 |
Το εξώφυλλο του βιβλίου Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι της Νίκης Αναστασέα κοσμεί φωτογραφία : Kamilo Nollas Kapnomagaza-Old tobacco factories: Enigmas, Order and Emptiness. Greece, 2003-2007 http://kamilonollas.com διαβάστε για την έκθεση του φωτογράφου σε προηγούμενη δημοσίευσή μου : http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2013/11/gallery-512.html |
Την Κυριακή 2/11/2014 στις 6:30 μ.μ. - 8:00 μ.μ.
Δημοτική Βιβλιοθήκη Κορωπίου
Πεζόδρομος Γ. Παπασιδέρη 13, Κορωπί, τηλ. 210-6626295
https://www.facebook.com/events
 |
Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι
Μυθιστόρημα
Νίκη Αναστασέα
Πόλις, 2012
243 σελ.
ISBN 978-960-435-360-6,
Νεοελληνική πεζογραφία
- Μυθιστόρημα [DDC: 889.3]
|
Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος [2013] Βραβείο Λογοτεχνικού Περιοδικού "Κλεψύδρα"/Λέσχης Πολιτισμού "Έναστρον" [2013]Διαβάστε σχετικό μου άρθρο :
http://tehneskaigrammata.blogspot.gr/2013/05/2013_317.html
Βραβείο Μυθιστορήματος - Περιοδικό "www.oanagnostis.gr" [2013]Όταν ο Στέφανος συνάντησε την Πέρσα, ήταν ένας ρομαντικός ιδεολόγος. Εκείνη τον πίστεψε και τον αγάπησε. Και τον ακολούθησε. Έπειτα ήρθαν οι διαψεύσεις, οι ματαιώσεις, το παράπονο και ο θυμός. Όμως το ζευγάρι, δείγμα από το σώμα της νεοελληνικής μικροαστικής τάξης, συνεχίζει τη μικρή του ιστορία. Μέχρι να το χτυπήσει η πραγματικότητα με τη δύναμη του κεραυνού: η κόρη τους βρίσκεται προφυλακισμένη, γιατί το αγόρι που αγαπάει σκότωσε αστυνομικό, κι εκείνη δεν καταθέτει εναντίον του. Ανυποχώρητη, κι ας κινδυνεύει να καταδικαστεί: "Γιατί έτσι είναι η αγάπη".
Η συγγραφέας μοιράζει την αφήγηση στους ήρωές της, με μονολόγους που αλληλοσυμπληρώνονται. Πρόσωπα καθημερινά, αυθεντικά, με τη ζωή τους σε εκκρεμότητα, καταθέτουν την επώδυνη πορεία τους. Αναζητούν τα αίτια, πασχίζουν να ερμηνεύσουν τις προθέσεις και τις στάσεις, να ανιχνεύσουν τις τάσεις και τους συσχετισμούς. Και προσπαθούν με έργα και με λόγια, άλλοτε με σκληρές αλήθειες κι άλλοτε με αλληγορίες, να προστατέψουν αυτούς που αγαπούν.
Η Νίκη Αναστασέα καταγράφει τον κοινωνικό τους περίγυρο, εστιάζει στον συναισθηματικό τους κόσμο, στο πείσμα και την απελπισία τους, φιλοτεχνεί τις φωτοσκιάσεις των αντιδράσεών τους και τους οδηγεί με δεξιοτεχνία στο αναπάντεχο τέλος.
Κριτικές - Παρουσιάσεις
Γρηγόρης Μπέκος, Νίκη Αναστασέα: Είμαστε σε συνεχή διχογνωμία, "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 30.3.2014Χριστίνα Κυριακάτη, Το κορίτσι που είχε ένα άσο, www.oanagnostis.gr, 30.7.2013Γιώργος Παγανός, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, Περιοδικό "Φρέαρ", τχ. 1, Μάιος-Ιούνιος 2013Librofilo, "...Καθώς άκουγε το χιόνι να πέφτει απαλά σ' όλη τη πλάση…", "Librofilo", 18.4.2013Χρίστος Παπαγεωργίου, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, diastixo.gr, 15.4.2013Βασιλική Χρίστη, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, www.diavasame.gr, Απρίλιος 2013Μυρτώ Τσελέντη, Μια οικογένεια διαλύεται, "Επενδυτής", 23.3.2013Γιάννης Παπαγιάννης, Οι πενήντα αποχρώσεις του πραγματικού, "Ελεύθερος Τύπος", 10.3.2013Δήμητρα Ρουμπούλα, Στα σκοτεινά δωμάτια μιας οικογένειας, "Έθνος", 23.2.2013Δημήτρης Μαστρογιαννίτης, Νίκη Αναστασέα: Παράπλευρες απώλειες, "Athens Voice", τχ. 424, 21.2.2013Μαρία Στασινοπούλου, "Η αγάπη δεν είναι λίγο", "Εφημερίδα των Συντακτών", 2.2.2013Ελισάβετ Κοτζιά, Η λογοτεχνία άντεξε και το 2012, "Η Καθημερινή"/ "Τέχνες και Γράμματα", 22.12.2012Τιτίκα Δημητρούλια, Το νόημα της αφοσίωσης , "Η Καθημερινή"/ "Τέχνες και Γράμματα", 22.12.2012Μικρές και μεγάλες ιστορίες, "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 16.12.2012Γιώργος Περαντωνάκης, Πολιτική, βία και λογοτεχνία, "Εφημερίδα των Συντακτών", 15.12.2012Όλγα Σελλά, H απελπισία της προδοσίας, "Η Καθημερινή"/ "Τέχνες και Γράμματα", 25.11.2012Μισέλ Φάις, Πεζογραφία σε πρώτο πρόσωπο, "Εφημερίδα των Συντακτών", 9.11.2012Σταυρούλα Παπασπύρου, Λεπτομέρειες, "Athens Voice", τχ. 411, 1.11.2012Ελισάβετ Κοτζιά, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, Περιοδικό "Μεταρρύθμιση", Νοέμβριος 2012Ξενοφών Μπρουντζάκης, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, "Το Ποντίκι", 25.10.2012Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Ο Φόκνερ στο κέντρο της Αθήνας, "Το Βήμα"/ "Βιβλία", 21.10.2012Ρούλα Γεωργακοπούλου, Ο έρωτας στα χρόνια της κουκούλας, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 20.10.2012Χαρίκλεια Δημακοπούλου, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, "Εστία", 20.10.2012Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, "Ημερησία", 6.10.2012Κωστής Παπαγιώργης, Ένα ανελισσόμενο δράμα πολυφωνικής υφής, "Lifo", τχ. 310, 4.10.2012Γιώργος Κορδομενίδης, Βιβλία στο κομοδίνο, Περιοδικό "Εντευκτήριο", τχ. 98, Αύγουστος-Οκτώβριος 2012
Γιώργος Βέης, Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, www.bookpress.gr, 14.12.2012 :
Του Γιώργου Βέη
Το πνεύμα μου είναι το σώμα μου και τίποτε παραπάνω - Αντονέν Αρτό
Δεν θα μάθουμε μάλλον ποτέ γιατί οπλοφορούσε ο εικοσιοχτάχρονος Στέλιος. Αν ανήκε πράγματι σε κάποια ομάδα νεωτερικών Ρομπέν των Πόλεων ή αν δρούσε κατά μόνας, ως ελεύθερος σκοπευτής, μανιακός υπερασπιστής ενός προσωποπαγούς Δικαίου.
Αυτό που ξέρουμε όμως πολύ καλά είναι ότι ανταπέδωσε τα πυρά και σκότωσε έναν αστυνομικό, εκείνη τη μοιραία, μυθιστορηματική νύχτα, παρουσία μάλιστα της Ηλέκτρας, της εικοσιδυάχρονης ερωτικής του συντρόφου. Η τελευταία, παρά τις ενδείξεις περί του αντιθέτου, σε όλη τη διάρκεια της κινηματογραφικής αφήγησης στο Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, τον καταδίδει στην πρώτη ακροαματική διαδικασία ενώπιον δικαστών και ενόρκων. Οι γονείς της Ηλέκτρας, ο Στέφανος και η Πέρσα, παρακολουθούν τις αντιδράσεις της προφυλακισμένης επί διετία κόρης τους στον Κορυδαλλό, αφήνοντας στο μεταξύ να διαφανούν μέσα από περίτεχνες διηγητικές σχισμές, οι δικές τους ιστορίες, οι ανακατατάξεις των συναισθηματικών τους βίων, οι αποδομήσεις, ανελέητες και εκκωφαντικές, εκατέρωθεν, οι κατ΄ανάγκην συμβιβασμοί και οι ελλειμματικές τους κατά κανόνα επαφές ψυχής. Για να επιβεβαιωθεί άλλη μια φορά ο Όσκαρ Ουάιλντ, ο οποίος εγνώριζε σε βάθος τα ανθρώπινα και ουδέποτε, κατά τον Χόρχε Λουίς Μπόρχες, έσφαλε στις κρίσεις του για τους χρήστες της ζωής, ο καθένας από τους ήρωες αυτού του έργου σκοτώνει εν τέλει αυτό που με τόσο πάθος κάποτε διακήρυξε ότι αγάπησε. Η αρχή «all men kill the thing they love» από την Μπαλάντα της Φυλακής του Ρήντιγκ του Όσκαρ Ουάιλντ μας θυμίζει στις κρίσιμες σελίδες του βιβλίου, ως πένθιμη επωδός θανάτου, την κοινή, τη θλιβερή μοίρα και των θυελλωδών ερώτων. Κατά τις μαρτυρίες βεβαίως των ίδιων των θνητών, τα πάντα κρέμονται κυριολεκτικά από μια τρίχα: η αντοχή του εσύ από την αδηφαγία του εγώ πάντοτε γίνεται θρύψαλα. Όπως φέρ΄ειπείν η Πέρσα σκοτώνει ηθικά τον Στέφανο, διατηρώντας συστηματικά επί ένα οκτάμηνο μια πλήρη εξωσυζυγική σχέση, έτσι η ίδια αποτελειώνει και τον εραστή της, όταν έλθει η σειρά του, εγκαταλείποντάς τον αιφνιδιαστικά, με την γραπτή μονολεκτική δήλωση: «κουράστηκα». Επιστρέφοντας, μετανοημένη πιθανότατα, στον θύτη και θύμα ταυτοχρόνως του τυπικού αυτού οικογενειακού ρομάντζου, ατελέσφορο ομόκλινο Στέφανο, τελεί κατ΄ουσίαν μιαν ακόμη πανηγυρική μύηση στο ανέφικτο του Έρωτα.
"Ο καθένας από τους ήρωες αυτού του έργου σκοτώνει εν τέλει αυτό που με τόσο πάθος κάποτε διακήρυξε ότι αγάπησε"
Στη σελίδα 89, γενικεύοντας τον προβληματισμό περί του ενστίκτου θανάτου, το οποίο, ως γνωστόν, συνέχει πλήρως την ανθρώπινη υπόσταση, τίθεται κατηγορηματικά το ζήτημα της συνειδητής δολοφονίας, τόσο του Εαυτού, όσο και του Άλλου. Παραθέτω αυτούσιο το χωρίο για τις ανάγκες της εποπτικής στιγμής: «Ο Σεμπρούν […] μιλούσε βεβαίως για την επανάσταση, παίρνοντας αφορμή από τη Γαλλική και τον Ροβεσπιέρο, ουσιαστικά όμως εννοώντας τη δική τους χαμένη επανάσταση, ότι αυτή η ανατροπή, αυτό το πέρασμα από το πεθαίνω για κάτι που πιστεύω στο σκοτώνω για κάτι που πιστεύω, είναι ένα από τα κατ΄εξοχήν θέματα όλων των επαναστάσεων». Η συγγραφέας (1947) εν ολίγοις δεν αφήνει πολλά περιθώρια για αμφισβητήσεις ή επιφυλάξεις: όλες οι κομβικές πράξεις και όλες οι ασύγγνωστες παραλείψεις των υποκειμένων της σκηνής στο ρηματικά ευθύβολο, τέταρτο στη σειρά πεζογράφημά της, καταδηλώνουν με λεκτική ενάργεια ότι η διάφυλη σχέση είναι εμπειρικώς, κατά πάσα πιθανότητα, αδύνατη. Τουλάχιστον εδώ και τώρα. Η ερωτική αβελτηρία είναι εν ολίγοις το ακραίο βάσανο. Από μια φύσει δυνατότητα ανάτασης, ο Έρως, εκφυλίζεται συνειδητά και βεβαίως εκούσια, κατά τις περιστάσεις εκασταχού εκάστοτε, σε μαντζούνι ναρκισσιστικής ψευδοαυτάρκειας. Η καθολικότητά του ελέγχεται ως πανάκεια. Η λίμνη των ψευδαισθήσεων αντανακλά τα είδωλα του έρωτα και στη συνέχεια τα εξουδετερώνει εντός της. Από την άποψη αυτή το Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι είναι από τα αντιπροσωπευτικά λακανικά αφηγήματα της εποχής. Η δαμόκλειος σπάθη, για να το διατυπώσω διαφορετικά, η οποία, πέφτοντας κάποια στιγμή πάνω στα κεφάλια των σεξουαλικών ανδρεικέλων ή ζαριών του θεού, όπως μας θέλει και ο Πλάτων (πρβλ. Nόμοι 903D), ακυρώνει αμετακλήτως, στην καθημερινή πράξη την υπόθεση της ερωτικής πλήρωσης εν διαρκεία.
Συγκρατώ ότι η συγγραφέας μας αφήνει να εννοήσουμε ότι οι παρατακτικές, εναλλασσόμενες, ολιγοσέλιδες εξομολογήσεις ενός εκάστου των ηρώων και αντιηρώων του έργου παραπέμπουν στην υφολογική τάξη του Καθώς ψυχορραγώ του Δασκάλου της Γουίλιαμ Φώκνερ. Το δε δίσημο κλίμα του χιονιού, το οποίο πέφτει και στρώνεται σε ορισμένες σελίδες του βιβλίου, μας οδηγεί αβίαστα στην ατμόσφαιρα του μυθιστορήματος του Ζωρζ Σιμενόν Το χιόνι ήταν βρόμικο. Άλλωστε ο εμφανής αστυνομικός χαρακτήρας αυτού του έργου της δόκιμης και ήδη βραβευμένης Νίκης Αναστασέα λειτουργεί συνειρμικά: το αίμα που χύνεται στους χώρους της γαλλικής αστυνομικής γραφής δεν είναι και πολύ διαφορετικό από το αίμα το οποίο σπαταλά τόσο επιπόλαια ο οργίλος Στέλιος. Οι νεκροί είναι τα εμβλήματα του ίδιου ανεγκέφαλου, σκοτεινού και αιωνίως αδάμαστου Κακού. Απλώς τα σημαίνοντα αλλάζουν. Τα σημαινόμενα οφείλουν εξ ορισμού να ενταφιασθούν άνευ λόγου και αιτίας. Πιθανότατα ο Ξένος του Καμύ ήταν το τελευταίο βιβλίο το οποίο διάβασε ή ξαναδιάβασε εμβριθώς αυτή η συν τοις άλλοις ακούραστη αναγνώστις, πρώην, μεταξύ άλλων, βιβλιοπώλις, προτού στρωθεί στη σύνθεση του Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι. Εξ ου κι αυτή η όσμωση της αλλοτρίωσης, η παράθεση των εξανδραποδισμών, η διοχέτευση της τρομερής πηγής ενέργειας, την οποία ο Φρόιντ κατάφερε να βαφτίσει λίμπιντο, όχι σε έργα μιας αισθητικής ζωής, αλλά σε εργοτάξια φανατικών προδοσιών και καταιγιστικού θανάτου.
Προτίθεμαι να ξαναδιαβάσω το βιβλίο αυτό μετά από καιρό. Είμαι βέβαιος: θα με προκαλέσει και πάλι. Με τρόπους διαφορετικούς εικάζω, διότι είναι εμφανώς πολύπτυχο. Εξαίρω εδώ την οπτική ενδυμασία του μυθιστορήματος από τον ταλαντούχο Καμίλο Νόλλα, ο οποίος φρόντισε υποδειγματικά κι αυτό το εξώφυλλο. Τυχεροί, εννοείται, όσοι συνεργάζονται μαζί του.
 |
Αναστασέα Νίκη
|
Η Νίκη Αναστασέα γεννήθηκε το 1947 στην Αθήνα αλλά έζησε τα μαθητικά και γυμνασιακά της χρόνια στην Ξάνθη. Έχει σπουδάσει δημοσιογραφία. Δούλεψε πολλά χρόνια στο χώρο του βιβλίου ως βιβλιοπώλης, βιβλιοπαρουσιάστρια σε περιοδικά και διορθώτρια. Το πρώτο της βιβλίο "Αυτή η αργή μέρα προχωρούσε" (1997) βραβεύτηκε με το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Πεζογράφου του περιοδικού "Διαβάζω".
Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2014) Τα άγρια περιστέρια, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2012) Πολύ χιόνι μπροστά στο σπίτι, Πόλις
(2009) Οι μικρές απολαύσεις του κυρίου Ευαγγελινού, Κέδρος
(2007) Αυτή η αργή μέρα προχωρούσε, Κέδρος
(2006) Επικράνθη: δια χειρός Αλέξη Ραζή, Κέδρος
(1998) Αυτή η αργή μέρα προχωρούσε, Πόλις
http://www.biblionet.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου