“Όσκαρ Ουάιλντ – Οι τελευταίες ημέρες στο Παρίσι”
Oscar Wilde – The last days in Paris”
Λίγα λόγια για το βιβλίο…
Ο πιο παρεξηγημένος ποιητής του 19ου αιώνα αλλά ίσως ακόμη και του 21ου Όσκαρ Ουάιλντ περιφέρεται στο Παρίσι μόνος, καταβεβλημένος, άρρωστος, άστεγος και αδέκαρος.
Έχουνε περάσει τρία χρόνια που έχει αποφυλακιστεί από τις φυλακές του Ρέντινγκ στην Αγγλία όπου και είχε καταδικαστεί σε δύο χρόνια καταναγκαστικά έργα με την επαίσχυντη κατηγορία του σοδομισμού, ύστερα από το μεγαλύτερο σκάνδαλο που απασχόλησε την συντηρητική Βικτοριανή κοινωνία της εποχής. Ποιο ήταν αυτό? Μα η ομοφυλοφιλική σχέση που διατηρούσε με τον γιό του Μαρκησίου του Κουίνσμπερι σερ Άλφρεντ Ντάγκλας που είχε πλέον ξεφύγει από τα επιτρεπτά όρια. Ίσως στον αναγνώστη του 21ου αιώνα όλα αυτά να ακούγονται περίεργα, μα τότε μπορούσες να κατηγορηθείς για πιο μηδαμινά πράγματα, ο Ουάιλντ εξέτισε την ποινή του επειδή τόλμησε να αγαπήσει παράφορα ένα αρσενικό!
Θα μπορούσε να το είχε σκάσει στην Γαλλία η στην Ελβετία, όταν διαπίστωσε την αρνητική έκβαση της δίκης, προτίμησε όμως να υπερασπιστεί τον εαυτό του και να υποστηρίξει στην έδρα με επιχειρήματα το δικαίωμα της πιο κλειστής συναναστροφής με άτομα του ιδίου φύλου, όταν αυτά κινούνται κάτω από ένα Πλατωνικό ίσκιο, αυτόν του θαυμασμού ένας νεαρού άντρα προς το πρόσωπο ενός μεγαλυτέρου, όταν αυτός μάλιστα είναι μορφωμένος και πετυχημένος. Συνταγή μάλλον που λειτουργούσε στην αρχαία Ελλάδα, αλλά που με καμία έννοια δεν μπορούσε να γίνει κατανοητή στο ακροατήριο ενός δικαστηρίου.
Θα αναρωτηθεί κάνεις, δεν υπήρχαν ομοφυλόφιλοι στην Βικτοριανή Αγγλία? Και θα μπορούσε να απαντήσει κάποιος πως υπήρχαν πολλοί! Ο Ουάιλντ όμως ήταν διάσημος και απασχολούσε ήδη τις εφημερίδες με τους εγωκεντρισμούς του, μα και με τα σαρκαστικά σχόλια του σε συναδέλφους συγγραφείς και καλλιτέχνες, το κλίμα ήταν ήδη βαρύ και ο «εραστής» του, ο κληρονόμος ενός τίτλου από τους μεγαλύτερους στην ιεραρχία του Αγγλικού στέμματος.
Γελοιοποιήθηκε, προσβλήθηκε, ταπεινώθηκε, και καταδικάστηκε να σπάει πέτρες και να περπατάει άσκοπα ανηφορικά τον τροχό για ώρες όπως ακριβώς κάνουνε στα κλουβιά τους τα ινδικά χοιρίδια. Ανήμπορος μέσα από την φυλακή να έχει εισόδημα και ύστερα από τις τεράστιες αποζημιώσεις που κλήθηκε να πληρώσει καταστράφηκε και οικονομικά. Η προσωπική του περιουσία δημεύτηκε και η γυναίκα του τον εγκατέλειψε φυγαδεύοντας τα παιδιά τους στην Ελβετία, αλλάζοντας και το επίθετο τους. Ο Ουάιλντ ίσως να ήταν και ο μοναδικός ομοφυλόφιλος σε ολόκληρη την Αγγλία που καταδικάστηκε σε εγκλεισμό για τις ιδιαίτερες προτιμήσεις του, μετά την φυλακή τίποτα πια δεν ήταν το ίδιο!
Εγκαταλείπει το Λονδίνο που τόσο αγαπούσε και βρίσκει καταφύγιο ινκόγκνιτο και με ψεύτικο όνομα στο Παρίσι, η ανέχεια και η κατάθλιψη του έχουν πάρει πλέον τα λογικά, είναι τόσο αδύναμος που με δυσκολία μπορεί να απομακρυνθεί από το άθλιο ξενοδοχείο όπου και διαμένει.
Όλοι οι παλιοί εραστές μα και οι πιο κοντινοί φίλοι τον έχουν εγκαταλείψει, ένα περίεργο παιχνίδι της μοίρας του στερεί ακόμα και τους συγγενείς του, πεθαίνουν ο ένας μετά τον άλλον, η μητέρα του, ο αδερφός του και η γυναίκα του.
Του είναι πλέον αδύνατο να στηρίξει τον εαυτό του και συντηρείται από περιέργους που πρόθυμα πληρώνουν τα τσιγάρα και τα γεύματα του προκειμένου να εξετάσουν από κοντά αυτό το περίεργο έκθεμα. Μοναδική παρέα τα τσιγάρα του που ανάβονται το ένα πίσω από το άλλο και η απίστευτη κατανάλωση οινοπνευματωδών ποτών με πρωταγωνιστή το Αψέντι, αυτού του παραισθησιογόνου λικέρ που φέρνει αβίαστα την λήθη μα και την κρήμνιση.
Σε αυτή την αλκοολική κατάσταση δεν παύει να ονειρεύεται και να φλερτάρει, σχεδιάζει να γράψει την μεγαλύτερη του επιτυχία, το θεατρικό «Ο Φαραώ», στην πραγματικότητα δεν είναι ικανός να γράψει ούτε λέξη και όλο και αναβάλει. Προσπαθεί μέσα στην αμέριστη φτώχεια με νύχια και με δόντια να είναι πάντα καθαρός και καλοντυμένος, διατηρεί μέχρι τελευταία σχεδόν στιγμή την εικόνα του, αυτής ενός Δανδή. Το εγχείρημα όμως είναι δύσκολο, δεν του το επιτρέπουν τα φθαρμένα του ρούχα και οι τρύπιες σόλες από τα παπούτσια του που γεμίζει υπομονετικά με εφημερίδες.
Από πρίγκιπας μεταμορφώθηκε απότομα σε έναν απόκληρο της κοινωνίας, ζούσε δε καθημερινά σε ένα πένθος, ποτέ του δεν μπόρεσε να συμφιλιωθεί με την ιδέα πως είχε πτωχεύσει σε όλα τα ζητήματα. Ο μόνος που μπορούσε να καταλάβει τους προβληματισμούς του ήταν ένας κύριος που είχε πέσει και αυτός σε δυσμένεια και όπως ο ποιητής ήταν και ο ίδιος δακτυλοδεικτούμενος σε όλο το Παρίσι, μαζί αποτέλεσαν ίσως το πιο παράδοξο δίδυμο της στροφής του αιώνα, ποιος ήταν ο κύριος? Μα φυσικά ο ταγματάρχης Εστερχάζι!
Φερντινάν Βαλσάν Εστερχάζι: ο κύριος πρωταγωνιστής του σκανδάλου Ντρέιφους και όπως αποδείχτηκε αργότερα ο πραγματικός ένοχος. Τον συντροφεύει με υπομονή στις καφετερίες και προθυμοποιείται πάντα να κερνάει τον ποιητή στα πολυτελέστερα ρεστοράν της πόλης, με μοναδικό αντάλλαγμα το χιούμορ του Όσκαρ που τον κάνει να ξεχνάει τα δικά του προβλήματα. Άθελα του το όνομα του μπλέκεται ξανά στην μεγαλύτερη υπόθεση που συντάραξε πότε την Ευρώπη, οι δημοσιογράφοι βρήκαν στο πρόσωπο του την ευκαιρία να αναμοχλεύσουν την λάσπη που τόσο δύσκολα εκείνος προσπαθούσε τόσα χρόνια να βγάλει από πάνω του. Στην αρχή ενοχλείται για να ξεπεράσει όμως πολύ γρήγορα κάθε του αναστολή, δεν εγκαταλείπει τον Εστερχάζι και παντού διατυμπανίζει το καλό του χαρακτήρα του και το υψηλό του πνεύματος του.
Ύστερα από πολύ σκέψη αποφασίζει να επισκεφτεί την μοναδική φίλη του από το παρελθόν, την διάσημη Γαλλίδα ηθοποιό Σάρα Μπερνάρ σε μια συνάντηση που αποδείχτηκε άκρως συγκινησιακή. Στο εγχείρημα του αυτό επιστρατεύει μαζί του τον εγκάρδιο όμορφο φίλο του που δεν είναι άλλος από τον Ντόριαν Γκραίυστοουν που τον είχε ανακαλύψει μόλις πριν από μερικές μέρες σχεδόν λιπόθυμο σε ένα παγκάκι να κοιτάζει υπνωτισμένος τα περιστέρια στο πάρκο της Βουλώνης. Αναλαμβάνει πρόθυμα τα έξοδα συντήρησης του ποιητή και τον στηρίζει ψυχολογικά. Ένα προγραμματισμένο του όμως ταξίδι στην Ιταλία τον αναγκάζει να εγκαταλείψει τον άρρωστο φίλο του για δεκαπέντε μέρες που όμως λόγο ανατροπής ορισμένων γεγονότων γίνονται εξήντα. Ποιος ο λόγος? Αναγκάζεται να σκοτώσει τον πιστό του υπηρέτη και να διευθετήσει τα της συγκαλύψεως του εγκλήματος. Επιστρέφει και προσπαθεί με κάθε τρόπο να αναστρέψει τα μελλούμενα, πράμα αδύνατον.
Συζητάνε μαζί για αξίες όπως του έρωτα και της φιλίας, για την αρσενική και θηλυκή ομορφιά, για τους χαμένους γυναικείους οργασμούς, για το τι θέλει ένας άντρας στο κρεβάτι και τι μια γυναίκα, για τον ομοφυλοφιλικό έρωτα και τις σχέσεις του Ουάιλντ. Επίσης εισέρχονται στο μαγικό κόσμο της τέχνης και ιδιαίτερα αυτόν της ζωγραφικής, πίνουν τα καλύτερα των κρασιών και αγγίζουν θέματα όπως αυτά της κατάθλιψης και της αυτοκτονίας με έναν διαφορετικό προσανατολισμό, αυτόν της διατήρησης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Το παράδοξο? Τελικά ο Ντόριαν ήταν υπαρκτό πρόσωπο η αποκύημα της φαντασίας του ποιητή? Η και τα δύο? Ποια είναι η πραγματικότητα και ποιος είναι ο μύθος? Η γραμμή που τα χωρίζει είναι αλήθεια πολύ λεπτή.
Έπιπλα, ρυθμοί, ζωγράφοι, θεατρικοί συγγραφείς, ποιητές, γλύπτες, βασιλιάδες, παλάτια, καφετερίες, οίκοι ανοχής, ρεστοράν μα και νεκροταφεία και νεκροτομεία καθώς και εγκλήματα και οι τρόποι του πως να μένουν αυτά ανεξιχνίαστα συνθέτουν αυτό το μυθιστόρημα. Ένα μένει αδιαπραγμάτευτο, το μεγάλο μέγεθος του χαρακτήρα του ποιητή.
Μέχρι και την τελευταία στιγμή δεν κρατάει κακία σε κανέναν, ούτε ακόμα στους μεγαλύτερους του εχθρούς, επωμίζεται στους ώμους του κάθε ευθύνη. Υπομένει στωικά τους ανυπόφορους πόνους που του προκαλεί η μόλυνση στο δεξί του αυτί και δεν γκρινιάζει σε κανέναν.
Εύχομαι σε όσους δεν γνωρίζουν τον Όσκαρ Ουάιλντ μέσα από αυτές τις σελίδες να τους δοθεί η ευκαιρία να ανακαλύψουν την μεγαλοφυΐα του, μα και σε αυτούς που τον γνωρίζουν να ζωντανέψουν και να αποθηκεύσουν στην μνήμη τους νέες εικόνες του μεγαλόψυχου γίγαντα, όπως πραγματικά θα ήταν αν κάποιος τον συναναστρεφόταν από κοντά. Συστατικά του χαρακτήρα του όπως το χιούμορ, η ευγένεια, οι τρόποι καλής συμπεριφοράς, η παρατηρητικότητα του, το πώς να είναι κάποιος αυθεντικός τζέντλεμαν, η καυστικότητα των λόγων του, ο σνομπισμός μα και η γενναιοδωρία του, κάτι που στον ίδιο ήταν έμφυτα ταλέντα οδηγούν σε μία διαπίστωση: την αναζήτηση της ανθρώπινης ευτυχίας, που βρίσκεται αυτή? Θα το ανακαλύψετε μόνοι σας…
http://www.kinisi-zois.com/our-tribe/directory/media/sadi-nikolareas/
.jpg)
