Γιώργος Χ. Θεοχάρης [ΜΝΗΜΗ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΦΑΓΗ] ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ

Ακολουθεί αφιέρωμα του  Γιώργο Χ. Θεοχάρη [ΜΝΗΜΗ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΦΑΓΗ]  ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ με φωτογραφικό υλικό καθώς επίσης και αποσπάσματα από το βιβλίο του "Δίστομο 10 Ιουνίου 1944 - το Ολοκαύτωμα" (Σύγχρονη Έφραση 2010) που τιμήθηκε με το Κρατικό βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας 2011 κ.άλ. όπως ευγενικά μας τα παραχωρεί στο τοίχο του στο fb

[Δευτέρα 9 Ιουνίου κι η Καλημέρα του χαρτοκόπτη με ένα ποίημα του Γιώργου Χ. Θεοχάρη, δημοσιευμένο στο ειδικό τεύχος του περ. Εμβόλιμον στη Σφαγή στο Δίστομο (εκτός αρίθμησης, Ιούνιος 2009), στη συνέχεια στη συλλογή "Από μνήμης" (Μελάνι 2010) και τέλος στην έκδοση "Δίστομο 10 Ιουνίου 1944 - το Ολοκαύτωμα" (Σύγχρονη Έφραση 2010) που τιμήθηκε με το Κρατικό βραβείο Χρονικού-Μαρτυρίας 2011]

Σ’ ΕΣΕ ΠΟΥ ΜΕ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΠΕΡΝΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΡΑΧΩΒΑ

Φίλε,
εσύ που διασχίζοντας τη γη της Βοιωτίας προς τα δυτικά, κινείσαι, εποχούμενος, για της Αράχωβας τη γκλαμουριά, όταν θα προσεγγίζεις το αρχαίο εκείνο τρίστρατο που ο Λάιος, πρώτος, σηματοδότησε με το αίμα του, χυμένο απ’ του Οιδίποδα τ’ ανήξερο χέρι, μάθε πως κι άλλοι νεκροί, δολοφονημένοι από χέρι που ήξερε, συντήρησαν την ματωμένη οδοσήμανση στα μέσα του 20ου αιώνα μ. Χ.
Μείωσε ταχύτητα στα όρια του μαρτυρικού Διστόμου και κοίτα, δεξιά όπως ανεβαίνεις, το κενοτάφιο της οικογένειας Λουκά Θεμιστοκλή Σφουντούρη.
Θα δεις έναν μαρμάρινο σταυρό, μ’ ένα γλυπτό ανοιξιάτικο στεφάνι από μαργαρίτες και τριαντάφυλλα που περικλείει ένα περιστέρι μ’ ανοιχτά φτερά και στέρνο εκτεθειμένο –λες κι ότι δέχτηκε του κυνηγού τη σφαίρα ενώ πετούσε. Στη μαρμαρόπλακα διαβάζεις:

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ Λ. ΣΦΟΥΝΤΟΥΡΗ

*
ΛΟΥΚΑΣ ΕΤΩΝ 55
ΦΛΩΡΟΥ ΕΤΩΝ 50
ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ ΕΤΩΝ 33
ΙΩΑΝΝΗΣ ΕΤΩΝ 25
ΟΛΓΑ ΕΤΩΝ 20
ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΤΩΝ 14*
ΕΦΟΝΕΥΘΗΣΑΝ ΠΑΡΑ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ
ΤΗ 10 – 6 – 44

Άκουσε φίλε,
σ’ αυτό το κενοτάφιο βρίσκεται, μ’ έναν τρόπο, η σύνοψη της τραγωδίας του Διστόμου.
Ο Θεμιστοκλής πιάστηκε όμηρος, με άλλους έντεκα ξωμάχους, από τους Γερμανούς, σαν έφταναν στο Δίστομο, το μαύρο Σάββατο στις 10 Ιουνίου 1944. Λίγο μετά σκοτώσανε την αδερφή του Παναγιώτα που αμέριμνη έβοσκε τ’ αρνιά της στο Βρυόρεμα. Όσο βαστούσε η μέρα μέσα στο χωριό μακέλεψαν οι Ούννοι, νέους, γέρους νήπια, ζώα κι ό,τι ζωντανό –ανάμεσό τους τον Θεμιστοκλή και τον πατέρα του. Κίνησε η Φλωρού κι η Όλγα, η κόρη της, με δυο μουλάρια –σαν μάθανε τα μαύρα νέα- να φέρουνε τη σκοτωμένη Παναγιώτα τους. Φορτώσανε το πτώμα της και επιστρέφοντας απάντησαν το θάνατο να φεύγει για τη Λειβαδιά συντεταγμένος. Ήταν από τα τελευταία θύματα. Απόμειναν στις γράνες της δημοσιάς, μαζί με τα μουλάρια τους και τη νεκρή τους, θερισμένες από τα πολυβόλα.

Γι’ αυτό σου λέω φίλε,
σταμάτα μια φορά σ’ αυτό το κενοτάφιο της μνήμης.
Άφησε ένα αγριολούλουδο για τους 218 μακελεμένους του Διστόμου και συνέχισε, δρέψε την ευτυχία της ειρηνικής ζωής μας στην Αράχωβα τη νύχτα.
Περνώντας απ΄ του Καραϊσκάκη το άγαλμα δείξε του πως θ υ μ ά σ α ι, κλείνοντας πονηρά το μάτι σου.

Γιώργος Χ. Θεοχάρης 9/6/2014

[70 χρόνια από τη μεγάλη Σφαγή...70 χρόνια από τη ναζιστική φρικωδία...]

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-έργο του Γιώργη Σικελιώτη, στο περ. Επιθεώρηση Τέχνης, τ. 10, 1955-

-έργο του Νίκου Μανούση για το Δίστομο, στο περ. Πυρσός τ. 3, Δρέσδη 1961-

-σχέδιο του Νίκου Νομικού για το Δίστομο, στην εφ. Ακρόπολις, 10-6-1945-

-σχέδιο ανωνύμου για το Δίστομο, στην εφ. Ελευθερία, 10-6-1945-

-σχέδιο ανωνύμου για το Δίστομο, στην εφ. Εμπρός, 8-6-1946-

-σχέδιο ανωνύμου για το Δίστομο, στην εφ. Ριζοσπάστης, 9-6-1946-

-έργο του Αλέξανδρου Κορογιαννάκη για τη Σφαγή στο Δίστομο-

-Αφίσα του Στάθη Σταυρόπουλου για τα 50χρονα της Σφαγής, δημοσιευμένη στο περ. Εμβόλιμον, τ. 21-22, Ιούνιος 1994-

-το εξώφυλλο του βιβλίου ληξιαρχικών πράξεων θανάτου στο Δίστομο κατά την περίοδο της Σφαγής από τους ναζιστές-

-φωτογραφία από το πρώτο μνημόσυνο στο Δίστομο, στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΝΕΑ 12-6-1945-

-φωτογραφία από το πρώτο μνημόσυνο στο Δίστομο, στην εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ 12-6-1945-

[Κυριακή 8 Ιουνίου κι ο χαρτοκόπτης σάς λέει Καλημέρα με ένα ποίημα του Φώτη Φωτεινού, δημοσιευμένο στην εφ. Ριζοσπάστης στις 28-3-1945]

-στη φωτογραφία εικόνα από το πρώτο μνημόσυνο των σφαγιασθέντων, στην εφ. ΤΟ ΒΗΜΑ στις 12-6-1945-

ΔΙΣΤΟΜΟ

Πέρα στο μονοπάτι, βροντοφωνάζει το χωνί
κραυγές πνιχτές, άγρια σημαίνει η καμπάνα
πρόβαλαν στο χωριό οι Γερμανοί,
ξεμαλλιασμένη τρέχει κάθε μάνα.

Τα πρώτα σπίτια κύκλωσαν οι λύκοι.
Χυμούν στις πόρτες, ορμούν τις σπάζουν
Στριγγλιές, αντάρα, χαλασμός και φρίκη.
Με βια γυμνώνουν τα σπαθιά και σφάζουν.

Θανάτου ανατριχίλα στον αγέρα
σπαραχτικό ένα κλάμα, φωνές, αλοί μου
μου σφάζουνε το γέρο μου πατέρα,
σφάζουν εμένα, σφάζουν το παιδί μου.




Μισοσφαγμένη μια κόρη την αρπάζουν
τριάντα Ούννοι. Η άμοιρη είναι μόνη.
Στην εκκλησιά μπροστά την ατιμάζουν
και ο οφιτσίερ από κοντά τούς καμαρώνει.

Το Δίστομο ένας βόγγος συνταράζει.
Ποτάμι το αίμα στις στράτες του κυλάει.
Κάθε φαμίλια σπαρταρά, στενάζει,
όμως κανένας δεν προδίνει, δεν λυγάει.

Φεύγουνε τραγουδώντας οι σταυροφόροι της σφαγής
θεμελιωτές της βίας και του τρόμου!
Μαρτυρικός ο βόγγος τους Διστόμου
Ακούγεται στα πέρατα της γης.

[Το «Δίστομο» γράφηκε επί τόπου, την παραμονή μιας εκδήλωσης-μνημόσυνου που τελέστηκε στη μνήμη των θυμάτων της σφαγής. Υπό την ιδιότητα του γραμματέα μόρφωσης-διαφώτισης του Νομαρχιακού Συμβουλίου της ΕΠΟΝ Βοιωτίας, ήρθα από τη Λειβαδιά με εντολή να οργανώσω την τελετή. Συνομιλώντας με τους επιζήσαντες της σφαγής κατοίκους του Διστόμου, έγινα άμεσος κοινωνός μιας περιγραφής του χαλασμού. Έμεινα άναυδος. Το βράδυ με βάση τα βιώματα από την επικοινωνία μου με τους συγγενείς των θυμάτων, έγραψα το ποίημα το οποίο και απήγγειλα την άλλη μέρα κατά την επιμνημόσυνη δέηση.

Ο Φώτης Φωτεινός ήταν πτυχιούχος Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών. Μεταπτυχιακές σπουδές: Μόναχο, Φράιμπουρκ, Βασιλεία 1954-1963. Λέκτωρ Πανεπιστημίων: Βασιλείας 1959-1967, Ζυρίχης 1960-1983. Συντάκτης της «Νέας Γενιάς». Ιδρυτικό μέλος της Ενώσεως Δημοσιογράφων Αντιστασιακού Τύπου.]

-αναδημοσιεύεται από το βιβλίο του Γ. Χ. Θεοχάρη "Δίστομο 10 Ιουνίου 1944 το Ολοκαύτωμα", εκδόσεις Σύγχρονη Έκφραση, 2010- Γιώργος Χ. Θεοχάρης 8 Ιουνίου ·

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

[ΜΝΗΜΗ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΦΑΓΗ]

ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ















Γιώργος Χ. Θεοχάρης και να σκεφτεί κανείς πως οι θαυμάσιες αυτές φωτογραφίες οφείλονται στην ευτυχή συγκυρία του ότι η Βούλα Παπαϊωάννου βρέθηκε στο Δίστομο αμέσως μετά την Απελευθέρωση ακολουθώντας την αποστολή της ΟΥΝΡΑ με την οποία συνεργαζόταν προκειμένου να φωτογραφίσει τη δράση της οργάνωσης αυτής και τη βοήθεια που θα προσέφερε... όμως το μάτι της καλλιτέχνιδος φωτογράφου και η ελληνική της ψυχή την έκαναν να αποτυπώσε τη ζωντανή Ιστορία που εξελισσόταν εμπρός της... 
9/6/2014 



[ένα κείμενό μου για την παράλληλη μοίρα του Διστόμου (ΕΛΛΑΔΑ) και του Orandour (ΓΑΛΛΙΑ) που οι κάτοικοί τους σφαγιάστηκαν την ίδια μέρα, τις ίδιες ώρες, από τα ίδια τέρατα του ναζισμού. Πρώτη δημοσίευση στο περ. Ε-ΙΣΤΟΡΙΚΑ της εφ. ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, τ. 241, 17 Ιουνίου 2004]

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

Οραντούρ – Δίστομο
Η κοινή μοίρα

Μέχρι τις 10 Ιουνίου 1944 τα ονόματα του Διστόμου και του Οραντούρ (Orandour), για όσους τα γνώριζαν, θύμιζαν, το μεν πρώτο το χωριό της Βοιωτίας όπου ο Καραϊσκάκης έδωσε μία σημαντική μάχη για την εξέλιξη της Ελληνικής Επανάστασης, το δε δεύτερο το γραφικό χωριό της κεντροδυτικής Γαλλίας όπου οι κάτοικοι της Λιμόζ (Limoges) πήγαιναν ν’ αναπνεύσουν τον καθαρό αέρα της εξοχής ή να ψαρέψουν στον ποταμό Γκλαν (Glane). Για πολλούς τα δύο αυτά χωριά δεν υπήρχαν καν στο χάρτη της Ευρώπης. Από το Σάββατο 10 Ιουνίου 1944 και τα δύο πέρασαν για πάντα στην ιστορία.
Στις 2 μετά το μεσημέρι, λίγο πριν οι Γερμανοί ολοκληρώσουν τη σφαγή στο Δίστομο, μία ομάδα SS με στολές εκστρατείας, επιβαίνοντας σε φορτηγά και θωρακισμένα, έμπαινε στο Οραντούρ της Γαλλίας ερχόμενη από το δρόμο της Λιμόζ. Οι Γερμανοί παρατάχθηκαν κατά μήκος του κεντρικού δρόμου Εμίλ – Ντεσουρτό (Emile – Desourteaux) και συγκέντρωσαν τους κατοίκους στην πλατεία (champ de foire) προκειμένου να κάνουν τάχα έλεγχο ταυτοτήτων. Με ριπές ανάγκασαν όσους βρίσκονταν στα χωράφια να μπουν στην πόλη. Όσοι προσπάθησαν να το σκάσουν εκτελέστηκαν επί τόπου. Περί τα 15 πτώματα βρέθηκαν λίγες μέρες αργότερα από τις ομάδες διάσωσης θαμμένα πρόχειρα στα χωράφια.
Μία ομάδα Γερμανών πήγε στο σπίτι του δημάρχου Πολ Ντεσουρτό (Paul Desourteaux) και του ζήτησαν να υποδείξει πού υπήρχαν όπλα. Ο δήμαρχος αρνήθηκε ότι υπήρχαν όπλα. Οι SS του ζήτησαν να υποδείξει 30 ομήρους.

Αρνήθηκε και προσέφερε τον εαυτό του και την οικογένειά του ως ομήρους. Θανατώθηκε σε λίγο από τους πρώτους.
Στην πλατεία η συγκέντρωση αριθμούσε ήδη περί τα 700 άτομα (200 άνδρες και 500 γυναικόπαιδα), εκ των οποίων 250 μαθητές, που τους έβγαλαν από τις αίθουσες διδασκαλίας. Αργότερα χώρισαν τους συγκεντρωμένους σε δύο ομάδες και τα μεν γυναικόπαιδα τα οδήγησαν και τα κλείδωσαν στην εκκλησία, τους δε άνδρες, μοιράζοντάς τους σε 4 υποομάδες των 50 ατόμων, διέταξαν να παραμείνουν στην πλατεία.
Κατά τις 4 μετά το μεσημέρι δύο Γερμανοί μπήκαν στην εκκλησία και άφησαν στο κέντρο της μία μεγάλη κάσα. Έβαλαν φωτιά στο περιεχόμενό της και ένας πυκνός καπνός κατέκλυσε το ναό. Κάτω από την επίδραση του καπνού γυναίκες και παιδιά άρχισαν να πέφτουν στο έδαφος. Λίγο αργότερα τα έπιπλα της εκκλησίας μαζί με μπάλες από σανό πετάχτηκαν πάνω στα λιποθυμισμένα γυναικόπαιδα και οι Γερμανοί στρατιώτες έβαλαν φωτιά.
Περίπου 30 γυναικόπαιδα μπόρεσαν να μπουν σε έναν αποθηκευτικό χώρο της εκκλησίας, σπάζοντας την πόρτα την ώρα που οι Γερμανοί έβαζαν φωτιά στο ασφυξιογόνο αέριο. Γλίτωσαν έτσι τον άμεσο θάνατο, αλλά σε λίγο τους αντιλήφθηκαν και με ριπές τους εκτέλεσαν. Επέζησε μόνο η κυρία Ροφάνς (Raufanche). Τα πτώματα βρέθηκαν από τις ομάδες καθαρισμού, κάτω από σωρούς γύψων της οροφής. Τα κορμιά ήταν απανθρακωμένα.
Όσο γίνονταν αυτά στην εκκλησία, οι άνδρες οδηγήθηκαν σε μεγάλες γεωργικές αποθήκες στην οδό του κοιμητηρίου, και αλλού, καθώς και σε γκαράζ αγροτικών μηχανημάτων και αφού τους έστησαν στον τοίχο τους εκτέλεσαν. Τα πεσμένα κορμιά εξετάζονταν ένα ένα και όσα ψυχορραγούσαν δέχονταν τη χαριστική βολή και αφού τα σκέπαζαν με ξύλα και σανό, τα παρέδιδαν στις φλόγες.
Στη συνέχεια μεθοδικά πυρπόλησαν όλα τα σπίτια του χωριού, αφού προηγουμένως έδιωξαν όλα τα κατοικίδια ζώα. Όλο το χωριό λαμπάδιασε. Μέχρι τις 10 το βράδυ ακούγονταν ριπές και αφορούσαν προφανώς όσους από το μεσημέρι είχαν μείνει κρυμμένοι στα σπίτια και τώρα έφευγαν για να γλιτώσουν από τη φωτιά.
Εφτά νέοι ποδηλάτες, που προσέγγισαν το χωριό πριν πυρποληθεί, συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν.

Γύρω στις 7.30 το απόγευμα οι Γερμανοί σταμάτησαν 200 μέτρα έξω από το χωριό το τραμ που ερχόταν από τη Λιμόζ και υποχρέωσαν τους επιβάτες να παραμείνουν στις θέσεις τους. Σε λίγο οι Γερμανοί ζήτησαν να αποβιβαστούν όσοι είχαν προορισμό το Οραντούρ. Κατέβηκαν περίπου 20, οι οποίοι οδηγήθηκαν στο χωριό και ακολούθησαν τη μοίρα των συγχωριανών τους. Ύστερα από έλεγχο των ταυτοτήτων των επιβατών, οι Γερμανοί έδωσαν εντολή στον οδηγό του τραμ να επιτρέψει στη Λιμόζ.
Μετά τις 10 το βράδυ οι SS άφησαν σκοπιές γύρω από το χωριό οι οποίες παρέμειναν μέχρι τις 5 το επόμενο πρωί. Ένα μέρος των Γερμανών πήγαν με φορτηγά στο Νιέλ (Nieul), όπου γιόρτασαν την επιτυχία τους, ενώ άλλοι έπιναν σαμπάνια σ’ ένα σπίτι του χωριού που είχαν διατηρήσει ακέραιο και το πυρπόλησαν αργότερα.
Εγκατέλειψαν το Οραντούρ την επομένη κατά τις 10 πριν από το μεσημέρι. Επέστρεψαν το πρωί της Δευτέρας 12 Ιουνίου 1944, για να προσπαθήσουν να εξαφανίσουν τα προφανή ίχνη της σφαγής. Έτσι καθάρισαν την εκκλησία και άνοιξαν μεγάλες τάφρους, όπου έριξαν τα πτώματα που δεν είχαν απανθρακωθεί.
Ο πληθυσμός του Οραντούρ ήταν περίπου 800 άτομα. Εκείνη την ημέρα βρίσκονταν στο χωριό και κάτοικοι της γύρω περιοχής, που πήγαν για τις διανομές κρέατος και τσιγάρων, καθώς και παιδιά από τα περίχωρα που φοιτούσαν στο σχολείο του χωριού, ως επίσης και μερικοί γονείς αυτών των μαθητών, που βλέποντας την πυρκαγιά έτρεξαν στο Οραντούρ, πέρασαν με την άδεια των Γερμανών, αλλά δεν ξαναβγήκαν. Τέλος, εκεί βρέθηκαν και περίπου 30 άνθρωποι από τη Λιμόζ που είχαν βγει ν’ αναζητήσουν τρόφιμα.
Τα θύματα υπερέβησαν τα 800.
Από αυτά, περίπου 550 ήταν άνδρες και γυναίκες, 198 μαθητές των σχολείων, που εκείνη την ημέρα είχαν εμβολιασμό, 60 παιδιά από το Παρίσι που είχαν καταφύγει στο Οραντούρ, 258 παιδιά νεκρά και ακόμη 30 νήπια που βρήκαν το θάνατο τα περισσότερα μέσα στην εκκλησία.

Γιατί επελέγη το Οραντούρ; Γιατί το Δίστομο;
Και στις δύο περιπτώσεις το πρόσχημα ήταν ότι οι αντάρτες χτύπησαν τις δυνάμεις κατοχής.
Πράγματι στην περίπτωση του Διστόμου υπήρξε εμπλοκή του ΕΛΑΣ με Γερμανούς κοντά στο χωριό Στείρι, λίγα χιλιόμετρα ανατολικά του Διστόμου. Στην περίπτωση του Οραντούρ, οι ΜΑΚΙ το μεσημέρι της 9ης Ιουνίου 1944 σκότωσαν δύο Γερμανούς και αιχμαλώτισαν έναν αξιωματικό κοντά στο Νιέλ, 15 χιλιόμετρα μακριά από το Οραντούρ. Ο αξιωματικός αυτός το έσκασε τη νύχτα και ενημέρωσε τις αρχές κατοχής στη Λιμόζ.
Όποια κι αν ήταν τα προσχήματα, οι Γερμανοί μακέλεψαν δύο χωριά την ίδια μέρα, σε δύο διαφορετικά σημεία της κατακτημένης Ευρώπης. Η πραγματική αιτία ήταν φυσικά η συνειδητοποίηση της αρχής του τέλους της κυριαρχίας τους, αφού μόλις τέσσερις μέρες πριν (6 Ιουνίου 1944) η απόβαση των συμμαχικών στρατευμάτων στη Νορμανδία άλλαξε δραματικά τα δεδομένα.
Κι αν η μορφολογία της περιοχής της Λιμόζ ευνοούσε τους κατακτητές να επιδοθούν με άνεση στο ανόσιο έργο τους χωρίς να φοβούνται πολύ τη γαλλική αντίσταση και έτσι να αφαιρέσουν τη ζωή 800 και πλέον ατόμων, στην περίπτωση του Διστόμου οι κακοτράχαλες υπώρειες του Παρνασσού και η εντονότατη παρουσία του ΕΛΑΣ τους υποχρέωσε, πριν φθάσει το σούρουπο, να φύγουν άρον άρον για τη Λειβαδιά, με αποτέλεσμα να γλιτώσει η δυτική πλευρά του χωριού και τα θύματα να μην ξεπεράσουν τον αριθμό 223.

Ας σημειωθεί ότι η 10η Ιουνίου επελέγη από τους Γερμανούς και δύο χρόνια ενωρίτερα ως η ημέρα ακόμη μίας σφαγής. Στις 10 Ιουνίου 1942, στο χωριό Λίντιτσε (Lidice) της Τσεχίας, βρήκαν το θάνατο 476 άνθρωποι.

Γιώργος Χ. Θεοχάρης

9/6/2014 

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια...Φωτογραφία Βούλας Παπαϊωάννου-

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια...-

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια...-

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια...-


ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια...-

[ΜΝΗΜΗ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΦΑΓΗ]

ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια...Φωτογραφία Dmitri Kessel-

ΜΝΗΜΗ ΔΙΣΤΟΜΟΥ - 70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΦΑΓΗ]

ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΠΟΤΕ ΠΙΑ ΠΟΛΕΜΟΣ

-Αν είχανε φωνή τα ρημαγμένα σπίτια... Ο τοίχος του Σχολείου όπου εκτελέστηκαν οι πρώτοι 12 Διστομίτες όμηροι-

Γιώργος Χ. Θεοχάρης


10/6/2014 ·

[Τρίτη 10 Ιουνίου -μνήμη της μεγάλης σφαγής στο Δίστομο- κι ο χαρτοκόπτης συνοδεύει την Καλημέρα του με ένα ποίημα του Γιάννη Ρίτσου, γραμμένο το 1972 το οποίο έχει συμπεριληφθεί στον τόμο "Συντροφικά τραγούδια", Σύγχρονη Εποχή, 1981]

Επίγραμμα για το Δίστομο

Εδώ ’ναι το πικρό το χώμα του Διστόμου.
Ω, εσύ διαβάτη, όπου πατήσεις να προσέχεις –
εδώ πονά η σιωπή, πονάει κι η πέτρα κάθε δρόμου
κι απ’ τη θυσία κι απ’ τη σκληρότητα του ανθρώπου.
Εδώ μια στήλη απλή, μαρμάρινη, όλη κι όλη
με ονόματα σεμνά, κι η Δόξα τα ανεβαίνει
λυγμό-λυγμό, σκαλί-σκαλί, μεγίστη σκάλα.


-----------------------------------------------------------------------------------------------
Το επίγραμμα αυτό είναι χαραγμένο στη μια όψη μεταλλίου της μαρτυρικής πόλης του Διστόμου.











Δείτε επίσης και το άρθρο
http://farmakoglwssa-kirki.blogspot.gr/2014/06/blog-post_7179.html

Και από τη  Βικιπαίδεια,
Σφαγή του Διστόμου


Στις 10 Ιουνίου του 1944 ο Fritz Laufenbach, λοχαγός των SS του 2ου λόχου του 1ου τάγματος του 7ου τεθωρακισμένου συντάγματος της αστυνομίας SS, έλαβε διαταγή να μετακινήσει τον λόχο του από την Λειβαδιά προς το Δίστομο, Στείρι και Κυριάκι με σκοπό τον εντοπισμό ανταρτών στην δυτική πλευρά του Ελικώνα. Σαν δόλωμα οι Γερμανοί είχαν 2 επιταγμένα Ελληνικά φορτηγά γεμάτα με άνδρες των SS μεταμφιεσμένους σε χωρικούς, που προπορεύονταν της κύριας φάλαγγας. Ταυτόχρονα ο 10ος και 11ος λόχος του 3ου τάγματος από την Άμφισσα κατευθυνόταν προς το Δίστομο για να συναντήσουν τον 2ο λόχο. Οι 3 λόχοι συναντήθηκαν χωρίς να έχουν εντοπίσει αντάρτες εκτός από 18 παιδιά που κρύβονταν σε γύρω στάνες. Έξι από τα παιδιά που προσπάθησαν να δραπετεύσουν εκτελέστηκαν. Οι Γερμανοί μπήκαν στο Δίστομο και εκφοβίζοντας τους χωρικούς έμαθαν ότι υπήρχαν αντάρτες στο Στείρι. Ο 2ος λόχος κατευθύνθηκε προς τα εκεί και στην θέση Λιθαράκι ,περιοχή του Στειρίου έπεσε σε ενέδρα των ανταρτών του 11ου λόχου του 3ου τάγματος του 34ου συντάγματος του ΕΛΑΣ. Η μάχη του Στειρίου ήταν σκληρή και κράτησε περίπου μέχρι τις δύο το μεσημέρι αναγκάζοντας τους Γερμανούς σε οπισθοχώρηση. Οι απώλειες των Γερμανών ήταν περίπου 40 νεκροί και των ανταρτών 1.


Το πρωί του Σαββάτου της 10ης Ιουνίου του 1944 οι δυνάμεις του 11ου Λόχου του ΙΙΙ/34 τάγματος του ΕΛΑΣ με Διοικητή τον Λοχαγό Χριστόφορο παίρνοντας εντολή έφυγαν από το Κυριάκι και κατέβηκαν στο Στείρι, περιμένοντας τις επίλεκτες δυνάμεις των Γερμανών που είχαν διαταχθεί από την Λιβαδειά και την Άμφισσα να έλθουν με σκοπό την τρομοκράτηση και εκφοβισμό του πληθυσμού του Διστόμου, αλλά και του Στειρίου και του Κυριακίου . Εκείνη την χρονική περίοδο πολλοί κάτοικοι των χωριών αυτών ήσαν οργανωμένοι στο ΕΑΜ και βοηθούσαν τον ΕΛΑΣ στον αγώνα για την απελευθέρωση της πατρίδας ,ενώ το Γ΄ Ράιχ είχε υποστεί σημαντικές ήττες τόσο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη.

Οι αντάρτες φτάνοντας στο Στείρι επέλεξαν το κατάλληλο σημείο στήνοντας ενέδρα με τρεις διμοιρίες στη θέση Λιθαράκι 1,5 χιλιόμετρο πριν το χωριό περιμένοντας τους Γερμανούς. Οι Γερμανοί φθάνοντας στο Δίστομο και τρομοκρατώντας τους κατοίκους απόσπασαν την πληροφορία ότι υπάρχουν αντάρτες στο Στείρι. Έτσι πριν τις 12:00 το μεσημέρι, 4 γερμανικά και 2 επιταγμένα ελληνικά φορτηγά γεμάτα με άνδρες των SS μεταμφιεσμένους σε χωρικούς για να μην κινήσουν υποψίες , έφυγαν από το Δίστομο με προορισμό το Στείρι με σκοπό να συνεχίσουν και εκεί τα ίδια (βιαιοπραγίες, εκφοβισμό και εκτελέσεις του πληθυσμού).Η μάχη κράτησε περίπου μέχρι τις δύο το μεσημέρι αναγκάζοντας τους Γερμανούς σε οπισθοχώρηση . Οι απώλειες των Γερμανών ήταν περίπου 40 νεκροί άνδρες, μεταξύ αυτών και ένας αξιωματικός που εκτελούσε χρέη μεταφραστή, ο οποίος μεταφέρθηκε τραυματισμένος και πέθανε στο Δίστομο ενώ των Ελλήνων 15 νεκροί.

Έτσι τελείωσε η μάχη αυτή με οδυνηρές απώλειες για τους Γερμανούς αλλά και για τον άμαχο και αθώο πληθυσμό του γειτονικού χωριού.

Μετά την μάχη οι Γερμανοί μπήκαν στο Δίστομο και σε αντίποινα για τις απώλειές τους άρχισαν την σφαγή όσων κατοίκων έβρισκαν στο χωριό. Η μανία τους ήταν τόσο μεγάλη, ώστε δεν ξεχώριζαν από το μακελειό ούτε τα γυναικόπαιδα ούτε τους ηλικιωμένους. Τον ιερέα του χωριού τον αποκεφάλισαν, βρέφη εκτελέστηκαν και γυναίκες βιάστηκαν πριν θανατωθούν. Η σφαγή σταμάτησε μόνον όταν νύχτωσε και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στηνΛειβαδιά, αφού πρώτα έκαψαν τα σπίτια του χωριού. Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν και κατά την επιστροφή των Γερμανών στην βάση τους, καθώς σκότωναν όποιον άμαχο έβρισκαν στον δρόμο τους. Οι νεκροί του Δίστομου έφτασαν τους 228, εκ των οποίων οι 117 γυναίκες και 111 άντρες, ανάμεσά τους 53 παιδιά κάτω των 16 χρόνων. Η μαρτυρία του απεσταλμένου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Eλβετού George Wehrly ο οποίος έφτασε στο Δίστομο μετά λίγες μέρες μιλάει για 600 νεκρούς στην ευρύτερη περιοχή.

Ένας από τους επί κεφαλής που θεωρήθηκε υπεύθυνος για την σφαγή στο Δίστομο Χανς Τσάμπελ (Hans Zampel) μετά το τέλος του πολέμου συνελήφθη στην Γαλλία και εκδόθηκε στην Ελλάδα. Στην πορεία ζητήθηκε η μεταφορά του στην Γερμανία για τις εκεί έρευνες όπου και παρέμεινε. Σύμφωνα με κάποιες πληροφορίες ζει ως σήμερα ελεύθερος.[1]

Ο λοχαγός των SS Φριτς Λάουτενμπαχ (Fritz Lautenbach) είναι ο άνθρωπος που εκτέλεσε την εντολή και συνέταξε την σχετική ψευδή αναφορά. Η αναφορά του Lautenbach αμφισβητήθηκε άμεσα από τον επίσης αυτόπτη μάρτυρα της μυστικης αστυνομίας, Georg Koch, o οποίος συνόδευε την αποστολή

Τις 24 Ιουνίου 1944, οι Γερμανοί επανήλθαν και έκαψαν τα σπίτια και τις θημωνιές στα αλώνια του Στειρίου, χωρίς ανθρώπινες απώλειες αφού οι κάτοικοι του είχαν προλάβει να κρυφτούν σε γειτονικές δύσβατες περιοχές του χωριού.http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CF%86%CE%B1%CE%B3%CE%AE_%CF%84%CE%BF%CF%85_%CE%94%CE%B9%CF%83%CF%84%CF%8C%CE%BC%CE%BF%CF%85