 |
| Όταν έκλαψε ο Νίτσε Μυθιστόρημα Irvin D. Yalom μετάφραση:
Ευαγγελία Ανδριτσάνου,
Γιάννης Ζέρβας
Άγρα, 2011 455 σελ. ISBN 978-960-325-360-0, Αμερικανική πεζογραφία -
Μυθιστόρημα [DDC: 813]
|
Όταν έκλαψε ο Νίτσε
Μυθιστόρημα
Irvin D. Yalom
Commonwealth Gold Medal for Best Fiction [Commonwealth Club of San Fransisco] [1993]
Μέσα από μια σειρά μυστικές συμφωνίες, ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος Φρήντριχ Νίτσε και ο Αυστριακός γιατρός Γιόζεφ Μπρόιερ, ένας από τους πατέρες της ψυχανάλυσης, συναντιούνται στη Βιέννη του 19ου αιώνα, σε μια εμπνευσμένη διαδικασία διπλής ψυχοθεραπείας. Σ' αυτή την περιπέτεια υπαρξιακής αναζήτησης δύο μοναδικών ανθρώπων εμπλέκονται ένας νεαρός ειδικευόμενος γιατρός ονόματι Ζίγκμουντ Φρόυντ, μια θυελλώδης γυναίκα-ίνδαλμα ποιητών και ψυχιάτρων, η Λου Σαλομέ, και μια σαγηνευτική ασθενής, η Άννα Ο., που στοιχειώνει την ψυχή του γιατρού της.
Ο διάσημος ψυχίατρος Irvin D. Yalom επινοεί στο μυθιστόρημα αυτό τη συνάντηση δύο ιστορικών προσώπων στη μητρόπολη των διανοητικών ζυμώσεων του 19ου αιώνα, τη Βιέννη, δίνοντας μια ερμηνευτική εκδοχή της γέννησης της ψυχοθεραπείας και της σχέσης της με την υπαρξιακή φιλοσοφία. Η ψυχοθεραπευτική περιπέτεια που ξετυλίγεται κόβει την ανάσα καθώς αποκαλύπτει βήμα βήμα την ιαματική δύναμη της αληθινής σχέσης.
"Η νέα επετειακή έκδοση, με την ευκαιρία των δέκα χρόνων από την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου στην Ελλάδα, περιέχει ένα επίμετρο με δύο επιστολές που βρέθηκαν πρόσφατα και ένα σχόλιο του Ίρβιν Γιάλομ όπου αποδεικνύεται ότι η φανταστική συνάντηση Νίτσε, Μπρόιερ και Φρόυντ θα μπορούσε όντως να έχει λάβει χώρα και όπου η πραγματικότητα έρχεται να επιβεβαιώσει τη μυθοπλασία."
Κριτικές - Παρουσιάσεις
Tίνα Μανδηλαρά, "Όταν έκλαψε ο Νίτσε" Reload, "Πρώτο Θέμα", 22.10.2011Σοφία Νικολαΐδου, Όταν έκλαψε ο Νίτσε, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 27.8.2011Δέσποινα Τριβόλη, Τα αληθινά δάκρυα του Νίτσε, "Lifo", τχ. 253, 16.6.2011Σοφία Νικολαΐδου, Όταν ο Σίγκμουντ έγινε... Σέρλοκ Χολμς, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 2.4.2010
“Γιόζεφ, προσπάθησε να καθαρίσεις το μυαλό σου. Φαντάσου το ακόλουθο διανοητικό πείραμα!
Ο διάσημος ψυχίατρος Irvin D. Yalom επινοεί στο μυθιστόρημα αυτό τη συνάντηση δύο ιστορικών προσώπων στη μητρόπολη των διανοητικών ζυμώσεων του 19ου αιώνα, τη Βιέννη, δίνοντας μια ερμηνευτική εκδοχή της γέννησης της ψυχοθεραπείας και της σχέσης της με την υπαρξιακή φιλοσοφία. Η ψυχοθεραπευτική περιπέτεια που ξετυλίγεται κόβει την ανάσα καθώς αποκαλύπτει βήμα βήμα την ιαματική δύναμη της αληθινής σχέσης.
"Η νέα επετειακή έκδοση, με την ευκαιρία των δέκα χρόνων από την πρώτη κυκλοφορία του βιβλίου στην Ελλάδα, περιέχει ένα επίμετρο με δύο επιστολές που βρέθηκαν πρόσφατα και ένα σχόλιο του Ίρβιν Γιάλομ όπου αποδεικνύεται ότι η φανταστική συνάντηση Νίτσε, Μπρόιερ και Φρόυντ θα μπορούσε όντως να έχει λάβει χώρα και όπου η πραγματικότητα έρχεται να επιβεβαιώσει τη μυθοπλασία."
Κριτικές - Παρουσιάσεις
Tίνα Μανδηλαρά, "Όταν έκλαψε ο Νίτσε" Reload, "Πρώτο Θέμα", 22.10.2011Σοφία Νικολαΐδου, Όταν έκλαψε ο Νίτσε, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 27.8.2011Δέσποινα Τριβόλη, Τα αληθινά δάκρυα του Νίτσε, "Lifo", τχ. 253, 16.6.2011Σοφία Νικολαΐδου, Όταν ο Σίγκμουντ έγινε... Σέρλοκ Χολμς, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 2.4.2010
“Γιόζεφ, προσπάθησε να καθαρίσεις το μυαλό σου. Φαντάσου το ακόλουθο διανοητικό πείραμα!
Τί θα συνέβαινε αν κάποιος δαίμονας σου έλεγε ότι αυτή τη ζωή - όπως τη ζεις τώρα και όπως την έχεις ζήσει στο παρελθόν- πρέπει να τη ζήσεις ξανά, αμέτρητες φορές;"
"Και χωρίς να συμβαίνει τίποτα καινούργιο; Όπου κάθε πόνος και κάθε χαρά κι ότι ήταν άφατα μικρό ή μεγάλο στη ζωή σου, θα επιστρέφει σε'σενα, όλα στην ίδια διαδοχή και ακολουθία;
-ακόμα κι αυτός ο άνεμος και τα δέντρα κι αυτά τα γλυστερά βράχια,ακόμα και το νεκροταφείο κι ο τρόμος, ακόμα κι αυτή η γλυκιά στιγμή κι εσύ κι εγώ, πιασμένοι απ’ το μπράτσο, μουρμουρίζοντας αυτά τα λόγια;”
Καθώς ο Μπρόιερ έμεινε σιωπηλός, ο Νίτσε συνέχισε:
“Φαντάσου την αιώνια κλεψύδρα της ύπαρξης ν’αναποδογυρίζει ξανά και ξανά και ξανά. Και κάθε φορά, αναποδογυρίζουμε κι εσύ κι εγώ, απλοί κόκκοι στη διαδικασία”.
Καθώς ο Μπρόιερ έμεινε σιωπηλός, ο Νίτσε συνέχισε:
“Φαντάσου την αιώνια κλεψύδρα της ύπαρξης ν’αναποδογυρίζει ξανά και ξανά και ξανά. Και κάθε φορά, αναποδογυρίζουμε κι εσύ κι εγώ, απλοί κόκκοι στη διαδικασία”.
Ο Μπρόιερ έκανε μια προσπάθεια να τον καταλάβει. “Αυτή η -η- η φαντασίωση, πώς-;”
“Είναι κάτι παραπάνω από φαντασίωση” επέμεινε ο Νίτσε, “είναι κάτι παραπάνω από ένα νοητικό πείραμα.
Άκου μόνο τα λόγια μου! Άσε απ’ έξω όλα τ’ άλλα!
Σκέψου την αιωνιότητα.
Δες πίσω σου -φαντάσου- να κοιτάζεις ατέλειωτα πίσω στο παρελθόν.
Ο χρόνος εξαπλώνεται προς τα πίσω για όλη την αιωνιότητα.
Και, αν ο χρόνος εξαπλώνεται συνεχώς προς τα πίσω, οτιδήποτε θα μπορούσε να συμβεί δεν έχει ήδη συμβεί; Οτιδήποτε γίνεται τώρα δεν θα έχει γίνει έτσι παλιά; Οτιδήποτε περπατάει εδώ δεν έχει περπατήσει το ίδιο μονοπάτι στο παρελθόν;
“Είναι κάτι παραπάνω από φαντασίωση” επέμεινε ο Νίτσε, “είναι κάτι παραπάνω από ένα νοητικό πείραμα.
Άκου μόνο τα λόγια μου! Άσε απ’ έξω όλα τ’ άλλα!
Σκέψου την αιωνιότητα.
Δες πίσω σου -φαντάσου- να κοιτάζεις ατέλειωτα πίσω στο παρελθόν.
Ο χρόνος εξαπλώνεται προς τα πίσω για όλη την αιωνιότητα.
Και, αν ο χρόνος εξαπλώνεται συνεχώς προς τα πίσω, οτιδήποτε θα μπορούσε να συμβεί δεν έχει ήδη συμβεί; Οτιδήποτε γίνεται τώρα δεν θα έχει γίνει έτσι παλιά; Οτιδήποτε περπατάει εδώ δεν έχει περπατήσει το ίδιο μονοπάτι στο παρελθόν;
"Προτείνεις ότι κάθε πράξη που κάνω, κάθε πόνος που νιώθω, θα βιώνεται συνεχώς στην αιωνιότητα;"
"Ναι, η αιώνια επανάληψη σημαίνει ότι κάθε φορά που επιλέγεις μια πράξη θα την επιλέγεις αιώνια. Και ισχύει το ίδιο για κάθε πράξη που δεν κάνεις, κάθε εμποδισμένη σκέψη, κάθε επιλογή που απέφυγες. Και όλη η αβίωτη ζωή θα μένει να φουσκώνει μέσα σου, αβίωτη για όλη την αιωνιότητα. Κι η αδιόρατη φωνή της συνείδησής σου θα σου διαμαρτύρεται αιώνια. Τη σιχαίνεσαι αυτή την ιδέα; Ή σ' αρέσει ;"
"Τη σιχαίνομαι"
"Τότε ζήσε με τέτοιο τρόπο που να σου αρέσει η ιδέα..!!
"Ναι, η αιώνια επανάληψη σημαίνει ότι κάθε φορά που επιλέγεις μια πράξη θα την επιλέγεις αιώνια. Και ισχύει το ίδιο για κάθε πράξη που δεν κάνεις, κάθε εμποδισμένη σκέψη, κάθε επιλογή που απέφυγες. Και όλη η αβίωτη ζωή θα μένει να φουσκώνει μέσα σου, αβίωτη για όλη την αιωνιότητα. Κι η αδιόρατη φωνή της συνείδησής σου θα σου διαμαρτύρεται αιώνια. Τη σιχαίνεσαι αυτή την ιδέα; Ή σ' αρέσει ;"
"Τη σιχαίνομαι"
"Τότε ζήσε με τέτοιο τρόπο που να σου αρέσει η ιδέα..!!
Δεν διδάσκω Γιόζεφ, ότι ο άνθρωπος οφείλει ν'αντέχει το θάνατο ή να "συμβιβάζεται" μαζί του. Ακολουθώντας αυτή την κατεύθυνση προδίδεις τη ζωή σου! Το μάθημα που σου διδάσκω είναι: Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή!"
"Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή!" Η φράση αυτή προκάλεσε ένα σοκ στο Μπρόιερ.
Η ευχάριστη απογευματινή βόλτα είχε αποκτήσει θανάσιμη σοβαρότητα.
"Να πεθαίνεις τη σωστή στιγμή!" Η φράση αυτή προκάλεσε ένα σοκ στο Μπρόιερ.
Η ευχάριστη απογευματινή βόλτα είχε αποκτήσει θανάσιμη σοβαρότητα.
“Να πεθαίνεις την κατάλληλη στιγμή; Τι εννοείς; Σε παρακαλώ, Φρήντριχ, δεν το αντέχω, σ’ το 'χω πει πολλές φορές, να μου λες κάτι τόσο σημαντικό με τόσο αινιγματικό τρόπο. Γιατί το κάνεις αυτό;”
“Θέτεις δυο ερωτήματα. Σε ποιό από τα δυο να απαντήσω;”
“Σήμερα, πες μου για το : να πεθαίνει κανείς τη σωστή στιγμή”
“Ζήσε όταν ζεις! Ο θάνατος χάνει τη φρίκη του αν κάποιος πεθάνει έχοντας εξαντλήσει τη ζωή του!
"Αν ο άνθρωπος δε ζει στη σωστή στιγμή, τότε δεν μπορεί ποτέ να πεθάνει τη σωστή στιγμή…"
"Αν ο άνθρωπος δε ζει στη σωστή στιγμή, τότε δεν μπορεί ποτέ να πεθάνει τη σωστή στιγμή…"
"Και τι σημαίνει αυτό;" ξαναρώτησε ο Μπρόιερ, νιώθοντας ακόμη πιο μπερδεμένος.
"Ρώτησε τον εαυτό σου, Γιόζεφ: έχεις εξαντλήσει τη ζωή σου;"
"Απαντάς στην ερώτηση με ερώτηση. Φρήντριχ!"
"Κάνεις ερωτήσεις που γνωρίζεις την απάντησή τους" αντέκρουσε ο Νίτσε.
"Αν γνώριζα την απάντηση, γιατί να ρωτήσω;"
"Για ν'αποφύγεις να μάθεις τη δική σου απάντηση!"
"Στη διάρκεια αυτής της συνάντησης ο Νίτσε παρέμενε προσηλωμένος: έγνεφε επιδοκιμαστικά με το κεφάλι σε κάθε ερώτηση. Τον Μπρόιερ δεν τον παραξένευε αυτό. Δεν είχε ποτέ συναντήσει ασθενή που να μην απολάμβανε κρυφά την εξέταση της ζωής του στο μικροσκόπιο. Κι όσο μεγαλύτερη η μεγέθυνση τόσο χαιρόταν ο ασθενής. Η χαρά να σε παρατηρούν ήταν τόσο μεγάλη που ο Μπρόιερ πίστευε ότι ο αληθινός πόνος των γηρατειών, του πένθους, του να ζεις αφού οι φίλοι σου έχουν πεθάνει , ήταν η απουσία εξονυχιστικής παρατήρησης- η φρίκη του να ζεις μια ζωή που δεν την παρατηρεί κανείς"
 |
| Yalom Irvin D., 1931 |
O Irvin D. Yalom (1931) είναι επίτιμος καθηγητής ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ των ΗΠΑ. Μαθητής και συνεργάτης του Rollo May, θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους, εν ζωή, εκπροσώπους της υπαρξιακής σχολής στην ψυχιατρική και είναι συγγραφέας του εγκυρότερου και πληρέστερου εγχειρίδιου υπαρξιακής ψυχοθεραπείας ("Existential Psychotherapy"). Το πρώτο του βιβλίο, "Theory and Practice of Group Psychotherapy", έχει μεταφραστεί σε 14 γλώσσες και αποτελεί βασικό διδακτικό εγχειρίδιο σε πολλές σχολές ψυχιατρικής και ψυχοθεραπείας. Ο Yalom έχει γράψει πολλά ακόμη επιστημονικά βιβλία και άρθρα. Το λογοτεχνικό του έργο αρχίζει όψιμα και περιλαμβάνει δύο συλλογές διηγημάτων ("Love's Executioner" και "Momma and the Meaning of Life") και τρία μυθιστορήματα ("When Nietzsche Wept", "Lying on the Couch" και "The Schopenhauer Cure"), που όλα έχουν γίνει μπεστ-σέλλερ σε πολλές χώρες. Όλα του τα λογοτεχνικά βιβλία αποτελούν ιστορίες ψυχοθεραπείας και ο ίδιος τα θεωρεί προέκταση του διδακτικού του έργου, το οποίο, όπως λέει, βρίθει ούτως ή άλλως ιστοριών και διηγήσεων. Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορούν τα βιβλία του: "Όταν έκλαψε ο Νίτσε", "Στο ντιβάνι" και "Η θεραπεία του Σοπενάουερ" (μυθιστορήματα)· "Ο δήμιος του έρωτα" και "Η μάνα και το νόημα της ζωής" (διηγήματα)· "Θρησκεία και ψυχιατρική", "Το δώρο της ψυχοθεραπείας", "Στον κήπο του Επίκουρου - Αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου", "Θεωρία και πράξη της ομαδικής ψυχοθεραπείας και Ενδονοσοκομειακή ομαδική ψυχοθεραπεία" (δοκίμια και μελέτες)· "Κάθε μέρα λίγο πιο κοντά - Μια ψυχοθεραπεία ειπωμένη δυό φορές" (με την Ginny Elkin)· "Θα φωνάξω την αστυνομία" που συνέγραψε με τον R.L.Berger (αφήγημα), ενώ ετοιμάζεται το βιβλίο "Υπαρξιακή ψυχοθεραπεία".
Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2011) Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Άγρα
(2011) Το πρόβλημα Σπινόζα, Άγρα
(2009) Ενδονοσοκομειακή ομαδική ψυχοθεραπεία, Άγρα
(2008) Στον κήπο του Επίκουρου: αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου, Άγρα
(2007) Η μάνα και το νόημα της ζωής, Άγρα
(2005) Η θεραπεία του Σοπενάουερ, Άγρα
(2004) Το δώρο της ψυχοθεραπείας, Άγρα
(2003) Θρησκεία και ψυχιατρική, Άγρα
(2003) Ο δήμιος του έρωτα, Άγρα
(2002) Στο ντιβάνι, Άγρα
(2001) Όταν έκλαψε ο Νίτσε, Άγρα
Συμμετοχή σε συλλογικά έργα
(2013) Οι κεραίες της εποχής μου ΙΙ, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2013) Οι κεραίες της εποχής μου ΙΙ, Εκδόσεις Καστανιώτη
(2010) Κάθε μέρα λίγο πιο κοντά, Άγρα
(2008) Θα φωνάξω την αστυνομία, Άγρα
(2006) Θεωρία και πράξη της ομαδικής ψυχοθεραπείας, Άγρα
Λοιποί τίτλοι
(2011) Αλκοόλ, Ερευνητές [επιμέλεια]
Κριτικογραφία
Στον Κήπο του Επίκουρου [Irvin Yalom, Στον κήπο του Επίκουρου: αφήνοντας πίσω τον τρόμο του θανάτου], "Lifo", τχ. 119, 10.7.2008
http://www.biblionet.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου