Λογοτεχνικά αναλόγια

Κυριακή 23 Μαρτίου 2014

Γιώργος Χ. Θεοχάρης Πιστοποιητικά Θνητότητας ΠΟΙΗΜΑΤΑ 1970-2010

[Η συγκεντρωτική έκδοση των ποιημάτων του, με Επίμετρο της Μαρίας Ν. Ψάχου, διορθώσεις και επιμέλεια του ποιητή Κώστα Ριζάκη και εξώφυλλο + 6 έργα στις διαχωριστικές σελίδες των κεφαλαίων του ζωγράφου Σπύρου Κουρσάρη, κυκλοφορεί, από τις εκδόσεις Σύγχρονη Έκφραση του βιβλιοπωλείου που διακονεί ο Νίκος Λαμπρόπουλος, στη Λιβαδειά - μια έκδοση με την αγάπη των φίλων του!]

-Οπισθόφυλλο-

Γιώργος Χ. Θεοχάρης
22 Μαρτίου

Πηγή
http://www.biblionet.gr/author/53165&pg=1

Σάββατο 22 Μαρτίου 2014

Ελισσαίος Βγενόπουλος αυταπάτη

αυταπάτη

με το δάχτυλο της ανάμνησης

ζωγράφισε ένα παράθυρο

στη δυτική πλευρά του πρωινού

είχε τα παντζούρια ορθάνοιχτα

και τα τζάμια δακρυσμένα

στο περβάζι άφησε την επιδίωξη

που κουβαλούσε

κάτω από το παλτό

μιας αφόρητης ανάγκης

και με αργές κινήσεις

σκάλισε τη βιογραφία του

στο κιτρινισμένο κουρτινάκι

της υπομονής

πόσο μοιάζουν οι ερωτικές εξομολογήσεις

με τ’ ανοιχτά παράθυρα

ποτέ δεν ξέρεις τι θα φανεί

στο βάθος του ορίζοντα

ποτέ δεν ξέρεις

τα σύννεφα που ξαφνικά εμφανίζονται

ανάμεσα στις παύσεις

και τους ορεινούς όγκους

αν φέρνουν βροχή ή λύτρωση

ποτέ δεν ξέρεις το πουλί

που διασχίζει διαγώνια την αφήγηση

αν είναι πληγωμένο ή μετανιωμένο

στηρίχτηκε στον αυχένα

μιας σκουρόχρωμης αυταπάτης

πήρε μια σακούλα λέξεις

που ‘μοιαζαν με ανάλατους ηλιόσπορους

και τις τσάκισε ανάμεσα στα δόντια

ενός σύντομου επιλόγου

22.3.14
Ελισσαίος Βγενόπουλος

22 Μαρτίου

Παρασκευή 21 Μαρτίου 2014

Μιχαήλ Μήτρας Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης

Η Παγκόσμιας Ημέρας Ποίησης εορτάζεται κάθε χρόνο στις 21 Μαρτίου. Η αρχική έμπνευσή της ανήκει στον έλληνα ποιητή Μιχαήλ Μήτρα, ο οποίος το φθινόπωρο του 1997 πρότεινε στην Εταιρεία Συγγραφέων να υιοθετηθεί ο εορτασμός της ποίησης στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες, και να οριστεί συγκεκριμένη μέρα γι' αυτό.

Η εισήγησή του έφτασε με επιστολή στα χέρια του ποιητή και μελετητή της ποίησης Κώστα Στεργιόπουλου, προέδρου τότε της Εταιρείας Συγγραφέων. Η ποιήτρια Λύντια Στεφάνου πρότεινε ως ημέρα εορτασμού την 21η Μαρτίου, την ημέρα της εαρινής ισημερίας, που συνδυάζει το φως από τη μία και το σκοτάδι από την άλλη, όπως η ποίηση, που συνδυάζει το φωτεινό της πρόσωπο της αισιοδοξίας με το σκοτεινό πρόσωπο του πένθους. Η πρώτη Ημέρα Ποίησης γιορτάστηκε το 1998 στο παλιό ταχυδρομείο της πλατείας Κοτζιά. Ετοιμάστηκε με ελάχιστα έξοδα και πολλή εθελοντική δουλειά, και είχε μεγάλη επιτυχία.

Την επόμενη χρονιά ο συγγραφέας Βασίλης Βασιλικός, πρέσβης της Ελλάδας στην UNESCO, εισηγήθηκε στο Εκτελεστικό Συμβούλιο του οργανισμού η 21η Μαρτίου να ανακηρυχθεί Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης, όπως η 21η Ιουνίου είναι Παγκόσμια Ημέρα Μουσικής. Οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Τυνήσιοι και άλλοι πρέσβεις από χώρες της Μεσογείου υποστήριξαν την εισήγηση και η ελληνική πρόταση υπερψηφίστηκε.

Τον Οκτώβριο του 1999, στη Γενική Διάσκεψη της UNESCO στο Παρίσι, η 21η Μαρτίου ανακηρύχθηκε Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης. Το σκεπτικό της απόφασης ανέφερε: «Η Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης θα ενισχύσει την εικόνα της ποίησης στα ΜΜΕ, ούτως ώστε η ποίηση να μην θεωρείται πλέον άχρηστη τέχνη, αλλά μια τέχνη που βοηθά την κοινωνία να βρει και να ισχυροποιήσει την ταυτότητά της. Οι πολύ δημοφιλείς ποιητικές αναγνώσεις μπορεί να συμβάλουν σε μια επιστροφή στην προφορικότητα και στην κοινωνικοποίηση του ζωντανού θεάματος και οι εορτασμοί μπορεί να αποτελέσουν αφορμή για την ενίσχυση των δεσμών της ποίησης με τις άλλες τέχνες και τη φιλοσοφία, ώστε να επαναπροσδιοριστεί η φράση του Ντελακρουά "Δεν υπάρχει τέχνη χωρίς ποίηση"».

http://www.sansimera.gr/worldays/8

Μιχαήλ Μήτρας, Διακριτικές Μεταβολές

από τις «ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ»συγκεντρωτική έκδοση ποιημάτων του, 1982-2002, Απόπειρα, 2004

ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ

παρουσία παρουσία παρουσία

παρουσία παρουσία παρουσία

παρουσία παρουσία απουσία

απουσία απουσία απουσία

παρουσία παρουσία απουσία

παρουσία απουσία απουσία

παρουσία παρουσία παρουσία

παρουσία απουσία απουσία

απουσία απουσία απουσία

παρουσία απουσία απουσία

απουσία απουσία

απουσία

απουσία

ΑΣΚΗΣΗ ΟΜΙΛΙΑΣ

ας μιλήσει κάποιος γιατί δεν μιλάς

διστάζει να της μιλήσει τώρα μπο-

ρείτε να μιλήσετε αποφεύγει να του

μιλήσει προτιμώ να μιλήσω αργότε-

ρα συνέχιζε να μη μιλά έχουμε καιρό

να μιλήσουμε είπε αν του είχε μιλήσει

έγκαιρα θα πούμε πολλά όταν συνα-

ντηθούμε δεν καταλαβαίνω τι μου λες

μιλούσε χωρίς ν’ ακούγεται να μου το

πεις ξανά ο θόρυβος σκέπαζε τις ομι-

λίες ποιος το είπε αυτό μίλησε μου

ΤΑΣΕΙΣ ΦΥΓΗΣ

να φύγει θέλει να φύγει να φύγει να δεν

θέλει να φύγει όμως δεν μπορεί να φύγει

πώς να φύγει πού να φύγει με τι να φύγει

να φύγουν θέλουν να φύγω να φύγουν να

φύγω θέλω να φύγω να φύγουν θέλουν να

δεν μπορώ να φύγω δεν μπορείς να φύγεις

θέλεις να φύγεις θέλουν να φύγουν όμως

δεν μπορείς να φύγεις να φύγεις να φύγεις

θέλουν να φύγουν θέλω να φύγω να φύγεις

μπορούν να φύγουν δεν μπορείς να φύγεις

να φύγω να φύγει να φύγει να φύγουν δεν

ΑΣΤΙΚΟ ΤΟΠΙΟ 3

τα αυτοκίνητα στη λεωφόρο

οι πεζοί που αργοπορούν

καθώς τα φώτα εναλλάσσονται

τα αυτοκίνητα αργοπορούν

οι πεζοί καθώς εναλλάσσονται

τα φώτα στη λεωφόρο

τα αυτοκίνητα εναλλάσσονται

οι πεζοί καθώς αργοπορούν

και τα φώτα εναλλάσσονται

τα αυτοκίνητα στη λεωφόρο

οι πεζοί καθώς αργοπορούν

τα φώτα στη λεωφόρο καθώς

ΕΝΑΛΛΑΣΣΟΝΤΑΙ

αυτοκίνητα πεζοί φώτα

ΑΝΤΙΚΑΤΟΠΤΡΙΣΜΟΣ

υδαταγωγός υδάτινος υδατόπτωση

υδατόστρωμα υδατόσφαιρα υδραγωγός

υδραντλία υδρατμός υδροδείκτης

ύδρευμα υδρόγειος υδροδίαιτος

υδροδοχείο ΕΝΑ υδροθεραπεία

υδροθήκη ΠΟΤΗΡΙ υδροθάλαμος

υδροληψία ΝΕΡΟ υδρομετρητής

υδρόβιος υδρόλυτος υδρολαίλαψ

υδροπότης υδρορροή υδροστεγής

υδροσκοπία υδροστάσιο υδρόσφαιρα

υδροστεγής υδρόφιλος υδροφοβία

Η ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑΤΟΥ ΚΑΝΟΝΑ

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

απαγορεύεται η είσοδος

ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ Η ΕΙΣΟΔΟΣ

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ Η ΕΞΟΔΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΧΩΡΟΥ

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο αδειο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο δωμάτιο

NATURE MORTE

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

ΜΑΥΡΗ

ΜΑΥΡΗ

ΜΑΥΡΗ

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

χλόη

ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

εκείνη η άγνωστη γυναίκα

— αυτή η γνωστή γυναίκα —

ΕΠΑΦΗ

την αγγίζει όταν αγγίζονται αγγίζει

αγγίζονται αγγίζεις τον αγγίζει

και με αγγίζει όταν αγγίζονται

αγγίζομαι αγγίζει όταν αγγίζει

αγγίζονται αγγίζονται την αγγίζει

με αγγίζει όταν σε αγγίζω και

αγγίζει αγγίζονται όταν την αγγίζει

αγγίζονται αγγίζεις όταν αγγίζεις

με αγγίζεις όταν σε αγγίζω με

ΜΕΤΑΦΟΡΑ

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας σε μπλε δωμάτιο

άντρας

και γυναίκα

σε κόκκινο

δωμάτιο

ΜΕΤΑΛΛΑΓΗ

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι λευκό το λευκό

το λευκό είναι μαύρο το μαύρο

ΠΕΡΙ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΑΣ

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

Αυτό

που

φαίνεται

είναι

/Δεν είναι πάντα αυτό που φαίνεται /

ΕΤΕΡΩΝΥΜΗ ΕΛΞΗ

απάθεια

αδιαφορία

απάθεια

αδιαφορία

απάθεια

αδιαφορία

απάθεια

αδιαφορία

απάθεια

αδιαφορία

απάθεια

αδιαφορία

απάθεια

αδιαφορία

ΒΙΑ

ΜΑΓΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

94721834627384728378153

6583948 η χλόη 964783914

73526194841456378297387

26346278193748194783556

8657 πρασινίζει 176389436

16534526794758483745197

54367198761673928715681

86473894 κάθε 1957738387

45678975675439817651432

89765781 άνοιξη 76859831

54673823647193475831948

17865476432987654987194

ΘΑΛΑΣΣΟΓΡΑΦΙΑ

η θάλασσα είναι πάντα μακριά

πάντα μακριά η θάλασσα είναι

μακριά η θάλασσα είναι πάντα

είναι η θάλασσα πάντα μακριά

η θάλασσα είναι πάντα μακριά

είναι πάντα μακριά η θάλασσα

πάντα είναι η θάλασσα μακριά

μακριά είναι πάντα η θάλασσα

η θάλασσα μακριά είναι πάντα

μακριά πάντα είναι η θάλασσα

είναι η θάλασσα πάντα μακριά

ΜΙΧΑΗΛ ΜΗΤΡΑΣ (Βόλος 1944), ποιητής και πεζογράφος, ενώ έχει ασχοληθεί και με την “οπτική ποίηση' εκθέτοντας έργα του σε εκθέσεις εδώ και στο εξωτερικό.

Συνεργάστηκε στη σύνταξη των πολιτιστικών περιοδικών εκδόσεων “Χρονικό', έκδ. Ώρα, «Σήμα' και “Ρεύματα'· Εργάστηκε στην Ελληνική Ραδιοφωνία ως παραγωγός εκπομπών λόγου (Α΄ και Γ΄ Πρόγραμμα) στο διάστημα 1984-2003.

Το 1972 κυκλοφόρησε το πρώτο βιβλίο του “Φανταστική νουβέλα'.

Ακολούθησαν 2 βιβλία του πεζογραφίας και 5 ποίησης, συμπεριλαμβανομένης και της συγκεντρωτικής έκδοσης “Διακριτικές μεταβολές' 2004, εκδ. Απόπειρα.

Θεωρείται βασικός εκπρόσωπος του ρεύματος της “συγκεκριμένης ποίησης' στη χώρα μας.

Πηγή

http://www.poiein.gr/archives/348

Άρης Δικταίος Η ΠΟΙΗΣΗ

Η ΠΟΙΗΣΗ

Μὰ ἐσὺ Ποίηση

ποὺ ἔντυνες μία φορὰ τὴ γυμνὴ μέθη μας

ὅταν κρυώναμε καὶ δὲν εἴχαμε ροῦχο νὰ ντυθοῦμε

ὅταν ὀνειρευόμαστε, γιατί δὲν ὑπῆρχε ἄλλη ζωὴ νὰ ζήσουμε

δὲ θὰ ὑπάρξουν πιὰ σύννεφα γιὰ νὰ ταξιδέψουμε τὴ ρέμβη μας;

δὲ θὰ ὑπάρξουν πιὰ σώματα γιὰ νὰ ταξιδέψουμε τὸν ἔρωτά μας;

Μὰ ἐσὺ Ποίηση

ποὺ δὲν μπορεῖς νὰ κλειστεῖς μέσα σὲ σχήματα

μὰ ἐσὺ Ποίηση

ποὺ δὲ μποροῦμε νὰ σ᾿ ἀγγίξουμε μὲ τὸ λόγο

ἐσὺ

τὸ στερνὸ ἴχνος τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ ἀνάμεσά μας

σῶσε τὴν τελευταία ὥρα τούτη τοῦ ἀνθρώπου

τὴν πιὸ στυγνὴ καὶ τὴν πιὸ ἀπεγνωσμένη

ποὺ ὁ Θάνατος

ποὺ ἡ Μοναξιὰ

ποὺ ἡ Σιωπὴ

τὸν καρτεροῦν σὲ μία στιγμὴ μελλούμενη

http://users.uoa.gr/~nektar/arts/poetry/arhs_diktaios_poems.htm

Πέμπτη 20 Μαρτίου 2014

Ανδρονίκη Ατζέμογλου Σιωπή η πιο δυνατή κραυγή

Niki Atzemoglou

20 Μαρτίου 2014 ·

Φρήντριχ Χαίλντερλιν 20/3/1770 - 7/6/1843

Στὸ μεταξὺ πολλὲς φορὲς μοῦ φαίνεται πὼς εἶναι πιὸ καλὰ νὰ κοιμηθεῖς
παρὰ νὰ βρίσκεσαι ἔτσι
χωρὶς σύντροφο καὶ νὰ ἐπιμένεις τόσο.
Καὶ τί νὰ κάνεις μέσα στὴν ἀναμονή, καὶ τί νὰ πεῖς;
Δὲν ξέρω. Κι οἱ ποιητὲς τί χρειάζονται σ᾿ ἕνα μικρόψυχο καιρό;
Φρειδερῖκος Χέλντερλιν, «Τὸ Ψωμὶ καὶ τὸ Κρασί»

Απόδοση από Γιώργο Σεφέρη : Παραμένομεν εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν ἀναμένοντες διαταγάς - ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΣΤΡΩΜΑΤΟΣ

http://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/browse.html?cnd_id=1&text_id=1470

Brod und Wein

- μία ελεγεία, τρία σχεδιάσματα -
Μετάφραση Α. ΚΟΥΤΣΟΥΡΑΔΗΣ
Εκδ. εξάντας

«Τριγύρω ησυχάζει η πολίχνη. Γαληνεύει φωτισμένο το σοκάκι,
και, πυρσοστόλιστα, κατηφορίζουν και αχολογούν τ’ αμάξια.
Χορτάτοι απ’ της μέρας τη χαρά γυρίζουνε ν’ αναπαυθούν οι ανθρώποι,
Και με ικανοποίηση πολλή στο σπίτι ζυγίζει κέρδη και ζημιές
Του νοικοκύρη το κεφάλι. Από λουλούδια και σταφύλια αδειάζει , - στιχ. 5
Κι απ’ των χεριών τα έργα ησυχάζει η πολύπραγη αγορά.
Μα από τους κήπους μακριά τραγούδι έγχορδου ηχεί. Ίσως εκεί
Ερωτευμένο παίζει ή κάποιος άνδρας μοναχός αναπολεί
Τους φίλους του που μάκρυναν και τον καιρό της νιότης. Και οι πηγές
Αστείρευτες και δροσερές σ’ ευωδιαστά παρτέρια κελαρύζουν, - στίχ. 10
Γαλήνια στο μουχρωμένο αγέρα καμπάνες ηχηρές σημαίνουν
Και των ωρών τον αριθμό φροντίζοντας νυχτοσκοπός αγγέλλει *.
Τώρα κι η αύρα έρχεται, αναταράζει τις κορφές στο άλσος,
Ιδού ! και το φεγγάρι, της γης μας ομοιόγραφο,
Έρχεται στα κρυφά κι ετούτο τώρα…» - στίχ. 15

* Και των ωρών τον αριθμό φροντίζοντας νυχτοσκοπός αγγέλλει :
στις Γερμανικές πόλεις οι νυχτοφύλακες είχαν την υποχρέωση να φωνάζουν δυνατά τον αριθμό των ακεραίων ωρών.
** σημείωση του Michael Franz :
η αρχή της ελεγείας του Χαίλντερλιν, δηλαδή η πρώτη στροφή, από μόνη της παρουσιάζεται ως ολοκληρωμένο έργο τέχνης σε μικρογραφία .
http://bougepas.blogspot.gr/2012/09/normal-0-microsoftinternetexplorer4.html

Φρήντριχ Χαίλντερλιν
Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

http://el.wikipedia.org/wiki/
Ο Γιόχαν Κρίστιαν Φρήντριχ Χαίλντερλιν (Johann Christian Friedrich Hölderlin, 20 Μαρτίου 1770 – 7 Ιουνίου 1843) ήταν Γερμανός λυρικός ποιητής. Το έργο του γεφυρώνει την κλασική σχολή στη λογοτεχνία με τη ρομαντική.

Βασανιζόμενος στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του από ψυχική νόσο, υπέφερε από μεγάλη μοναξιά, και συχνά περνούσε τον χρόνο του παίζοντας πιάνο, ζωγραφίζοντας, διαβάζοντας και γράφοντας, ενώ πραγματοποιούσε και ταξίδια όποτε του δινόταν η ευκαιρία.

Βιογραφία
Ο Φρήντριχ Χαίλντερλιν γεννήθηκε στο Λάουφεν, στις όχθες του ποταμού Νέκαρ (Laufen am Neckar), που ανήκε τότε στο Δουκάτο της Βυρτεμβέργης, από τον γάμο του Χάινριχ Φρήντριχ Χαίλντερλιν και της Γιοχάννα Κριστιάνε Χαίλντερλιν, το γένος Γκοκ. Σαν πατέρα, ωστόσο, αγάπησε τον Γιόχαν Κρίστιαν Γκοκ, νέο σύζυγο της μητέρας του, από το 1774, δύο χρόνια έπειτα από τον θάνατο του πατέρα του, τον Ιούνιο του 1772[«Αυτοί που ακολουθούσαν την κηδεία ανηφόριζαν, σιγά-σιγά, η λάμψη των λαμπάδων φώτιζε το φέρετρο, όταν, ένα αδύναμο παιδακι, που τραύλιζε ακόμη, σ' έχασα, ω μακάριε, αγαπημένε πατέρα!» γράφει ο ίδιος]. Από τον πρώτο γάμο της μητέρας του είχε αποκτήσει μία αδελφή, τη Ρίκε (Μαρία Ελεωνόρα Χαϊνρίκε Χαίλντερλιν), ενώ από τον δεύτερο γάμο της μητέρας του απέκτησε έναν ετεροθαλή αδελφό, τον Καρλ Κρίστιαν Φρήντριχ Γκοκ, το μόνο από τα τέσσερα παιδιά της μητέρας του, από τον δεύτερό της γάμο, που επέζησε τη βρεφική ηλικία. Το κλίμα πένθους που επικρατούσε στο σπίτι κατά τα παιδικά του χρόνια γέννησαν μέσα του πρώιμη «κλίση προς το πένθος», όπως εξομολογείται σε γράμμα προς τη μητέρα του, το 1799[Υπερίων, σελ. 234].
Σπουδές θεολογίας

Αφού τελείωσε τη Λατινική Σχολή του Νύρτινγκεν, όπου ήταν συμμαθητής με τον κατά πέντε χρόνια νεότερό του Φρήντριχ Σέλλινγκ, εισήχθη, το φθινόπωρο του 1784, όντας προορισμένος για ιερέας, σε μοναστηριακή σχολή στο Ντένκεντορφ, και δύο χρόνια αργότερα, το 1786, στην ανώτερη μοναστηριακή σχολή του Μάουλμπρον. Εκεί γνώρισε, το 1787, και τον πρώτο μεγάλο έρωτα της ζωής του, τη Λουίζα Ναστ, την οποία και αρραβωνιάστηκε. Αρραβώνας που θα διαλυόταν την άνοιξη του 1790, με την αναγγελία του ποιητή, προς τη Λουίζα, της «ακλόνητης πρόθεσής» του (unerschütlicher Vorsatz) να μην τη ζητήσει σε γάμο. Σε επιστολή που έστειλε προς τη Λουίζα, το Μάρτιο του 1790, γίνεται λόγος για επιθυμία του να παραμείνει ελεύθερος, αν και σε ορισμένες φράσεις της επιστολής διαφαίνεται προαίσθημά του πως δεν μπορούσε να κάνει ευτυχισμένη τη Λουίζα.

Το 1788 έφυγε από το Μάουλμπρον και εγκαταστάθηκε στην Τυβίγγη, όπου πραγματοποίησε ανώτατες θεολογικές σπουδές στο Tübinger Stift. Εκεί γνώρισε τους Λούντβιχ Νόιφερ και Ρούντολφ Μάγκεναου, άριστους χειριστές του έμμετρου λόγου, οι οποίοι θα ασκούσαν σημαντική πνευματική και ηθική επίδραση στο Χαίλντερλιν, αλλά και τον Γκόντχολτ Στόυντλιν, στο ετήσιο φιλολογικό Ημερολόγιο του οποίου εξέδωσε ποιήματα της σειράς Ύμνοι της Τυβίγγης (Tübinger Hymnen). Στην Τυβίγγη, ο Χαίλντερλιν έσμιξε ξανά και με τον Σέλλινγκ, αλλά γνώρισε και τον Χέγκελ. Με τον τελευταίο, ο Χαίλντερλιν θα διατηρούσε φιλία που θα ξεπερνούσε την τριετή διαμονή του στην Τυβίγγη· θα ξανασυναντιόντουσαν στη Φραγκφούρτη, όπου θα εξασφάλιζε στον Χέγκελ θέση οικοδιδασκάλου. Αλλά και κατά τα χρόνια στην Τυβίγγη ανέπτυξαν στενή φιλία μεταξύ τους, αφού ο Χαίλντερλιν κατάφερε να ξυπνήσει τον ποιητή ακόμη και στον φιλόσοφο της διαλεκτικής της ιστορίας, όπως φανερώνει και ποίημα σε ελεύθερο ρυθμό που ο τελευταίος αφιέρωσε στο Χαίλντερλιν[ Όπου, μάλιστα, ο Χέγκελ φαίνεται να ξεσπά συναισθηματικά: «...Η μορφή Σου, αγαπημένε, προβάλλει μπροστά μου...»· «Αγαπητέ αδελφέ» ("Lieber Bruder") προσφωνούσε ο Χαίλντερλιν τον Χέγκελ (Υπερίων, σελ.237)].
Γνωριμία με τον Σίλερ

Το 1793, ο Χαίλντερλιν, αν και είχε γράψει πολλά ποιήματα, παρέμενε ακόμη άσημος. Έχοντας εγκαταλείψει τα γερμανικά στιχουργικά μέτρα, κι έχοντας υιοθετήσει αρχαιοελληνικα μέτρα στην ποίησή του, στράφηκε πλέον σε λεπτομερή επιμέλεια των ποιημάτων του, γεγονός που οφείλεται σε σταδιακή αναθεώρηση της άποψής του για τη γλώσσα, την οποία άρχισε να βλέπει ως μέγα κοσμογονικό βίωμα. Σημαντική για την ποιητική του εξέλιξη ήταν η γνωριμία του με τον Φρίντριχ Σίλερ, ο οποίος βοήθησε τον Χαίλντερλιν στη σταδιοδρομία του, εξασφαλίζοντάς του θέση οικοδιδασκάλου στο σπίτι της πρώην ερωμένης του Σαρλόττας φον Καλμπ (Charlotte von Kalb). Την ίδια εποχή, ο Σίλερ συναντούσε στην Ιένα τον Γκαίτε· ο Χαίλντερλιν ήταν παρών, συχνάζοντας στο σπίτι του Σίλερ. Όπως αναφέρεται, μάλιστα, σε γράμμα προς το φίλο του Κρίστιαν Λούντβιχ Νόιφερ, ο Σίλερ του σύστησε κάποια μέρα «έναν ξένο», αλλά ο Χαίλντερλιν δεν ξεχώρισε το όνομά του:

«Ψυχρά, σχεδόν χωρίς να τον κοιτάξω, τον χαιρέτησα, και ήμουν, εσωτερικά και εξωτερικά, απασχολημένος μόνο με τον Σίλερ. Ο ξένος, για πολλή ώρα, δεν είπε λέξη. Ο Σίλερ έφερε τη Θάλεια, όπου είχε τυπωθεί ένα απόσπασμα από τον Υπερίωνα, και το ποίημά μου για το Πεπρωμένο (an das Schicksaal), και μας έδωσε το τεύχος. Όταν ο Σίλερ, μια στιγμή αργότερα, απομακρύνθηκε, ο ξένος πήρε το περιοδικό από το τραπέζι, όπου στεκόμουνα, ξεφύλλισε πλάι μου το Απόσπασμα και δεν είπε λέξη. Αισθάνθηκα να γίνομαι ολοκόκκινος. Αν γνώριζα ό,τι γνωρίζω τώρα, θα γινόμουν χλωμός σαν πτώμα...»

Ο «ξένος» αυτός ήταν ο Γκαίτε.
Γνωριμία με τη «Διοτίμα»

Τον Ιανουάριο του 1795 ο Χαίλντερλιν αποφασίζει να σταματήσει τα μαθήματα στον γιο της Σαρλόττας φον Καλμπ. Ετσι, στα τέλη Μαΐου φεύγει από την Ιένη και επιστρέφει στο Νύρτινγκεν, στη μητέρα του, μόνο όμως για να ξαναφύγει το 1794 για τη Φραγκφούρτη. Τον Ιανουάριο του επόμενου έτους πραγματοποιείται ένα γεγονός-ορόσημο για τη ζωή και την ποίηση του Χαίλντερλιν: η γνωριμία με τη Σουζέττε Γκόνταρτ, στο σπίτι της οποίας εργάστηκε ως οικοδιδάσκαλος. Παρόλο που ήταν παντρεμένη με τον Γιάκομπ Φρήντριχ Γκόνταρτ, ο Χαίλντερλιν ερωτεύτηκε με ιδιότυπο τρόπο τη Σουζέττε. Η τελευταία θα γινόταν για το Χαίλντερλιν σύμβολο του μεγάλου και κοσμογονικού μυστικού του έρωτα, του μέλλοντος του ανθρώπινου γένους έπειτα από το Ρομαντισμό, αλλά και ταυτόχρονα μια απτή ανθρώπινη ύπαρξη. Στον Υπερίωνα της δίνει μάλιστα το προσωνύμιο «Διοτίμα», όπως η ιέρεια στο «Συμπόσιο» του Πλάτωνα. Παρόλο που το ίνδαλμα της εξιδανικευμένης ποιητικής μορφής της «Διοτίμας» είχε ήδη κάνει την εμφάνισή του στην ποίηση του Χαίλντερλιν πριν ακόμη γνωρίσει τη Σουζέττε Γκόνταρτ[Το 1794 είχε δημοσιεύσει στο περιοδικό του Σίλερ Θάλεια ένα «Απόσπασμα» του Υπερίωνα, όπου ονομάζει «Διοτίμα» κάποια Μελίτε. Υπερίων, σελ. 245], εντούτοις ήταν αυτή που το έκανε να ωριμάσει μέσα του.

Την ίδια περίοδο γνώρισε και τον Βίλχελμ Χάινσε, συγγραφέα του μυθιστορήματος Αρτινγκέλλο και τα ευδαίμονα νησιά, ο οποίος διατηρούσε στενή σχέση με την οικογένεια και στον οποίο θα αφιέρωνε αργότερα το ποίημα «Άρτος και Οίνος» («Brod und Wein»). Ο Χάινσε παγίωσε μέσα του την αγάπη για την Ελλάδα, ενώ τον βοήθησε να απεγκλωβίσει την οπτική του από τις επίκαιρες επαναστατικές ιδέες.

Τον Ιούλιο του 1796 η Σουζέττε εγκαταλείπει τη Φραγκφούρτη, συνοδευόμενη από τα παιδιά της, καθώς και τους Χαίλντερλιν και Χάινσε. Μαζί παρέμειναν για λίγο καιρό στο Κάσσελ και περισσότερο στο Ντρίμπουργκ της Βεστφαλίας. Το ταξίδι αυτό βοήθησε τον ποιητή να αλλάξει τον τρόπο θέασης του ιστορικού γίγνεσθαι, αποβάλλοντας το προσωπείο του ρομαντικού επαναστάτη, για να ενατενίσει νηφάλια τον κόσμο και τον χρόνο· η «επανάσταση» έγινε για τον ίδιο μέγα εσωτερικό βίωμα, ανίκανο να χωρέσει στο Παρόν. Με τη μεταστροφή αυτή δεν είναι άσχετο και το γεγονός της αυτοκτονίας του φίλου του από τα χρόνια στην Τυβίγγη Γκότχολτ ΣτόιντλινΈπεσε στα νερά του Ρήνου τον Σεπτέμβριο του 1796[]. Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του σε επιστολή του προς τον ετεροθαλή του αδελφό τον Οκτώβριο του 1796:

«Όταν θα με ξαναδείς, θα με βρεις λιγότερο στο επαναστατικό καθεστώς... Εδώ και λίγο καιρό, είμαι πολύ σιωπηλός (sehr stille) απέναντι των όσων συμβαίνουν γύρω μας.»[Υπερίων, σελ. 244 ].

Το Σεπτέμβριο του 1798, ο Χαίλντερλιν ξαφνικά εγκατέλειψε την οικία των Γκόνταρτ στη Φραγκφούρτη, λόγω ζήλειας του συζύγου απέναντι στο πρόσωπό του και υποψίας ερωτικής σχέσης του Χαίλντερλιν με τη Σουζέττε. Είναι γενικά άγνωστο αν προκλήθηκε κάποιο επεισόδιο που ανάγκασε τον ποιητή να φύγει, ωστόσο είναι φανερό πως η στάση του συζύγου απέναντι στον οικοδιδάσκαλο άλλαξε άρδην[Απαγόρευσε ακόμη και την αλληλογραφία του γιου του, Χένρι, με τον Χαίλντερλιν. Πάτμος, σελ. 167.]. Ύστερα από συμβουλή του φίλου του Ισαάκ φον Σίνκλαιρ, ο Χαίλντερλιν νοίκιασε σπίτι στο Χόμπουργκ, ενώ τους επόμενους μήνες πραγματοποίησε συναντήσεις με τη Σουζέττε, η οποία, συντετριμμένη από τον απότομο αποχωρισμό τους, του πρότεινε να κρατήσουν μυστική αλληλογραφία, κάτι το οποίο τελικά και συνέβη. Διατήρησαν αλληλογραφία που αντάλλασσαν μέσω ενός φράχτη στο κτήμα Άντλερφλύχτχεν, μέχρι τον Μάιο του 1800, οπότε, αποφασίζοντας να είναι αυτή η τελευταία τους συνάντηση, αποχωρίζονται για πάντα.
«Τώρα, θα 'ρθεις! Όλος ο τόπος είναι βουβός κι άδειος χωρίς εσένα! ...Κι όταν έρθεις! είναι επίσης δύσκολο να κρατήσω την ισορροπία μου και να μη νιώθω πολύ ζωηρή...στο τέλος, θα πρέπει να ξαναγίνουμε ήρεμοι, γι' αυτό ας ξαναπάρουμε, με πεποίθηση, τον δρόμο μας και να νιώθουμε ακόμη ευτυχείς, μέσα στον πόνο μας, ευχόμενοι να 'ναι ακόμη, για μας, μακρύς, πολύ μακρύς, γιατί μέσα του νιώθουμε τέλεια γενναίοι...Έχε γεια! Έχε γεια! Η ευλογία των ουρανών να 'ναι μαζί σου!»

Αυτές είναι οι τελευταίες φράσεις που έγραψε βιαστικά η Σουζέττε προς το Χαίλντερλιν. Στις 22 Ιουνίου 1802, τρία χρόνια μετά την έκδοση του β΄ μέρους τουΥπερίωνα, η Σουζέττε Γκόνταρτ έφυγε από τον κόσμο, σε ηλικία 33 ετών, από φυματίωση[Υπερίων, σελ. 248]. Η είδηση του θανάτου της θα προκαλούσε τα πρώτα σημάδια κλονισμού της διανοητικής ισορροπίας του Χαίλντερλιν.

Ο πύργος του Χαίλντερλιν επί του Νέκαρ
Τα χρόνια της παραφροσύνης

Το Σεπτέμβριο του 1806 ο Ισαάκ φον Σίνκλαιρ αναγκάστηκε να μεταφέρει τον Χαίλντερλιν σε φρενολογική κλινική στην Τυβίγγη. Είχε προ πολλού αρχίσει να παρουσιάζει παροξυσμούς, αλλά η υγεία του έβαινε προς το καλύτερο. Έτσι, η θεραπεία στο φρενοκομείο ήταν μάλλον επιβλαβής για τον ίδιο, και θα ήταν ακόμη περισσότερο αν ένας συχνός του επισκέπτης στην κλινική, ο Ερνστ Τσίμμερ (Ernst Zimmer), δεν λάμβανε την πρωτοβουλία, το καλοκαίρι του 1807, να τον περιθάλψει στο σπίτι του. Ο Χαίλντερλιν έμεινε με τον Τσίμμερ, ο οποίος φρόντιζε παράλληλα να πληροφορεί τη μητέρα του ποιητή για την κατάστασή του, άλλα 36 χρόνια, μέχρι το θάνατό του το 1843.

Μνημείο προς τιμή του Χαίλντερλιν στο Λάουφεν
Έργο
Εργογραφία

Abbitte
Abendphantasie
Abschied
Der Abschied
Achill
An den Aether
Hyperion an Bellarmin
Das Ahnenbild
Unter den Alpen gesungen
Andenken
An Diotima
An Diotima
Das Angenehme dieser Welt...
Der Archipelagus
Der Prinzessin Auguste von Homburg
Aussicht
Die heilige Bahn
Blödigkeit
Die beschreibende Poesie
Brot und Wein
Der blinde Sänger
Buonaparte
Chiron
Des Morgens
An eine Fürstin von Dessau
An die Deutschen
Gesang des Deutschen
Dichtermut, 1. Fassung
Dichterberuf
Dichtermut
Die Heimat
Die Liebenden
Diotima
Diotima
Diotima
Diotima
Diotima
Am Quell der Donau
An Eduard
Ehmals und jetzt
Die Eichbäume
Mein Eigentum
Einst und jetzt
Der Einzige, 1. Fassung
Der Einzige, zweite Fassung
Der Einzige, dritte Fassung
Emilie vor ihrem Brauttag
Empedokles
Die Entschlafenen
Das Erinnern
Ermunterung, 1. Fassung
Ermunterung
Wie wenn am Feiertage
Wie wenn am Feiertage...
Wenn aus der Ferne...
Falsche Popularität
Hymne an die Freiheit (1793)
Hymne an die Freiheit (1792)
Der Frieden
Friedensfeier
Hymne an die Freundschaft
Das fröhliche Leben
Der Frühling (Der Mensch vergißt die Sorgen aus dem Geiste...)
Der Frühling (Wenn auf Gefilden neues Entzücken keimt...)
Der Gang aufs Land
Ganymed
Geh unter, schöne Sonne
Ihre Genesung
Hymne an den Genius Griechenlands
An ihren Genius
Germanien
Die Götter
Götter wandelten einst...
Dem Sonnengott
Griechenland
Meiner verehrungswürdigen Großmutter
Guter Rat
Der gute Glaube
Hälfte des Lebens
Haelfte des Lebens
Hymne an die Göttin der Harmonie
Heidelberg
Heimat
Heimat
Heimkunft
Der Herbst
An Herkules
An Hiller
Höhere Menschheit
An die Hoffnung
An die Hoffnung
Hyperions Schicksalslied
Im Walde
An die jungen Dichter
Der Gott der Jugend
Kepler. 1789
Auf die Geburt eines Kindes
Auf den Tod eines Kindes
Da ich ein Knabe war...
Dem Genius der Kühnheit
Die Kürze
An Landauer
Die Launischen
Lebensalter
Lebenslauf
Die Liebe
Hymne an die Liebe
Die Linien des Lebens...
Der Main
Menons Klagen um Diotima
Der Mensch
Menschenbeifall
Hymne an die Menschheit
Mnemosyne, ältere Fassung
Mnemosyne, letzte Fassung
Dein Morgen, Bruder...
Die Muße
An die Natur
Der Neckar
An Neuffer
An Neuffer
Palinodie
An die Parzen
Patmos
PROS EAUTON
Der Jüngling an die klugen Ratgeber
Der Rhein
Der Rhein
An eine Rose
Rousseau
Rückkehr in die Heimat (Ihr milden Lüfte)
Rückkehr in die Heimat (Doch herrlicht mir dein Name)
Natur und Kunst oder Saturn und Jupiter
Die scheinheiligen Dichter
Die Scherzhaften
Das Schicksal
Hymne an die Schönheit
Kanton Schweiz
Sokrates und Alcibiades
Der Sommer (Wenn dann vorbei des Frühlings Blüte schwindet...)
Der Sommer (Die Tage gehn vorbei mit sanfter Lüfte Rauschen...)
Sophokles
Der Spaziergang
Die Stille
Stimme des Volks
Der gefesselte Strom
Stutgard
Stuttgart
Nicht alle Tage...
Die Teck
Der Tod fürs Vaterland
Tränen
Überzeugung
An die Unerkannte
Gebet für die Unheilbaren
Sonnenuntergang
Das Unverzeihliche
Vanini
An eine Verlobte
Versöhnender, der du nimmergeglaubt
Wie Vögel langsam ziehn...
An die Vollendung
Mein Vorsatz
Vulkan
Der Wanderer
Die Wanderung
Der Winkel von Hardt
Der Winter (Das Feld ist kahl, auf ferner Höhe glänzet...)
Der Winter (Wenn ungesehn und nun vorüber sind die Bilder...)
Wohl geh ich täglich...
Wurzel alles Übels
Der zürnende Dichter
Der Zeitgeist
An Zimmern

Βιβλιογραφία
Κανελλόπουλος Παναγιώτης, «Friedrich Hölderlin, Ἡ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του» (ἀπὸ τὸ Κεφάλαιο 192 τῆς Ἱστορίας τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πνεύματος), επίμετρο στοὙπερίων ἢ ὁ Ἐρημίτης στὴν Ἑλλάδα, μτφρ. Λαυρέντιος Γκεμερέυ, εκδ. Ηριδανός
«Χρονικό της ζωής του Hölderlin», από το βιβλίο Πάτμος και 30 άλλα ποιήματα, μτφρ. Άρης Δικταίος, εκδ. Αιγόκερως, Αθήνα 1994
Ελληνικές μεταφράσεις
Ὑπερίων ἢ ὁ ἐρημίτης στὴν Ἑλλάδα, μτφρ. Λαυρέντιος Γκεμερέυ, Εκδ. Ηριδανός (Αθήνα, άγν. χρον.)
Ύμνοι, Ελεγεία και Αποσπάσματα, μτφρ. Θανάσης Λάμπρου, Εκδ. Καστανιώτη (Αθήνα, 2006) ISBN 960-03-4135-4
Friedrich Holderlin 1770 1843 1970: Εγκώμιο, Τρεις Ύμνοι, Τρία Σχόλια μτφρ. Τάκης Παπατσώνης, Εκδ. Ίκαρος, (Αθήνα, 1993) ISBN 960-7233-50-6
Ελεγείες, Ύμνοι και άλλα Ποιήματα, μτφρ. Στέλλα Νικολούδη, Εκδ. Άγρα (Αθήνα, 1996) ISBN 960-325-174-7
Άρτος και Οίνος: Μία ελεγεία, τρια σχεδιάσματα, μτφρ. Αντώνης Κουτσουραδής, Εκδ. Εξάντας (Αθήνα, 1999) ISBN 960-256-383-4
Πάτμος και 30 άλλα ποιήματα, μτφρ. Άρης Δικταίος, Εκδ. Αιγόκερως, Αθήνα, 1994) ISBN 960-322-044-2
Από τον Χαίλντερλιν στον «Σκαρντανέλλι», Εκδ. Ύψιλον (Αθήνα, 2005) ISBN 960-17-0180-Χ
Ο θάνατος του Εμπεδοκλή, μτφρ. Έλενα Νούσια, Εκδ. Μαραθιά (Αθήνα, 1997) ISBN 960-511-002-4
Δικτυακοί τόποι
Άπαντα ποιήματα στα Γερμανικά
«Το ασυχώρετο» (Das Unverzeihliche): ένα τετράστιχο του Χαίλντερλιν σε μετάφρ. Τ. Παπατσώνη
Γαϊτάνης, Βασίλειος, Ερμηνευτική και φιλοσοφική προσέγγιση της ποίησης του Friedrich Hölderlin, διδακτορική διατριβή, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ), Σχολή Φιλοσοφική, Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Ψυχολογίας, Τομέας Φιλοσοφίας, 1999

Φρήντριχ Χαίλντερλιν

https://el.wikipedia.org/

Ηρακλής Κακαβάνης, Καθ' οδόν: Σε ονόματα της άνοιξης...

Προσθήκη λεζάντας

Γράφει ο Ηρακλής ΚΑΚΑΒΑΝΗΣ
( αναδημοδίευση άρθρου από τον ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ http://www1.rizospastis.gr/page.do?publDate=20/3/2011&id=13282&pageNo=15&direction=1)

Μπορεί σε κάποιες περιοχές ο καυστήρας να καίει και οι καμινάδες των τζακιών να καπνίζουν ακόμη, όμως η άνθηση των πρώτων λουλουδιών και δέντρων μαρτυρούν τον ερχομό της άνοιξης. Αυτό μας δίνει την αφορμή να καταπιαστούμε με ονόματα που προέρχονται από παρομοιώσεις προς τις ιδιότητες των φυτών που ταιριάζουν στους ανθρώπους, κυρίως στις γυναίκες.

Από τα χαρίσματα της φύσης

Η άνθιση, το χρώμα, το μοσχοβόλημα, η τρυφερότητα, η ποικιλία των εξωτερικών χρωμάτων τους, η γοητεία η τρυφεράδα και η απαλότητά τους ή ακόμα και το ύψος και η λυγεράδα μερικών φυτών, που θυμίζουν και συγκρίνονται με το βεργολυγερό κορμί και το ανάλαφρο γυναικείο περπάτημα. Είναι τα χαρίσματα της φύσης τα οποία απολαμβάνει ο άνθρωπος. 99 ονόματα εκφράζουν τις ιδιότητες των λουλουδιών. Ταυτισμένα τα περισσότερα με τη γυναίκα, που τη θέλουμε να έχει όλα τα αρώματα και την ομορφιά των λουλουδιών.

Από τα 99, τα 80 είναι γυναικεία σε ένα σύνολο 1.762 ονομάτων που εμφανίζονται σε δείγμα 42.148 γυναικών, και έχουν 1.036 εμφανίσεις. Δηλαδή, το 2,4% των γυναικών φέρουν όνομα που σχετίζεται με τα φυτά. Τα 19 ανδρικά ονόματα σε ένα σύνολο 1.090 έχουν 301 εμφανίσεις σε δείγμα 80.532 ανδρών.

Υπάρχουν και δύο λουλούδια, η βάγια και η πασχαλιά, που είναι ταυτισμένα με τις χριστιανικές γιορτές και δεν τα συμπεριλαμβάνουμε σε αυτή την ενότητα.

Ρόδα και γαρίφαλα, γιασεμί, υάκινθοι και κρίνα «Χίλια λουλούδια που καλούν χρυσό μελισσολόι, άσπρα, γαλάζια, κόκκινα και κρύβουνε τη χλόη» (Γ. Ιακωβίδη, «Κήπος»)

Το ωραίο και αρωματικό του λουλουδιού εκφράζουν ηΛελούδα (2 εμφανίσεις) και η Λουλουδιά, Λουλούδα, Λουλούδη (από 1 εμφάνιση). Σπάνια θα τα ακούσεις σήμερα, μιας και οι φέρουσες το όνομα χρησιμοποιούν υποκοριστικά, π.χ. Λούλα το οποίο υπάρχει και ως αυτόνομο βαπτιστικό με 3 εμφανίσεις. Από την ιδιότητα της άνθησης, με την οποία παρομοιάζεται η νεότητα και ομορφιά των γυναικών, η Ανθή (< άνθος = αυτή που ακμάζει, αυξάνει) με 132 εμφανίσεις,Ανθούλα 14, Ανθούσα 3 εμφανίσεις, Ανθίτσα - Ανθοδέσμη από 1 εμφάνιση, Ανθια 2 εμφανίσεις, οΑνθος - χρησιμοποιείται ήδη από την αρχαιότητα - 3 εμφανίσεις, Ανθούλης 1, Ανθιμος (< άνθος = αυτός που είναι ικανός να ακμάσει) με 18 εμφανίσεις,Ανθέμιος - φυτικό διακοσμητικό στοιχείο της αρχαιότητας - 2 εμφανίσεις. Και τα σύνθετα Ευανθία(< ευάνθης ευ + άνθος = λουλουδιασμένος ανθηρός) 79 εμφανίσεις, Ανθίππη 4 εμφανίσεις, Μαριάνθη (Μαρία + Ιάνθη) 103 εμφανίσεις, Μυριάνθη (<μυριο + άνθη = αμέτρητα άνθη ή μυρο + ιάνθη = για το άρωμα του μενεξέ) 1 εμφάνιση και η Φιλάνθη (που αγαπάει τα λουλούδια) 2 εμφανίσεις. Το Κλεάνθης, που μας έρχεται από την αρχαιότητα, με 60 εμφανίσεις και τα θηλυκά του Κλεάνθη 29 και Κλεανθία 1 εμφάνιση. Ο Νεόφυτος (νέος + φυτό = αυτός που βλάστησε πρόσφατα), η διάδοση του οποίου οφείλεται και στην ταύτιση με ομώνυμο άγιο, με 17 εμφανίσεις, και το θηλυκό του Νεφύτα με 1 εμφάνιση. Η Φιντανιώ (< φυντάνι για την τρυφερότητα ίσως και γιατί συμβολίζει την καταγωγή) που δεν έχει καμία εμφάνιση στο δείγμα αλλά χρησιμοποιείται.

«Η Ανοιξη», Γιώργου Ιακωβίδη

Τα Χρυσάνθη (< χρυσός + άνθη) 226 εμφανίσεις,Χρύσανθος (< χρυσός + άνθος) 29 εμφανίσεις. Από το χρυσάνθεμο που το όνομά του σημαίνει το άνθος του χρυσού, αν και οι παλαιότεροι το λένε Αγιοδημητριάτικο αφού βρίσκεται στις δόξες του κυρίως τον Οκτώβρη. Η προέλευσή του είναι από τη μακρινή Ανατολή, την Κίνα και την Ιαπωνία. Πρώτοι οι Ολλανδοί το έφεραν στην Ευρώπη. Στην Ελλάδα σπάνια υπάρχει κήπος ή μπαλκόνι χωρίς χρυσάνθεμα.

Η Αγράμπελη (1 εμφάνιση) - αγρός + άμπελος - αναρριχητικό διακοσμητικό φυτό, ανελίσσεται μέχρι τις κορυφές υψηλών δένδρων, αλλά και σε στέγες σπιτιών. Τον Ιούλη και Αύγουστο, την εποχή δηλαδή της ανθοφορίας, αντιλαμβάνεται κανείς την παρουσία της αγράμπελης από μακριά, από το έντονο σαν πικραμύγδαλο άρωμά της.

Από το βάλσαμο, την αρωματική ρητίνη που εκκρίνεται από διάφορα φυτά, Βαρσάμης 4 εμφανίσεις,Βαλσάμης 2, Βαλσάμος - Βαλσαμάκης από 1 εμφάνιση, Βαλσάμη (καμία εμφάνιση), Βαρσάμω - Βαλσάμω από 1 εμφάνιση.

Από τη βαλεριάνα (το ηρεμιστικό της φύσης) - < valeriana θηλ. του valerianus < Valerria περιοχή τη Ιταλίας όπου φύτρωνε το φυτό) - προκύπτει το Βαλεριανός με 1 παρουσία στο δείγμα.

Το Φυλλίς εκτός από όνομα μυθολογικών προσώπων είναι και όνομα που έδιναν συχνά οι ποιητές σε βοσκοπούλες. Σήμερα χρησιμοποιείται, αν και ανήκει στην κατηγορία των πολύ σπάνιων ονομάτων.

Τάκη Κατσουλίδη, «Λεύκες στη Μεσσήνη»

Η Λευκή (6 εμφανίσεις) από το δέντρο λεύκα για το υψοτενές της. Στη μυθολογία η νύμφη Λευκή, η οποία αρπάχτηκε από τον Αδη, μεταμορφώθηκε από αυτόν σε λευκή λεύκα μετά το θάνατό της.

Τα Βέργος (2 εμφανίσεις), Βέργης - Βεργούλα (καμία εμφάνιση) από τη βέργα για το ευθυτενές. Συναντάται ήδη από την παλαιολόγεια εποχή ως βαφτιστικό και ως επώνυμο. Το βαφτιστικός Βέργος, όπως και τα παλαιότερα Βεργής - Βέργω, προήλθε από τη λέξη βεργί, ευλύγιστη ράβδος.

Πιθανά από λεπτή και εύκαμπτη βέργα, που στην Ηπειρο τη λένε βεργινάδα (υπάρχει και ομότιτλο τραγούδι), να προέρχεται το όνομα Βεργενάδα (καμία εμφάνιση).

Η Βιολέτα (38 εμφανίσεις) από το ιταλικό Violetta υποκοριστικό του viola < λατινικό viola μενεξές. [Μενεξιά ή Μενεξία (τούρκ. Menekse) από το άνθος της (3 εμφανίσεις), Ιάνθη (ίανθος το άνθος του μενεξέ), Ιάσμη (ίασμος = το γιασεμί), δεν εμφανίζονται στο δείγμα].

Πανέμορφη, ευωδιαστή με ποικιλία χρωμάτων. Ο ποιητής Chaucer το ονόμασε «το μάτι της ημέρας» επειδή κλείνει τα βράδια και ανοίγει μόλις ανατείλει.

Ο Θεόφραστος (400 π.Χ.) και ο Πλίνιος αναφέρουν στα γραπτά τους τη βιολέτα. Στα αρχαία ελληνικά ονομαζόταν «ίον» και σύμφωνα με τη μυθολογία πήρε το όνομά της προς τιμήν της Ιούς, κόρης του βασιλέα Ιναχου του Αργους. Οι βιολέτες ήταν το αγαπημένο λουλούδι της Ιωσηφίνας - γι' αυτό και έγινε το σύμβολο του Ναπολέοντα και της συζύγου του.
«Η νύχτα μυρίζει γιασεμί»

Πιερ Ογκίστ Ρενουάρ, «Τριαντάφυλλα γιασεμιά και αγιοκλήματα στο βάζο»

Στα ελληνικά σπίτια δεν έπαυσε ποτέ η συνήθεια του στολισμού με πλήθος από λουλούδια και δέντρα. Είτε στο έδαφος φυτεμένα - στον κήπο, στα πεζοδρόμια - είτε σε γλάστρες τοποθετημένες στο μπαλκόνι ή γύρω από το σπίτι. Ενα γιασεμί πάντα υπάρχει. Και τη νύχτα με το αεράκι μυρίζει ο τόπος όλος.

Από την ωραιότητα και το εύοσμο του γιασεμιού τα Γιασεμή (15 εμφανίσεις), Γιασίμω (1 εμφάνιση). Με δ από παρετυμολογία Διασεμή (καμία εμφάνιση) καιΔιασεμούλα (1 εμφάνιση).