Τρίτη 19 Νοεμβρίου 2013

Ατίκ Ραχίμι Η Πέτρα της Υπομονής





Η πέτρα της υπομονής
Ατίκ Ραχίμι
μετάφραση: Ασπασία Σιγάλα
Ψυχογιός, 2009
214 σελ.
ISBN 978-960-453-503-3, [Κυκλοφορεί]
 Prix Goncourt [2008]
Γαλλόφωνη πεζογραφία (Αφγανιστάν)

 - Μυθιστόρημα [DDC: 843] 


Σύμφωνα με την περσική μυθολογία, υπάρχει μια μαγική πέτρα που τη βάζεις μπροστά σου και της λες όλα σου τα βάσανα, τους πόνους, τις πίκρες... Της εμπιστεύεσαι ό,τι δεν τολμάς ν' αποκαλύψεις σε κανέναν κι εκείνη ακούει, απορροφά σαν σφουγγάρι όλες σου τις λέξεις και όλα σου τα μυστικά. Μέχρι που μια μέρα σκάει, εκρήγνυται. Κι εκείνη ακριβώς τη μέρα λυτρώνεσαι. Σε μια βομβαρδισμένη πόλη του, μια νεαρή γυναίκα κάθεται δίπλα στον τραυματισμένο άντρα της που ψυχορραγεί. Του μιλάει για τα όνειρά της, τη ζωή της, τα θέλω της, για τον πόλεμο, τη βία και το φόβο. Καθώς οι στρατιώτες στους γύρω δρόμους σκοτώνουν και λεηλατούν, αυτή εξομολογείται όσα δεν έχει τολμήσει να πει μέχρι τώρα. Και ο άντρας της γίνεται γι' αυτήν η πέτρα της υπομονής... Μετά τη "Χώρα των χρυσών ήλιων", ακόμα ένα διαμάντι της παγκόσμιας λογοτεχνίας από το Αφγανιστάν.

Κριτικές - Παρουσιάσεις
Πασχαλία Τραυλού13 συγγραφείς προτείνουν βιβλία, www.in2life.gr, 23.4.2012Ελένη ΚορόβηλαΟ πολύχρωμος πλανήτης της λογοτεχνίας, "Book Press", τχ. 1, 26.6.2009Γιόλα Αργυροπούλου, Η πέτρα της υπομονής, Περιοδικό "Τηλέραμα", 4.4.2009Ρούλα ΓεωργακοπούλουΚαιόμενη μπούρκα, "Τα Νέα"/ "Βιβλιοδρόμιο", 7.3.2009"Βιτρίνα", Η πέτρα της υπομονής, Περιοδικό "Index", τχ. 29, Μάρτιος 2009Η πέτρα της υπομονής, "Απογευματινή", 21.2.2009Παρή ΣπίνουΣτη σκιά του πολέμου, "Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία"/ Ένθετο "7: Τέχνες και Ζωή", τχ. 378, 15.2.2009





Rahimi, Atiq

Ο Ατίκ Ραχίμι είναι Αφγανός. Γεννήθηκε το 1962 στην Καμπούλ, τελείωσε το γαλλοαφγανικό λύκειο Εστικλάλ και σπούδασε λογοτεχνία στο πανεπιστήμιο. Το 1984, ο πόλεμος τον ανάγκασε να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να καταφύγει στο Πακιστάν. Στη συνέχεια πήγε στη Γαλλία, όπου ζήτησε πολιτικό άσυλο. Εκεί, στο πανεπιστήμιο της Σορβόνης, έκανε το διδακτορικό του στην οπτικοακουστική επικοινωνία. Σήμερα ζει στο Παρίσι και σκηνοθετεί ντοκιμαντέρ. Το πρώτο βιβλίο του συγγραφέα "Στάχτες και χώμα" έγινε δεκτό με θερμές κριτικές στη Γαλλία, αμέσως μόλις κυκλοφόρησε. Τα δικαιώματά του έχουν πουληθεί σε 23 χώρες. Το 2004 διασκευάστηκε και γυρίστηκε κινηματογραφική ταινία, η οποία βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Καννών. Το δεύτερο βιβλίο του, "Η πέτρα της υπομονής", που έχει χαρακτηριστεί ένα μικρό αριστούργημα της τέχνης, τιμήθηκε το 2008 με το Goncourt, το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας.

Τίτλοι στη βάση Βιβλιονέτ
(2012) Ανάθεμά σε, Ντοστογιέφσκι, Ψυχογιός
(2012) Ανάθεμά σε, Ντοστογιέφσκι, Ψυχογιός
(2012) Η πέτρα της υπομονής, Ψυχογιός
(2012) Στάχτες και χώμα, Ψυχογιός
(2009) Η πέτρα της υπομονής, Ψυχογιός
(2002) Στάχτες και χώμα, Ψυχογιός
http://www.biblionet.gr/book/138546/Rahimi,_Atiq/%CE%97_%CF%80%CE%AD%CF%84%CF%81%CE%B1_%CF%84%CE%B7%CF%82_%CF%85%CF%80%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CE%AE%CF%82

25.4.2013 Η ΤΑΙΝΙΑ ΣΤΙΣ ΑΙΘΟΥΣΕΣ

The Patience Stone Η Πέτρα της Υπομονής Σκηνοθεσία: Ατίκ Ραχίμι

Πρωταγωνιστούν: Γκολσίφτεχ Φαραχανί, Χαμίντ Τζαβαντάν, Μασί Μροβάτ 

H επίσημη υποψηφιότητα του Αφγανιστάν για το Οσκαρ Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας, είναι μια βραδυφλεγής κινηματογραφική παραβολή για την απάνθρωπη καταπίεση που βιώνουν οι γυναίκες στο μουσουλμανικό κόσμο, η οποία όμως πέρα από το καυτό της θέμα, αποτυγχάνει τελικά να εντυπωσιάσει

Σε μια εμπόλεμη μουσουλμανική χώρα, μια νεαρή μητέρα δύο κοριτσιών βρίσκεται εγκλωβισμένη στο διαμέρισμά της προσπαθώντας να περιθάλψει τον πολεμιστή σύζυγό της που έχει πέσει σε κώμα εξαιτίας μιας σφαίρας που τον έχει πληγώσει στο λαιμό. Ο άνδρας δεν έχει την παραμικρή επαφή με το περιβάλλον και μόνο η ανάσα του προδίδει ότι είναι ζωντανός.

Η νεαρή σύζυγός του, εν μέσω εχθροπραξιών και πολεμικών καταδρομών, προσπαθεί με κάθε τρόπο να τον κρατήσει στη ζωή, κατασκευάζοντας αυτοσχέδιους ορούς και κρατώντας το κορμί του καθαρό. Καθώς οι μέρες περνούν, απελπισμένη από τις μάχες που μαίνονται γύρω της και κουρασμένη από τα μηδενικά σημάδια βελτίωσης του άνδρα της, ξεκινά μια άνευ όρων εξομολόγηση προς το ακίνητο σώμα του συζύγου της, κατά τη διάρκεια της οποίας αποκαλύπτονται σταδιακά τα πιο βαθιά της μυστικά. Ο κόσμος της όμως, αλλάζει εντελώς όταν ένας νεαρός στρατιώτης εισβάλει στο σπίτι προκαλώντας αναταράξεις στη ζωή της.

Στην περσική μυθολογία, η πέτρα της υπομονής είναι μια μαγική πέτρα που τοποθετείς μπροστά σου και καθώς της μιλάς, αυτή απορροφά όλα τα βάσανα και τις δυστυχίες που σε ταλαιπωρούν. Η στιγμή που η πέτρα σπάει είναι και η στιγμή της λύτρωσης. Στο φιλμ, η νεαρή μουσουλμάνα προβάλλει στο ακινητοποιημένο σώμα του άνδρα της τη δικιά της πέτρα της υπομονής. Ο άνδρας της, αν και ευρισκόμενος σε κατάσταση καταστολής εξελίσσεται στον προσωπικό της εξομολογητή, πάντα με την ασφάλεια που της παρέχει η σιωπή του. Σε έναν ακραία καταπιεστικό για τις γυναίκες περιβάλλον, η νεαρή βρίσκει την ευκαιρία να μιλήσει για πρώτη φορά με ειλικρίνεια στον σύντροφό της, να ξεστομίσει λόγια που υπό άλλες συνθήκες θα παρέμεναν σκέψεις.

Η εξόριστη απ' το Ιράν, Γκολσίφτεχ Φαραχανί (
«Κοτόπουλο με Δαμάσκηνα») ερμηνεύει έναν ρόλο που συνοψίζεται στην απεγνωσμένη κραυγή αγωνίας μιας γυναίκας που νιώθει προδομένη από ότι μέχρι πρότινος θεωρούσε ιερό, και τελικά αποφασίζει να κάνει την εσωτερική της επανάσταση ενάντια σε προκαταλήψεις, αιώνια ριζωμένες στον πυρήνα της ισλαμικής κοινωνίας.


Ο πολιτικός πρόσφυγας απ' το Αφγανιστάν και κάτοικος Γαλλίας πλέον, Ατίκ Ραχίμι, μεταφέρει το επιτυχημένο ομότιτλο μυθιστόρημά του στη μεγάλη οθόνη, αλλά οι λογοτεχνικές συμβάσεις του βιβλίου του αποτυγχάνουν να βρουν πρακτικά σημεία εφαρμογής στην ταινία. Ο Ραχίμι βασίζεται στους εσωτερικούς και εξωτερικούς μονολόγους της ηρωίδας του για να μεταφέρει στον θεατή τις απαραίτητες πληροφορίες της ιστορίας αλλά η συγκεκριμένη επιλογή στερεί από την αφήγηση τις μυθοπλαστικές δυνατότητες της εικόνας και του ήχου και επικαλείται μια στείρα κινηματογραφική γλώσσα που δεν συγκινεί.


Στον αντίποδα όμως, ο Αφγανός σκηνοθέτης με τη δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του, επιτυγχάνει να εγκλωβίσει στα κάδρα του την ωμότητα και την καθημερινή αγριότητα ενός πολέμου καταγράφοντας με επιτυχία στο σελιλόιντ όχι μόνο την φρίκη της βίας αλλά και το τρομακτικό αδιέξοδο μιας κοινωνίας που βασισμένη σε απαρχαιωμένα θρησκευτικά και φυλετικά στερεότυπα έχει εγκλωβιστεί στην απαξίωση του γυναικείου φύλου και κατά συνέπεια στην υποτίμηση της ίδιας της ανθρώπινης ζωής.




Αναδημοσίευση από http://www.e-go.gr/timeout/article.asp?catid=18205&subid=2&pubid=129346562
Η κριτική του Θοδωρή Κουτσογιανόπουλου

Σύμφωνα με την περσική μυθολογία, υπάρχει μια μαγική πέτρα που τη βάζεις μπροστά σου και της λες όλα σου τα βάσανα, τους πόνους, όλα σου τα μυστικά... Μέχρι που μια μέρα η πέτρα σκάει, εκρήγνυται. Κι εκείνη ακριβώς τη μέρα λυτρώνεσαι. Η ιστορία διαδραματίζεται σε μια μουσουλμανική χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο. Μια νεαρή γυναίκα μιλά στον άντρα της που είναι σε κώμα για τη σχέση τους, τα όνειρά της, τη ζωή της, τα θέλω της, τον πόλεμο, τη βία, τη θρησκεία, τον φόβο, τον έρωτα... Του εξομολογείται για πρώτη φορά αλήθειες που ίσως κάθε γυναίκα σε αυτόν τον κόσμο θέλει να πει στο σύντροφό της, αλλά δεν το τολμά... Και μάλλον κρύβει μέσα της αλήθειες γυναικών από κάθε γωνιά της γης. Σε αυτό το παραλήρημα αποφασίζει να του φανερώσει και τα πιο μεγάλα μυστικά της... Έτσι, ο άντρας της γίνεται γι’ αυτήν η πέτρα της υπομονής... Ο Ατίκ Ραχίμι μεταφέρει στην οθόνη το μυθιστόρημα που του χάρισε το σημαντικό βραβείο Γκονκούρ, σε συνεργασία με πασίγνωστους συντελεστές (Καριέρ, Αρμπογκάστ, Ντε Λιζ) και με τη διάθεση να πάρει μια απόσταση από τους άξονες της αφήγησης του βιβλίου, εμπλουτίζοντας τη γυναικεία οπτική και διαφοροποιώντας τον ρόλο του κεντρικού αφηγητή. Η κάμερα βγαίνει έξω από τους τοίχους του δωματίου, που μοιάζει με νεκροτομείο, και περιγράφει ελλειπτικά μια εμπόλεμη, ζοφερή κατάσταση πολιορκίας. Ο πραγματικός διωγμός, ωστόσο, βρίσκεται στα σωθικά της γυναίκας, μιας πολιτικά και κοινωνικά καταπιεσμένης συζύγου από τον πόλεμο, τον εκ της θρησκείας επιβεβλημένο σεξισμό, την υπαρξιακή της κατάρρευση και τον πόνο της επικείμενης απώλειας, που ξεδιπλώνει τη ζωή της με εξομολογήσεις, εκρήξεις και τρυφερότητα. Όλο το έργο είναι η εκφραστικότητα και η ομορφιά της Φαραχανί, που έχουμε θαυμάσει και στο Τι απέγινε η Έλι του Φαραντί, σε μια ερμηνεία που αποτυπώνει μεταπτώσεις και αγωνία. Η ποιητικότητα της πρωτότυπης γραφής μεταφράζεται με ευπρόσδεκτη αφαίρεση και μια αίσθηση συγκρατημένης ελπίδας. Η διακριτική μυθολογική διάσταση που φέρνει ο Ραχίμι στο δράμα (με τη συμβολική Πέτρα της Υπομονής) βοηθάει στη διαφυγή της ιστορίας μακριά από το ασφυκτικό αδιέξοδο του κλοιού των στρατιωτών που απειλούν με σύληση, βιασμό και εξόντωση, μέσα από μεταφυσικά μονοπάτια. Πηγή: www.lifo.gr

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο μου Εφημερ-είδηση τέχνες και γράμματα 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου