Κωνσταντίνος Π. Καβάφης Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον (Από τα Αποκηρυγμένα, Ίκαρος 1983)

Διαβάστε τις πρώτες 21 σελίδες :
http://issuu.com/ikarosbooks/docs/9789605720087

Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον

Α ύ γ ο υ σ τ ο ς :
Όπως πιθανολογεί ο Γ. Π. Σαββίδης, τον µήνα αυτόν ή λίγο πριν, ο Καβάφης αρχίζει να συντάσσει ένα λεξικό, «να περιµαζέψω τες λέξεις µου, προς χρήσιν µου και χρήσιν –αν ήθελαν– των φίλων». Η εργασία αυτή θα τον απασχολήσει για πολλά χρόνια, ίσως µέχρι το 1917-1918, µε συνολική συναγωγή περίπου 530 ασυνήθιστων λέξεων ή νεολογισµών, που συνοδεύονται και µε παραθέµατα φράσεων στις οποίες είχε συναντήσει τις λέξεις αυτές ή τους νεολογισµούς ο ποιητής. «Ένα προτέρηµα έχει η συλλογή µου, και προτέρηµα πολύ µεγάλο· τες “παραθέσεις”. Λεξικό χωρίς παραθέσεις, κατ’ εµέ, δεν είναι παρά µισό (και µήτε καν µισό) Λεξικό. Δεν αρκεί µόνον η ξηρή –και κάποτε αυθαίρετη– εξή-γησις του λεξικογράφου διά µίαν λέξιν. O συγγραφεύς, ο συµβουλευόµενος λεξικά, θέλει να δει και πώς µεταχειρίσθηκαν την λέξιν άλλοι λογοτέχναι πριν απ’ αυτόν· και ποια δύναµιν έχει ή ποια µορφή παίρνει η λέξις µέσα στην φράσι.» (ΜΚ2).
Τον ίδιο µήνα, συνθέτει το ποίηµα «Αλληλουχία κατά τον Βωδελαίρον». «Τούτο το ποίηµα εγκαινιάζει την πρώτην ώριµη περίοδο δηµιουργίας του Καβάφη (1891-1911). Εγκιβωτίζει σε µετάφραση (στίχοι 7-24), χωρίς να τηρεί το µετρικό σχήµα του πρωτοτύπου, το σονέτο “Correspondances” του Baudelaire, θεµελιακό κείµενο του µυστικιστικού συµβολισµού.» (Κρυµµένα )

http://www.metaixmio.gr/images/flip/apospasmata/BIOS_ERGO_KAVAFH/files/assets/basic-html/page16.html



Aπό το «Αλληλουχία κατά τον Bωδελαίρον»] Αποκηρυγμένα



[.....................................................................]
Είναι ναός η Φύσις όπου ζωνταναί
στήλαι συγκεχυμένας λέξεις κάποτε
εκφέρουσιν. Ο άνθρωπος εκεί περνά
μέσω πυκνών δασών συμβόλων, άτινα
με βλέμματα οικεία τον παρατηρούν.

Ως παρατεταμέναι σμίγουσιν ηχοί
από μακράν εν μια ενώσει ζοφερά,
εν μια ενώσει ως το σκότος αχανεί
και ως το φως, ούτω ανταποκρίνονται
τα χρώματα, οι φθόγγοι, και τ’ αρώματα.

Υπάρχουν ευωδίαι ως το δέρμα των
παιδίων δροσεραί· γλυκείαι ως αυλοί·
πράσιναι ως λειμώνες.

Άλλαι πλούσιαι
είναι, διεφθαρμέναι, θριαμβευτικαί·
ορμάς του πνεύματος και των αισθήσεων
υμνούσαι· την διάχυσιν κατέχουσαι
πραγμάτων απεράντων — ως η άμβαρις,
ο μόσχος, και ο στύραξ, και το λίβανον.
[........................................................................]



(Από τα Αποκηρυγμένα, Ίκαρος 1983)




Τ' αρώματα μ' εμπνέουν ως η μουσική,
ως ο ρυθμός, ως οι ωραίοι λόγοι,
και τέρπομαι οπόταν εν αρμονικοίς
στίχοις ο Βωδελαίρος ερμηνεύει
όσα απορούσα η ψυχή και ασαφώς
αισθάνετ' εν αγόνοις συγκινήσεσιν.


«Είναι ναός η Φύσις όπου ζωνταναί
στήλαι συγκεχυμένας λέξεις κάποτε
εκφέρουσιν. Ο άνθρωπος εκεί περνά
μέσω πυκνών δασών συμβόλων, άτινα
με βλέμματα οικεία τον παρατηρούν.



»Ως παρατεταμμέναι σμίγουσιν ηχοί
από μακράν εν μια ενώσει ζοφερά,
εν μια ενώσει ως το σκότος αχανεί
και ως το φως, ούτω ανταποκρίνονται
τα χρώματα, οι φθόγγοι, και τ' αρώματα.




»Υπάρχουν ευωδίαι ως το δέρμα των
παιδίων δροσεραί· γλυκείαι ως αυλοί·
πράσιναι ως λειμώνες.


»Άλλαι πλούσιαι
είναι, διεφθαρμέναι, θριαμβευτικαί·
ορμάς του πνεύματος και των αισθήσεων
υμνούσαι· την διάχυσιν κατέχουσαι
πραγμάτων απεράντων - ως η άμβαρις,
ο μόσχος, και ο στύραξ, και το λίβανον.»


Μη μόνον όσα βλέπετε πιστεύετε.


Των ποιητών το βλέμμα είν' οξύτερον.


Οικείος κήπος είν' η φύσις δι' αυτούς.


Εν παραδείσω σκοτεινώ οι άνθρωποι
οι άλλοι ψηλαφώσι δρόμον χαλεπόν.
Κ' η μόνη λάμψις ήτις κάποτ' ως σπινθήρ
εφήμερος φωτίζει της πορείας των
την νύκτα, είναι σύντομός τις αίσθησις
μαγνητικής τυχαίας γειτνιάσεως -
βραχεία νοσταλγία, ρίγος μιας στιγμής,
όνειρον ώρας της ανατολής, χαρά
αναίτιός τις αιφνιδίως ρέουσα
εν τη καρδία κ' αιφνιδίως φεύγουσα.


Κωνσταντίνος Π. Καβάφης
http://cavafis.compupress.gr/kavgr228.htm


Σε αυτό το ποίημα, που, όπως σημειώνει ο Γ. Π. Σαββίδης, όντως αποτελεί μια «πρωτότυπη ποιητική σύνθεση», το διάσημο σονέτο του Μπωντλέρ «Correspondances» ενσωματώνεται σε ένα ποίημα του Καβάφη, όπου προτάσσονται καβαφικοί στίχοι, ακολουθούν οι μεταφρασμένοι, και έπονται πάλι καβαφικοί στίχοι. Μάλιστα, όσον αφορά τους μεταφρασμένους, ο Καβάφης δεν «σέβεται» και δεν ακολουθεί τη φόρμα του σονέτου, στην οποία είναι γραμμένο το μπωντλερικό ποίημα. Δηλαδή, ο Καβάφης οργανώνει επιμελώς την πλήρη οικειοποίηση του «πρωτοτύπου», εγείροντας («πρώιμα» κι αυτός, για τη φιλολογική μακαριότητά μας...) μείζονα θεωρητικά ζητήματα. Όμως, ο Γ. Π. Σαββίδης, που επιμελήθηκε τον ανά χείρας τόμο, δεν αντελήφθη τίποτα απ' αυτά, κι έτσι «κουρεύει» τους καβαφικούς στίχους και περιλαμβάνει μόνο τους μεταφρασμένους μπωντλερικούς, εντάσσοντας μάλιστα το εναπομένον ποίημα στις καβαφικές μεταφράσεις... Βέβαια, λανθανόντως καταφάσκει στην πλήρη ενσωμάτωση τωνΑποκηρυγμένων στο σώμα του καβαφικού έργου, αφού κι αυτό το βιβλίο τελικά στον Καβάφη χρεώνεται: Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, Αποκηρυγμένα. Ποιήματα και μεταφράσεις (1886-1898). Αλλιώς, το βιβλίο θα έπρεπε να επιγράφεται: Γ. Π. ΣΑΒΒΙΔΗΣ, «Αποκηρυγμένα» ποιήματα και μεταφράσεις του Κ. Π. Καβάφη (1886-1898)...



»Άλλαι πλούσιαι
είναι, διεφθαρμέναι, θριαμβευτικαί???
ορμάς του πνεύματος και των αισθήσεων
υμνούσαι??? http://www.avgi.gr/article/2117056/allilouxia-kata-ton-bodelairon-






Το βιβλίο αυτό εκδόθηκε για πρώτη φορά στον Ίκαρο το 1983 και επανεκδίδεται μετά από αρκετά χρόνια απουσίας.


Από τον Μάρτιο του 1886 (όταν πρωτοεμφανίστηκε στην δημοσιότητα, σε ηλικία 23 ετών) ως τον Ιούλιο 1901 (οπότε άρχισε την συστηματική αναθεώρηση της Ποιητικής του), ο Καβάφης δημοσίευσε συνολικά 34 ποιήματα. Από αυτά, μόνο 11 περιλαμβάνονται στο επίσημο σώμα του έργου του. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται τα 23 αυτά αποκηρυγμένα ποιήματα, μαζί με τις αρχικά δημοσιευμένες μορφές 4 ξαναγραμμένων ποιημάτων, καθώς και 5 έμμετρες μεταφράσεις από τα αγγλικά (τις οποίες ο Καβάφης δημοσίευσε από το 1886 ως το 1895).


Η έκδοση χωρίζεται σε δύο μέρη, τα Ποιήματα και τις Μεταφράσεις, και η κατάταξη των κειμένων στο κάθε μέρος ακολουθεί την χρονολογική σειρά της πρώτης δημοσίευσης. Η μορφή κάθε κειμένου είναι εκείνη της πρώτης του δημοσίευσης.


Ακολουθεί το Επίμετρο που περιλαμβάνει τις εκτενείς Σημειώσεις του Γ.Π.Σαββίδη και «ανέκδοτες» μεταφράσεις του Καβάφη, πρωτοδημοσιευμένες από το 1966 ώς το 1974. Η έκδοση συμπληρώνεται από γλωσσάριο και ευρετήριο κυρίων ονομάτων που συντάχτηκαν από την φιλόλογο κ. Δώρα Μυλωνά-Πιερή, και θεωρήθηκαν από τον Γ.Π.Σαββίδη.


http://diastixo.gr/neeskiklofories/poihsh/2277-apokyrigmena