, αγελαία αποκτήνωση.
Γιατί, τι είναι ελευθερία; Είναι το να έχεις τη θέληση να αναλάβεις την ευθύνη για τον εαυτό σου. Το να διατηρείς την απόσταση που μας χωρίζει τον ένα από τον άλλο. Το να γίνεις πιο αδιάφορος απέναντι στον κόπο, τη δυσκολία, τη στέρηση, ακόμα και την ίδια τη ζωή. Το να είσαι έτοιμος να θυσιάσεις για την υπόθεσή σου ανθρώπους – δίχως να εξαιρείσαι ούτε εσύ ο ίδιος.
Πρέπει να έχεις ανάγκη να είσαι δυνατός – αλλιώς δε γίνεσαι ποτέ.
Αν θέλεις ένα σκοπό, τότε πρέπει επίσης να θέλεις και τα μέσα για αυτόν: αν θέλεις δούλους, τότε είσαι τρελός αν τους εκπαιδεύεις να γίνουν αφέντες.
Είναι ανάξιο για τις μεγάλες καρδιές να διαδίδουν την ταραχή που νιώθουν. Μπορεί επίσης να είναι μεγαλείο ψυχής το να μη φοβόμαστε μπροστά στο άκρως αναξιοπρεπές.
Τι Οφείλω στους Αρχαίους
Ο Πλάτωνας είναι ανιαρός.
Στη μεγαλύτερη συμφορά που αντιπροσωπεύει ο χριστιανισμός, ο Πλάτωνας είναι εκείνη η αμφισημαντότητα και γοητεία που ονομάζεται «ιδεώδες», η οποία έκανε τις ευγενέστερες φύσεις της αρχαιότητας να παρανοήσουν τον εαυτό τους και να περάσουν τη γέφυρα που οδηγούσε στο «σταυρό».
Τα μεγάλα λόγια και στάσεις ταιριάζουν πολύ στους παρακμιακούς.
Οι «πόνοι της γέννας» καθαγιάζουν κάθε πόνο∙ κάθε γίγνεσθαι και αναπτύσσεσθαι, καθετί που υπόσχεται ένα μέλλον, προϋποθέτει τον πόνο.

Αταξινόμητα

Αν κάποιος θέλει να απαλλαγεί από την αίσθηση της αβάσταχτης καταπίεσης, ίσως αναγκαστεί να καταφύγει στο χασίς. Ecce Homo
Wenn man von einem unerträglichen Druck loskommen will, so hat man Haschisch nötig.
Ο θεός είναι νεκρός!
Gott ist tot!
Να μην ξεχνάμε! Όσο πιο ψηλά πετάμε τόσο πιο μικροί φαντάζουμε σ´εκείνους που δεν μπορούν να πετάξουν.
-Τι θεωρείς πιο ανθρώπινο; -Να απαλλάσεις κάποιον από ντροπή.
Οι σκέψεις είναι πάντα σκιές των συναισθημάτων μας -πάντα σκοτεινότερες, κενότερες και απλούστερες απ᾽αυτά.
Κάθε αληθινή πίστη είναι αδιάψευστη, εκπληρώνει αυτό που ο πιστός ελπίζει να βρει σ' αυτήν, δεν προσφέρει όμως ούτε το ελάχιστο έρεισμα για τη θεμελίωση μιας αντικειμενικής αλήθειας. Θέλεις να επιδιώξεις ψυχική ηρεμία και ευτυχία, τότε πίστευε, θέλεις να είσαι ένας απόστολος της αλήθειας, τότε αναζήτησέ την.
Η ευτυχία μου: Από τότε που κουράστηκα να γυρεύω, έμαθα να βρίσκω. Από τότε που κάποιος άνεμος μού εναντιώθηκε, ταξιδεύω με όλους τους ανέμους.
Θεωρώ απαραίτητο να πλύνω τα χέρια μου, αφότου έρθω σε επαφή με θρήσκους ανθρώπους.
Ο βαθμός και η φύση της σεξουαλικότητας στον άνδρα ανεβαίνουν ως την υψηλότερη κορυφή του πνεύματός του.
Μόνο αυτός που χτίζει το μέλλον έχει δικαίωμα να κρίνει το παρελθόν. (Άλλαν Πέρσυ, «Νίτσε: 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας» εκδ. Πατάκη)

http://el.wikiquote.org/wiki/%CE%A6%CF%81%CE%B5%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%82_%CE%9D%CE%AF%CF%84%CF%83%CE%B5