Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής "Κατάθεση Ψυχής" της Χριστίνας Μυτιληναίου Ιακωβίδου στο Έλευσις και Υδράνη

Παρουσίαση της ποιητικής συλλογής "Κατάθεση Ψυχής" της Χριστίνας Μυτιληναίου Ιακωβίδου εκδόσεων Αρναούτη, την Κυριακή 12 Ιουνίου 2016 στις 20:30 στο Έλευσις και Υδράνη επί της οδού Ευμολπιδών 9Α στο Γκάζι.

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι :

Μπλαστροπούλου Δέσποινα (καθηγήτρια γαλλικής φιλολογίας)
Σίνη Πετρούλα (οικονομολόγος - ποιήτρια)

Στο χώρος της Έλευσις και Υδράνη θα εκτεθούν ταυτόχρονα εικαστικά έργα της δημιουργού.

Διαβάστε άρθρο παρουσίαση της Πετρούλας Σίνη :
«Κατάθεση ψυχής»της ρομαντικής ποιήτριας και εικαστικού, Χριστίνας Μυτιληναίου Ιακωβίδου

Κατάθεση ψυχής

Χριστίνα Μυτιληναίου - Ιακωβίδου

Αρναούτη, 2015

73 σελ.

ISBN 978-960-9764-41-4,

Νεοελληνική ποίηση [DDC: 889.1]

Τα μάτια αλαφιασμένα τρέχουν κοιτώντας
στων ελπίδων τα γιομάτα ομίχλη
πράσινα λιβάδια γυρεύοντας
τ`άπιαστο ! ...
( απόσπασμα )

Ο ιστορικός τέχνης Λεόντιος Πετμεζάς αναφέρει στο πρόλογο του βιβλίου :

''Η ποίηση της Χριστίνας Μυτιληναίου-Ιακωβίδου γόνιμα και εποικοδομητικά παρουσιάζει εικόνες δράσης, εγκαρτέρησης και αγάπης από επιλεγμένες καταθέσεις της ψυχής που αρχιτεκτονικά συνδέουν άρρηκτα και έμμεσα την ιστορικότητα με την υποβλητική επιστέγαση των συμβόλων της διευθέτησης.
Η σκιαγραφημένη πραγματικότητα της εύστοχα εκφράζει και προσδιορίζει κάθε σημαντικό και ανώτερο που η ποιήτρια σκέπτεται και αντιλαμβάνεται.
Στους στίχους της παραθέτει μια μνήμη που πυροδοτεί και μεταδίδει εικονίσεις ενώ προσδιορίζει τους άμεσους κώδικες των σημαινόντων και τα συστατικά ενός συλλογικού υποσυνείδητου που ενεργειακά και δομημένα απευθύνεται στην εντρύφηση σε ένα ανεξάντλητο φάσμα νοητικών ερεθισμάτων. Ελεύθερα ,στοχαστικά και εύληπτα με λυρισμό και ευαισθησία μετουσιώνει σε λόγο ,τα συναισθήματα, τις μαρτυρίες και τα μηνύματα που στη συνέχεια μεταλλάσει σε συγκινησιακούς κραδασμούς. Εξερευνά χωρίς επιτήδευση μια ποικιλία επιπέδων αισθαντικής αφήγησης με στοιχεία εσωτερικής ανάδυσης. Εναρμονίζει με ακατάβλητη γοητεία μια ενδότερη ανάλυση και ενδοσκοπική μελέτη σε ότι αναφέρεται. Τονίζει το μεγαλείο της δυναμικότητας, ενώ στη γραφή της ενσαρκώνεται η οντότητα της διακριτικής ποίησης σταδιακά και βαθμιαία. Δικαιώνοντας με πλαστικότητα τους ήχους, τις εικόνες της ζωής, την απαλότητα , τη κορύφωση των αισθημάτων και την αλήθεια της φορμαρισμένης υφής. Προσδίδοντας μορφική ανάπλαση στο παιγνίδισμα της σκιάς που αποκομίζει συμβάλει στο αποτέλεσμα του τέλειου συνδυασμού μεταξύ ενός πηγαίου και αξεπέραστου ύφους. Αγγίζοντας η ποιήτρια περισπούδαστα την ουσία και τα δεδομένα της ύπαρξης τα αναπαράγει επεισοδιακά ανοίγοντας διόδους στη διαχρονικότητα που απαιτεί το ανεπανάληπτο. Έντεχνα και πρωτότυπα η πυκνότητα της ύλης της έχει προνόμιο τα οράματα του αβρού ποιητικού λόγου που εξελίσσεται με μουσικότητα .Μαγνητίζοντας τον αναγνώστη τον μυεί, τον κάνει συμμέτοχο και κοινωνό στην ιδεογραφική διατύπωση της οπτικής εμπειρίας μέσα από τη θεματική ενός ιδεώδους που αφυπνίζει, γεμίζει δύναμη, αισιοδοξία, συλλογισμό για κάθε τι ουσιαστικό και βαθύτερο. Τον κάνει αναπόσπαστο μέλος σε ένα ενωμένο σύνολο με λεκτική μετάδοση, ηχοποιότητα, κατάλληλα χροιά, μαγεία ακουστική, ομορφιά και ένταση. Στις ποικίλες εκφάνσεις του βιβλίου η γράφουσα μας παραπέμπει εκπρόθεσμα στην αποκάλυψη ενός μυστηρίου που ξεφεύγει από τη περιοχή του πραγματικού και επιφυλάσσει τη διείσδυση στον εσωτερικό πλούτο των στοιχείων του μεταμοντέρνου. Μέσα από ανεπανάληπτους συνειρμούς επιτρέπει να αναδύεται συμβολιστικά μια αφετηρία που ενέχει εκφραστικότητα συνδυάζοντας παραστατικά κωδικοποιημένες σχηματοποιήσεις με έντονο πεδίο πνευματικής διαύγειας. Ταυτίζοντας τη ζωή με τη ποίηση υμνητικά δημιουργεί εννοιακά τοπία, συλλήψεις και παραστάσεις εξπρεσιονιστικές που ξεκινούν από ένα ιδιότυπο ρεαλισμό και καταλήγουν σε συμβολικές και αφαιρετικές προεκτάσεις. Μέσα από ανατομικές μελέτες φτάνει σε γραφικές επεξεργασίες με διακοσμητική υφή που έχουν κύριο μοτίβο ενώ διαγράφουν ευφρόσυνες ζωτικές τροχιές με σημειολογική άποψη. Οι ποιητικές συνθέσεις της με τη παρέμβαση του σωστού τονισμού των λέξεων κυμαίνονται ανάμεσα στα ιδεογράμματα της λεπτομέρειας και στα συμπλέγματα των εμφορούμενων απεικονίσεων. Στις ενστάσεις που δημιουργεί κυριαρχεί παράλληλα το στοιχείο της ιδεαλιστικής ανατρεπτικής διείσδυσης που σηματοδοτεί με κατάλληλες επιρροές κάθε ρήση και κάθε ηλιόχρωμα της φωνής. Με απόλυτη αρμονία και διακυμάνσεις σταχυολογεί ένα μαγευτικό ταξίδι στη μυθοπλασία και τη μυθολογία της καρδιάς . Οι διαλεκτικές συνιστώσες των τάσεων που παρουσιάζει δηλώνουν εικαστικές ερμηνείες που εστιάζονται στις κατακτήσεις της αινιγματικής συνάρτησης που αναπτύσσεται ανάμεσα στο οικείο και το μακρινό. Διαβάζοντας τα ποιήματα φανταζόμαστε η βλέπουμε απέναντι πολύχρωμους πίνακες ζωγραφικής με διάφορα θέματα που πηγάζουν μέσα από αυτά . Η μετάπλαση της φυσικής διάστασης και οι αλλαγές των ρυθμών στα ποιητικά πονήματα και τα στιχουργικά επιτεύγματα της Χριστίνας Μυτιληναίου –Ιακωβίδου ως απόδοση διαθέτει μοναδικότητα, καθολικότητα και οικουμενικότητα.''

Λεόντιος Πετμεζάς
Θεωρητικός-Ιστορικός τέχνης

Στο βιβλίο μαζί με τις ποιητικές αποδόσεις της ποιήτριας συνυπάρχουν και εικαστικές συλλήψεις της. Πίνακας της κοσμεί και το εξώφυλλο της ποιητικής συλλογής.


Χριστίνα Μυτιληναίου Ιακωβίδου (βιογραφικά στοιχεία)

Η Χριστίνα Μυτιληναίου Ιακωβίδου, γεννήθηκε στο Πλωμάρι της Λέσβου. Η οικογένειά της μετακόμισε πολύ νωρίς στην Αθήνα, όπου τελείωσε και τις μαθητικές της σπουδές. Εργάστηκε για αρκετά χρόνια ως γραμματέας σε δικηγορικό γραφείο. Συγχρόνως έπαιρνε μαθήματα απαγγελίας (1970-1971) από την ποιήτρια και δασκάλα απαγγελίας Νιόβη Γαβριήλ-Τριανταφύλλου, κατά τη διάρκεια αυτή ξεκίνησε να γράφει ποίηση. Παρακολούθησε επίσης μαθήματα ζωγραφικής και μαθήματα γλυπτικής στα μουσεία ΜΠΕΝΑΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΑΝΤΙΝΟΥ.

Τα έτη (1968-1971) φοίτησε στη Σχολή ΚΛΙΜΕΝΣ για διακοσμητικές τέχνες.

Ασχολήθηκε με τη ζωγραφική σε γυαλί (ψευδοβιτρώ 1974-1985). Αργότερα ασχολήθηκε με την κατασκευή κοσμημάτων και μικροδιακοσμητικών (1990-1995).

Έλαβε μέρος σε όλες τις ομαδικές εκθέσεις του Δήμου Ζωγράφου όπου και φοιτούσε στο τμήμα Εικαστικών με δασκάλους της την ΑΝΤΩΝΙΑ ΚΑΛΥΒΑ και τον ΑΝΔΡΕΑ ΣΙΝΟΠΟΥΛΟ.

Το 1997 έλαβε μέρος σε διαγωνισμό ποίησης της τοπικής εφημερίδας του Δήμου Ζωγράφου όπου και βραβεύτηκε.

Πήρε μέρος σε διαγωνισμό ποίησης στο Φιλολογικό Σύλλογο Παρνασσός με το ψευδώνυμο ΦΙΛΑΡΕΤΗ ΜΑΝΟΥ , με τίτλο ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ ΖΩΗΣ (2000).
Ποιήματά της δημοσιεύτηκαν στο ΣΠΕΤΣΙΩΤΙΚΟ ΑΝΤΙΛΛΑΛΟ, στην τοπική εφημερίδα του Δήμου Αιγάλεω, στα λογοτεχνικά περιοδικά: ΔΕΥΚΑΛΙΩΝ, ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ, και στην ποιητική συλλογή του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ " ΕΚΣΤΑΣΗ"(2003). Ασχολήθηκε επίσης με την παιδική λογοτεχνία, γράφοντας παιδικά ποιήματα και μικρές ιστορίες.

Είναι μέλος της Πανελλήνιας Εταιρίας Λόγου και Τέχνης (Π.Ε.Λ.Τ.).

Μάρθα Πατλάκουτζα "...Και ο Ιωάννης γίνηκε Giovanni...."

Ο Ιωάννης ακούμπησε με θάρρος το πέλμα του στην ξύλινη αποβάθρα. Το βλέμμα του ζορίστηκε.Ο ήλιος στο νησί καταμεσής στη θάλασσα της Μεσόγειου του φάνηκε ανελέητος. Έκαμε μιαν αβέβαιη προσπάθεια να πάρει ανάσα.
Τρελός ο νοτιάς, νταβρατισμένος από την κάψα της Αφρικής ανακάτεψε τα κατάμαυρα μαλλιά του, εισέβαλε στα ρουθούνια του και χαλάρωσε τον κόμπο στο μαντίλι που είχε περασμένο για γραβάτα. Έτσι τον έδενε και ο πατέρας του.
Έτσι του είπε να τον δένει και ο θειός του.
Θεσσαλονίκη, Σμύρνη, Αλεξάνδρεια...
Τρία λιμάνια είχε γευτεί μα κανένα δεν τον κράτησε.
Όλα τον έδιωχναν.
Έκαμε ένα ακόμα βήμα με λιγότερο θάρρος αυτή τη φορά. Ακάλεστη και φορτική η υγρασία που κόλλησε πάνω του κι έγινε ένα με το δέρμα του. Ο ίδρως κατρακύλησε αλμυρός...
Τραγουδιστές λαλιές τον περικύκλωσαν. Φασαρία και κακό... ή για καλό...ψιθύρισε.
Κανείς όμως δεν τον άκουσε. Κανείς δεν κατάλαβε τι ξεστόμισαν τα χείλη του. Πίεσε το λαρύγγι του για λίγο σάλιο... Η γλώσσα των εμπόρων θα γινόταν πια η μοναδική του λαλιά...
Και ο Ιωάννης γίνηκε Giovanni....
Μ.Π 07/06/16



Μάρθα Πατλάκουτζα
7/6/2016 ·

Μοσκιού Λίτσα ΙΣΩΣ ΚΑΠΟΤΕ ΓΙΝΕΙΣ ΠΟΙΗΤΗΣ

ΙΣΩΣ ΚΑΠΟΤΕ ΓΙΝΕΙΣ ΠΟΙΗΤΗΣ

Ίσως κάποτε γίνεις ποιητής

όταν οι λέξεις σου 

γίνουν δρεπάνια στο θέρος

και θερίσουν το σιτάρι 

που περιμένει 

να χορτάσει το λιμό.

Όταν οι λέξεις σου 

αρχίσουν να υφαίνουν 

στον αργαλειό της ψυχής των ανθρώπων 

ένα ζεστό ρούχο 

για τις κρύες νύχτες.

Όταν οι λέξεις σου πετάξουν σαν πουλιά

και γίνουν όνειρα τα βράδια

στον ύπνο κάθε απελπισμένου

που προσεύχεται 

να μην ξημερώσει.

Όταν οι λέξεις σου 

σαν ιερά λάβαρα υψωθούν

και ξεσηκώσουν ένα πόλεμο με αιτία

για το μέλλον 

που ονειρεύτηκε ένα παιδί.

Όταν οι λέξεις σου 

πέσουν σαν σφαίρες

και σκοτώσουν το νου των μυαλωμένων

των μεγάλων 

των σοφών του κόσμου όλου.

Τότε ίσως να γίνεις ποιητής.

ΛΙΤΣΑ ΜΟΣΚΙΟΥ

Μοσκιού Λίτσα

31/5/2016 · 

Ουώλτ Ουίτμαν (31 Μαΐου 1819 - 1892) Απόσπασμα. Ω Εαυτέ μου! ω ζωή!

"Ω εαυτέ μου! Ω ζωή! ..

των ερωτημάτων που επαναλαμβάνονται

Των ατέλειωτων ορδών των απίστων - των πόλεων

που'ναι γεμάτες με ανοήτους..()

Των ματιών που ποθούν, μάταια, το φως-των επαίσχυντων
στόχων - των μαχών που ποτέ δεν τελειώνουν
Των πενιχρών αποτελεσμάτων, σε όλα
Του πλήθους, γύρω μου, των σερνάμενων...
Των άδειων, άχρηστων χρόνων των υπολοίπων-κι εγώ
ένας ακόμα μέσα στο κουβάρι αυτών των υπολοίπων..


Το ερώτημα, Ω εαυτέ μου! το τόσο θλιβερό να επιστρέφει:

Τι το καλό μέσα σ' όλα αυτά; Ω εαυτέ μου, Ω ζωή;


Απάντηση:

Ότι βρίσκεσαι εδώ. Ότι η ζωή υπάρχει, όπως

και η μοναδικότητα του καθενός μας.

Ότι το πανίσχυρο παιχνίδι συνεχίζεται,

και η συνεισφορά σου θα'ναι (έστω) ένας στίχος."

.

Ουώλτ Ουίτμαν (31 Μαΐου 1819 - 1892)

Απόσπασμα. Ω Εαυτέ μου! ω ζωή!


Ήταν ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συγγραφείς και ποιητές. Κυριότερο έργο του αποτελεί η ποιητική συλλογή Φύλλα Χλόης.

Από Δήμητρα Νίνου

31/5/2016 · 

Ιωάννης Πολέμης Σπασμένα μάρμαρα

Σπασμένα μάρμαρα
Ιωάννης Πολέμης
Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη, 2009
138 σελ.
ISBN 978-960-469-499-0, 
Νεοελληνική ποίηση [DDC: 889.1] 

Ιωάννης Πολέμης (1862 - 1924)
Επιφανής ποιητής, που ασχολήθηκε και με τη θεατρική συγγραφή. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα, όπου και γεννήθηκε, και αισθητική στο Παρίσι. Απέσπασε πολλές διακρίσεις σε ποιητικούς και θεατρικούς διαγωνισμούς. Για τη συλλογή "Σπασμένα μάρμαρα" τιμήθηκε με το Εθνικό Αριστείο Γραμμάτων (1918) και για το σύνολο της πνευματικής προσφοράς του με το βραβείο του Φιλαδελφείου Διαγωνισμού (1888). Υπήρξε ο ιδρυτής της Εταιρείας Θεατρικών Συγγραφέων και ο πρώτος της πρόεδρος. Υπηρέτησε επίσης ως υπάλληλος του Υπουργείου Παιδείας και Γενικός Γραμματέας της Σχολής Καλών Τεχνών.
Την ποίησή του διακρίνει λυρισμός, ευαισθησία, μετρική άνεση και στιχουργική επιμέλεια. Σε αυτήν επίσης εισήγαγε στοιχεία της δημοτικής ποίησης και παράδοσης.
Η ποιητική συλλογή "Σπασμένα μάρμαρα" (1917) γνώρισε μεγάλη απήχηση στο κοινό. Η περίφημη "Εξομολόγηση" της συλλογής έγινε τραγούδι και αγαπήθηκε πολύ. Τα ποιήματα στη συλλογή αυτή χαρακτηρίζονται από άριστη χρήση της γλώσσας, ενώ ευδιάκριτη είναι η ειδυλλιακή γνησιότητα του στίχου.

Εξομολόγηση

-Παπά, μια κόρη αγάπησα

και μ' αγαπούσε σαν τρελή

μια μέρα την αγκάλιασα,

πήρα το πρώτο της φιλί.

Παπά τι συλλογάσαι;

-Αν την αγάπησες πολύ,

συχωρεμένος να`σαι.

-Μια μέρα εκείνη ερίχτηκε

στην αγκαλιά μου ντροπαλή,

κι αμάρτησα κι αμάρτησε

όχι μονάχα με φιλί.

Παπά τι συλλογάσαι;

-Αν την αγάπησες πολύ,

συχωρεμένος να' σαι.

-Μια μέρα την παράτησα

την όμορφην αμαρτωλή

και δεν της ξαναζήτησα

μητ` αγκαλιά μήτε φιλί.

Παπά, τι συλλογάσαι;

-Δεν την αγάπησες πολύ,

καταραμένος να`σαι.

~Ιωάννης Πολέμης~

(Από τα Σπασμένα μάρμαρα, 1917)

Πηγές

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=473066239557198&set=gm.534185353457010&type=3&theater

http://www.sarantakos.com/kibwtos/polemhs_ejomologhsh.html

http://www.biblionet.gr/book/143859/%CE%A0%CE%BF%CE%BB%CE%AD%CE%BC%CE%B7%CF%82,_%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82,_1860-1938/%CE%A3%CF%80%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B1_%CE%BC%CE%AC%CF%81%CE%BC%CE%B1%CF%81%CE%B1

Irvin Yalom - Ο δήμιος του έρωτα Και άλλες ιστορίες ψυχοθεραπείας

Ο δήμιος του έρωτα
Και άλλες ιστορίες ψυχοθεραπείας
Irvin Yalom
μετάφραση: Ευαγγελία Ανδριτσάνου, Γιάννης Ζέρβας
Άγρα, 2003
390 σελ.
ISBN 960-325-513-0, ISBN-13 978-960-325-513-0, [Κυκλοφορεί]
Ψυχοθεραπεία [DDC: 616.891 4] 
Ψυχανάλυση [DDC: 150.195] 

Διαβάστε το στον παρακάτω σύνδεσμο : https://www.scribd.com/doc/129446367/Irvin-Yalom-%CE%9F-%CE%B4%CE%AE%CE%BC%CE%B9%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B1


"Δεν μ' αρέσει να δουλεύω με ερωτεύμενους. Ίσως γιατί τους ζηλεύω -κι εγώ ο ίδιος λαχταράω να μαγευτώ. Ίσως πάλι γιατί ο έρωτας και η ψυχοθεραπεία είναι μεταξύ τους ασύμβατα. Ο καλός θεραπευτής πολεμάει το σκοτάδι και ζητάει το φως, ενώ ο έρωτας συντηρείται από το μυστήριο και καταρρέει μόλις αρχίσεις να τον εξετάζεις σχολαστικά. Κι εγώ σιχαίνομαι να γίνομαι ο δήμιος του έρωτα".
Δέκα αληθινές ιστορίες ψυχοθεραπείας από τη κλινική εμπειρία του Ίρβιν Γιάλομ. Δέκα ανθρώπινες σχέσεις -δέκα θεραπευτικές περιπέτειες. Σ' αυτή τη σπάνια περιγραφή του αφοσιωμένου θεραπευτή την ώρα της δουλειάς του, ένας δάσκαλος της ψυχιατρικής έρχεται ανοιχτά αντιμέτωπος όχι μόνο με τα δικά του συναισθήματα και σφάλματα αλλά και με την αβεβαιότητα που υπάρχει στην καρδιά της θεραπευτικής σχέσης. Ο Γιάλομ στρέφει εδώ τον προβολέα τόσο στους ασθενείς όσο και στον εαυτό του. Περιγράφει και μελετά τη διαδικασία της εξερεύνησης, τη διαδικασία της συμμετοχής μέσα στην ψυχοθεραπεία και για τα δύο μέρη. Μοιράζεται μαζί μας τις χαρές και τις επιτυχίες του, αλλά και -ακόμα πιο συναρπαστικό- τις αγωνίες του, τους περιορισμούς και τις αποτυχίες του στην κοινή του πορεία προς την αναζήτηση της αλήθειας και της ίασης με τον καθέναν από τους δέκα πρωταγωνιστές των ιστοριών του. Οι σαγηνευτικές αυτές ιστορίες προχωρούν πέρα απ' την ψυχοθεραπεία και μιλούν για την ανθρώπινη μοίρα με όλη της τη σπαρακτική παραδοξότητα. Και σ' αυτές ο Ίρβιν Γιάλομ επιτυγχάνει ένα πάθος κι ένα χιούμορ αντάξιο του ίδιου του Τσέχοφ.
"Ο δήμιος του έρωτα", ο ίδιος ο θεραπευτής, είναι ο ενδέκατος θεραπευόμενος σ' αυτές τις δέκα ψυχοθεραπευτικές ιστορίες.
"Ο δήμιος του έρωτα" πρωτοδημοσιεύτηκε το 1990 και είναι το πρώτο βιβλίο του Ίρβιν Γιάλομ όπου ο διάσημος ψυχοθεραπευτής, μετά τα παγκοσμίως γνωστά επιστημονικά του βιβλία, επιχειρεί να αφηγηθεί λογοτεχνικά ιστορίες ψυχοθεραπείας. Παραμένει μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς στο λογοτεχνικό του έργο.
http://www.biblionet.gr/book/73698/%CE%9F_%CE%B4%CE%AE%CE%BC%CE%B9%CE%BF%CF%82_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%AD%CF%81%CF%89%CF%84%CE%B1

Κριτικές - Παρουσιάσεις
Σταυρούλα Σκαλίδη, Η σημασία του αυτονόητου και η διαχείριση του ολέθρου, "Βραδυνή", 17.10.2009


Η σημασία του αυτονόητου και η διαχείριση του ολέθρου


(Το κείμενο δημοσιεύτηκε στη Φιλολογική Βραδυνή το Σάββατο, 17/10/2009)

«…Κανείς βέβαια δεν μπορεί να κατακρίνει έναν θεραπευτή που πασχίζει να βελτιώσει την τεχνική του. Μου ήρθε όμως μια στενόχωρη σκέψη: τι γίνεται με τα δικαιώματα του ασθενούς; Δεν υπάρχει κάποια διαφορά ανάμεσα σ’ έναν θεραπευτή που ξεπλένει ανάρμοστα αντιμεταβιβαστικά στίγματα και σ’ έναν χορευτή ή σ’ έναν δάσκαλο του ζεν που πασχίζει για την τελειότητα στον δικό του τομέα; Άλλο είναι να βελτιώνει κανείς το σερβίς του κι άλλο να οξύνει τις ικανότητες του εις βάρος ενός εύθραυστου και διαταραγμένου ανθρώπου…»

«Ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει δίχως μιαν αέναη εμπιστοσύνη σε κάτι ανώλεθρο εντός του, αν και τόσο το ανώλεθρο στοιχείο όσο και η εμπιστοσύνη παραμένουν γι’ αυτόν αενάως αποκρυμμένα. Ένας από τους τρόπους με τους οποίους εκφράζεται αυτή η διαρκής απόκρυψη είναι η πίστη σ’ έναν προσωπικό θεό» («Αφορισμοί» Φραντς Κάφκα, εκδόσεις Ερατώ).Ο όλεθρος που ζει στην ψυχή του ανθρώπου, ο αυτονόητος αυτός όλεθρος, είναι συνήθως το αντικείμενο και το υποκείμενο -ασυνήθιστα συχνά- της ίδιας της λογοτεχνίας. Το ανώλεθρο στοιχείο που αναφέρει ο Κάφκα και η εμπιστοσύνη προς αυτό, παραμένουν ακόμη ουτοπίες, ενώ κάποτε τη θέση του «προσωπικού θεού» καλείται στη σύγχρονη εποχή να παίξει ο ψυχαναλυτής. Τότε που η ψυχή αδυνατεί να υπάρξει από μόνη της, που καταρρέει μπροστά στον τρόμο που την κατατρέχει. «…Το μοναχικό εγώ που διαλύεται εκστατικά στο εμείς. Πόσες φορές το έχω ακούσει αυτό! Είναι ο κοινός παρονομαστής κάθε μορφής μακάριας ευτυχίας –ρομαντικής, σεξουαλικής, πολιτικής, θρησκευτικής, μυστικιστικής. Όλοι θέλουν και καλωσορίζουν αυτή τη μακάρια συγχώνευση…».

Αυτή την καταφυγή σε έναν έστω «διαχειριστή του ολέθρου» περιγράφει με ιδιαίτερα ζωντανό, πειστικό και γλαφυρό τρόπο ο Irvin D. Yalom στο βιβλίο του «Ο δήμιος του έρωτα και άλλες ιστορίες ψυχοθεραπείας» που κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Άγρα, σε μετάφραση της Ευαγγελίας Ανδριτσάνου και του Γιάννη Ζέρβα. Με το μανδύα της λογοτεχνικής αφήγησης ο καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ των Ηνωμένων Πολιτειών, Irvin D. Yalom, ξεδιπλώνει δέκα ιστορίες ψυχοθεραπείας από την πλευρά και την οπτική του γιατρού. Οι λογοτεχνικές αρετές της γραφής του Yalom δεν είναι το ζητούμενο στα βιβλία του, γιατί το περιεχόμενο αυτών που γράφει, κλέβει έτσι κι αλλιώς την παράσταση. Βρίσκω συγκινητική την πρόθεση ενός επιστήμονα να αποφασίσει να εκλαϊκεύσει τη θεωρία, την πρακτική και την εμπειρία του στην ιατρική που ασκεί, φέρνοντας πιο κοντά στο ευρύ κοινό τη διαδικασία της ψυχανάλυσης και τη λογική της σε αδρές γραμμές, ιδίως όταν παρουσιάζει χωρίς προσπάθεια ωραιοποίησης τα προβλήματα του θεραπευτή, τα αδιέξοδά του, τη ματαιότητα που ελλοχεύει σε κάθε του προσπάθεια. Αποκαθηλώνει με τον τρόπο του την πανάκεια –για κάποιους- της ψυχοθεραπείας, ενώ εκείνο που πετυχαίνει στα σίγουρα είναι να κλονίσει τις βεβαιότητες του ανυποψίαστου αναγνώστη. Τον κάνει να αμφισβητήσει τη δική του οπτική στα πράγματα για εκείνα που θεωρούσε ήδη σίγουρα ή και που ακόμη δεν είχε αναρωτηθεί ποτέ για την ψυχολογική προέλευση συμπεριφορών ή συγκεκριμένων επιλογών.

Είναι απολαυστικός ο σαρκασμός του συγγραφέα, η ανθρώπινη πλευρά του, με τις αδυναμίες του, την ειρωνεία που δεν διστάζει να εξακοντίσει και εναντίον του ίδιου τού εαυτού, που δεν σταματάει ποτέ να πάσχει και να συμπάσχει. Ο Κάφκα («Αφορισμοί», εκδόσεις Ερατώ) το είχε γράψει καλύτερα:«Όλο το πάσχειν γύρω μας, κι εμείς να πάσχουμε πρέπει απ’ αυτό. Δεν έχουμε όλοι μας ένα σώμα, αλλά έχουμε όλοι μας έναν τρόπο ανάπτυξης, και μας οδηγεί μέσα απ’ όλες τις οδύνες, είτε με τούτη είτε με την άλλη μορφή. Όπως ακριβώς το παιδί αναπτύσσεται μέσα από όλα τα στάδια της ζωής ίσαμε τα γεράματα και το θάνατο (και βασικά κάθε στάδιο μοιάζει απροσπέλαστο στο προηγούμενο, είτε επιθυμητό είναι είτε επίφοβο), έτσι επίσης αναπτυσσόμαστε κι εμείς, (όχι λιγότερο στενά συνδεδεμένοι με την ανθρωπότητα απ’ ό,τι με τον ίδιο τον εαυτόν μας) μέσα από όλο το πάσχειν του κόσμου τούτου. Δεν υπάρχει χώρος για τη δικαιοσύνη στο πλαίσιο αυτό, μήτε όμως και για το φόβο του πάσχειν ή για την ερμηνεία του πάσχειν ως αξίας».

Η αξία των ιστοριών του Yalom έγκειται στο ότι επιχειρεί να φωτίσει σκοτεινές πλευρές ή ανοίκεια στιγμιότυπα του ανθρώπινου μυαλού, κάτω από πραγματικές συνθήκες, έχοντας στην υπηρεσία του τα όπλα της ψυχανάλυσης από τη μία –αν και κορυφαία ψυχογραφήματα έχει αποδώσει η παγκόσμια λογοτεχνία- και τον εύστοχο αφηγηματικό του λόγο που μαγνητίζει τον αναγνώστη από την άλλη. «…Τα δημιουργικά μέλη μιας ορθοδοξίας, ξεπερνούν τελικά το δόγμα τους…». Ο συγγραφέας κινείται μακριά και πέρα από δόγματα και αντιλήψεις που περιορίζουν τη σκέψη. Αφυπνίζει τον αναγνώστη να σκεφτεί καλύτερα για τον εαυτό του κυρίως, αλλά και για τους άλλους, εξαίροντας τη σημασία του αυτονόητου. Το ενδιαφέρον είναι ότι πρώτος του θεραπευόμενος είναι ο ίδιος του ο εαυτός και μέσα από την προσωπική του βελτίωση και υπέρβαση, κατορθώνει να οικοδομήσει σχέσεις εμπιστοσύνης με τους άλλους θεραπευόμενους και τελικά να κατακτήσει το ρυθμιστικό ρόλο του «διαχειριστή του ολέθρου». Αν κάτι πετυχαίνει ο αναγνώστης, είναι να διευρύνει τους ορίζοντες της ανοχής, της ανεκτικότητας και κυρίως της αμφιβολίας του. Είναι κέρδος προσωπικό για την αντιμετώπιση της ίδιας του της ζωής, εφόδιο που τον βοηθάει να αναγάγει σε σπουδαία τέχνη το να ζει, όπως επιθυμεί, όσο πιο ελεύθερος και όσο πιο ευτυχισμένος και ικανοποιημένος γίνεται. Όπως λέει και ο ίδιος ο Yalom στον πρόλογό του, «…Ανακάλυψα ότι τέσσερα δεδομένα έχουν ιδιαίτερη συνάφεια με την ψυχοθεραπεία: Το αναπόφευκτο του θανάτου για όλους μας προσωπικά και γι’ αυτούς που αγαπάμε. Η ελευθερία να φτιάξουμε τη ζωή μας όπως τη θέλουμε. Η έσχατη μοναχικότητά μας. Και, τέλος, η απουσία οποιασδήποτε προφανούς σημασίας ή νοήματος στη ζωή. Όσο μελαγχολικά και να φαίνονται αυτά τα δεδομένα, εμπεριέχουν τους σπόρους της σοφίας και της λύτρωσης…».
http://stavroulascalidi.blogspot.gr/2009/10/blog-post_17.html

Κόλιος Κωνσταντίνος, Το Καλό με τη Δυσκολία

Δυσκολία μου

όσο με πιέζεις βαθαίνω

όσο βαθαίνω αντέχω

όσο αντέχω δυναμώνω

όσο δυναμώνω γίνομαι πιο ισχυρός

όσο γίνομαι ισχυρός γίνομαι ακατανίκητος

με φορτώνεις βάρος και γίνομαι ικανός να το σηκώνω·

μήπως δεν είναι καλή ιδέα να με πιέζεις τελικά.

Όσο θέλεις το κακό μου μού φτιάχνεις καλό

με παραμελείς - μαθαίνω να με φροντίζω

δεν μ' αγαπάς - αγαπιέμαι 

με απομονώνεις και πολλαπλασιάζομαι

κάτω με πατάς κι ανεβαίνω·

μήπως να το σκεφτείς 

πως δεν μπορείς να με βλάψεις 

και κάτι κάνεις λάθος μαζί μου.

Όσο με ωθείς στο σκοτάδι ανακαλύπτω το φως

μου κλείνεις τα παράθυρα και βλέπω καλύτερα

μου κλείνεις τις πόρτες κι ανοίγω διάπλατα 

με σφραγίζεις και ξεκλειδώνομαι·

μήπως να το παραδεχτείς

πως τη φυλακή που προσπαθείς να με κλείσεις

τη γνωρίζω καλύτερα.

Μήπως να το σκεφτείς δυσκολία

πως στο λαβύρινθο που με ρίχνεις εγώ παλιά τον έχτισα

και κράτησα αντίγραφο του σχεδίου.

Μήπως να το σκεφτείς δυσκολία

πως είσαι ο ευεργέτης μου. 

Το Καλό με τη Δυσκολία https://triala.blogspot.gr/2016/05/blog-post_20.html